Verraad onder het mom van vriendschap
Deze winter gaf de stad alles wat ze in huis had: dikke pakken sneeuw toverden Amsterdam om tot een sprookjestafereel. Dwarrelende sneeuwvlokken bedekten de grachtenpanden, kades en bomen, terwijl de ijzige lucht alles een heldere frisheid gaf.
Binnen bij Annelies en Gijs heerste een heel andere sfeer: warm, knus en vredig. Terwijl buiten het witte schouwspel zich afspeelde, genoten wij van rust achter dubbel glas. De zachte gloed van de oude lamp boven de bank verspreidde behaaglijk licht en hield de kilte op afstand.
We lagen samen op de bank, gehuld in een wollen deken van de markt op de Albert Cuyp. Op de televisie speelde weer een luchtige Nederlandse komedie niet al te diepgaand, gewoon lekker lachen. Annelies leek met haar gedachten af en toe ergens anders, maar glimlachte afwezig, terwijl ik, gewend aan haar stiltes, met een half oog naar de sneeuwvlokken bleef turen die als in slow motion naar beneden dwarrelden. Schitterend.
Toen onderbrak het scherpe belletje van mijn telefoon ineens die aangename rust. Eerst wilde ik het negeren, maar het bleef doorgaan typisch Bas alweer, dacht ik. Met een zachte zucht haalde ik mijn mobiel uit mijn broekzak en keek naar het scherm:
Weer Bas, zei ik tegen Annelies, zonder dat zij haar blik van de tv afwendde. Derde keer vandaag.
Ze reageerde niet echt, misschien wat monotoon: Hij wil zeker weer dat je langskomt. Die heeft toch een huisje in Friesland gekocht? Wil dat iedereen langskomt vieren. Maar nee zeggen snapt hij niet, hè?
Met een soepele veeg nam ik het gesprek aan.
Hey Bas, alles goed? probeerde ik opgewekt.
Bas enthousiasme schalde door de oortjes. Gijs! Wanneer kom je nou eindelijk? Alles is geregeld joh, sauna opgehitst, borrel staat klaar, iedereen is er al. Doe niet zo saai, neem Annelies mee, wordt harstikke gezellig!
Ik wachtte even. Annelies schudde haar hoofd lichtjes terwijl ze naar de tv keek. Ze hoefde niets te zeggen. Groot feest, harde muziek, gezellige drukte: dat was nu gewoon niet ons ding. We waren deze koude dagen juist zo blij om samen met zn tweeën wat tot rust te komen, geen gedoe, niets moeten.
Toen kreeg ik een briljant idee en greep mijn kans.
Luister Bas Annelies is een paar dagen bij haar moeder in Haarlem. Alleen naar Friesland zie ik niet zo zitten. Je weet hoe dat gaat, mensen zeggen wat, geen zin in gezeur als ik thuiskom. Volgende keer graag!
Het bleef even stil, toen klonk Bas zichtbaar verbaasd: Oh? Wanneer komt ze terug?
Waarschijnlijk morgenavond. Plannen met haar maken is een uitdaging; gisteren zouden we naar het Rijksmuseum en misschien schaatsen, maar alles liep anders.
Bas bleef nog even hangen, toen hoorde ik zijn stem weer, nu op een raar opgewekte toon: Nou goed, laat je even weten wanneer ze terug is, ja? Ik mis jullie hoor!
Tuurlijk, loog ik, blij met mijn ontsnapping. Volgend weekend misschien, als alles past.
Ik hing op en liet mijn telefoon op de salontafel vallen, zuchtte opgelucht en wierp een olijke blik op Annelies.
Wat een opluchting, dat gezeur even voorbij, mompelde ik, Ik vind het gewoon veel fijner om alleen met jou te zijn. Wat moet ik tussen allemaal luidruchtige mensen die niet eens weten wanneer het genoeg is?
Annelies nestelde zich dichter tegen me aan. Het was zon weekend waarop alles precies klopte warme kamer, sneeuwwitte stilte buiten en je partner naast je op de bank.
Heerlijk zo, zei ze zachtjes. Film afkijken en dan lekker onder het dekbed kruipen. Meer hoef ik niet.
Ik glimlachte, trok haar stevig tegen me aan en genoot van het idee dat er straks niets anders was dan onze eigen kleine wereld. Maar toen ging wéér die telefoon. Weer Bas.
Ik fronste, pakte verveeld op: Bas, ik zei toch
Hij klonk ineens heel anders zenuwachtig, bijna gespannen. Gijs, eh… ik ben nu in Club Crystal, even de stad in voor het weekend. En… Annelies is hier. Met een andere vent. Staat ze te drinken, te flirten. Ze zei toch dat ze naar haar moeder ging? Man, ze belazert je gewoon!
Even stokte mijn adem. Ik keek verbaasd naar Annelies, naast me op de bank. Droomde ik?
Huh? Weet je dat zeker? Bas, je vergist je. Ze zit hier naast me!
Nee, absoluut niet. klonk het stijf terug. Ze is er echt. Zatte Annelies, joh, omhelsde die vent en lachte me vierkant uit! Wil je dat ik haar even geef?
Ik keek gejaagd naast me Annelies keek me stomverbaasd aan, verwarring in haar ogen. Toch hield ik mijn telefoon dichterbij, benieuwd naar het vervolg.
Door het geroezemoes hoorde ik een vrouwelijke stem die, raar genoeg, best leek op die van Annelies: Hallo? Wie is daar?
Mijn mond viel even open. Ik keek hulpeloos naar de echte Annelies, die net zo verbouwereerd naar mij keek.
Annelies?, vroeg ik. Met Gijs. Wat gebeurt daar?
De stem moest lachen, wat schor: Ach Gijs, laat me nou. Ik wil lol, niet dat saaie burgerleven van jou!
Annelies schoot overeind, bleek, hand op haar borst: Wat is dit voor onzin? Wie doet zich voor als ik?
Waar ben je?
Wat kan jou dat schelen? Ik doe lekker wat ik wil, hoef mij niet te verantwoorden!
Nog wat geloei op de achtergrond en weer kwam Bas ertussendoor: Zie je nou, Gijs?
Mijn handen beefden terwijl ik diep inhaleerde.
Stop, Bas. We praten hier morgen wel over. Niet meer bellen nu!
Ik drukte weg en voelde woede en verbijstering door me heen jagen. Had ik niet geweten dat Annelies écht naast me zat, dan was ik misschien wel op Bas woorden afgegaan
Ze liet zich neerploffen en schudde haar hoofd: Wie voert zoiets op? Wie weet zoveel van mij en doet dit?
Ik streek over mijn hoofd. Geen idee. Het klonk identiek aan jou… Maar Bas was wel héél overtuigd, hè? Stel dat je écht even weg was geweest, dacht ik misschien…
Ze klampte zich aan me vast, snakte naar adem. Ik was het niet. Maar waarom en wie dan?
Hoe dan ook, zei ik stellig, ik zoek dit uit. Cameras, personeel: ik kom erachter. En volgende keer laten ze zich niet zo makkelijk voor de gek houden.
Ze sloot haar ogen en ontspande langzaam tegen mijn schouder. Met een kille winteravond buiten en warme thee binnen, zochten we samen weer rust.
************
De volgende ochtend, tegen het middaguur, zat Annelies starend naar haar laptop met een beker thee. Plots belde Bas. Heel even aarzelde ze. Maar nieuwsgierigheid won.
Hoi, Bas, nam ze op.
Heb je gisteren nog met Gijs gepraat?
Ze wachtte even, zocht naar haar woorden. Ja. We hadden ruzie. Hij vertrouwt me niet, zegt dat ik hem voor de gek houd.
Bas zweeg een seconde, dan ineens hoorde ik een zelfvoldane toon in zijn stem. Zie je nou? Ik zei toch altijd dat Gijs niet goed bij je past. Je verdient beter, Annelies.
Ze beet op haar lip om haar boosheid in te tomen, maar vroeg koeltjes: Wat bedoel je daarmee?
Zijn stem verlaagde, fluisterend bijna: Ik bedoel dat ik van je hou. Echt. Als je Gijs zat bent Ik ben er altijd voor je.
Ze bleef stil. Hoe lang speelde dit al? Heeft hij deze poppenkast opgezet zodat wij ruzie zouden krijgen?
Dit slaat nergens op, Bas. Ik hou van Gijs. We lossen dit samen op. Jij hoeft er niet tussen te komen.
Sorry als ik te direct was! Ik wil alleen dat je weet dat je altijd bij mij terechtkunt. Gijs is niet eerlijk geweest, maar dat lag eraan dat ik hem hoorde praten Hij wil je toch niet meer. Ik wil alleen dat je gelukkig bent, bij mij
Nu lukte het Annelies niet meer zich in te houden haar toon was keihard. Allereerst: ik was gewoon thuis gisteren. Geen ruzie, niks. Ik weet donders goed dat jíj dit hebt opgezet. Maar nu begrijp ik waaróm.
Bas was even stil. Ze hoorde hoe hij naar woorden zocht.
Waar heb je het over?
Over die hele opzet. Jij hebt iemand geregeld die op mij lijkt en doet alsof, zodat jij een kans krijgt. Confess maar gewoon.
Nu viel het stil. Ze hoorde zijn adem en toen ineens, met overslaande stem: Ja, ik heb het opgezet. Omdat ik van je hou, Annelies! Omdat ik vind dat Gijs je niet verdient! Niemand is zoals jij!
Ze hield haar hand stevig om de telefoon. Dacht je nou écht dat je zo mijn liefde kon winnen? Je hebt alles kapotgemaakt vriendschap, vertrouwen. Alleen voor jezelf.
Zijn stem zakte. Ik dacht dat, als jullie uit elkaar gingen, je mij misschien zou zien staan. Niemand is zoals jij
Haar woorden werden ijzig: Jij? Echt nooit! Je hebt je eigen vriend verraden. En mij geforceerd te kiezen voor iets wat niet bestaat.
Het spijt me mompelde Bas, ineens breekbaar. Maar Annelies was klaar.
Geen excuses. Geen vriendschap meer. Bel mij en Gijs nooit meer. Ik zal hem deze opname laten horen.
Ze verbrak het gesprek, legde haar telefoon met trillende vingers op tafel, en blies vermoeid uit richting het raam waar de sneeuw rustig verder dwarrelde.
Toen kwam ik binnen en zag haar bezorgde blik.
En?
Ze keek me aan en zei alleen: Het is duidelijk. Hij heeft alles geregeld, bekende zijn liefde. Erger nog, hij wilde er tussen komen met leugens. Hoe kon ik ooit denken dat hij een vriend was
Ik ging bij haar zitten, pakte haar hand stevig vast. Blijkbaar nooit echt onze vriend geweest. Maar, eerlijk is eerlijk, ik had soms al mijn twijfels. Nu weten we het: alleen op elkaar kunnen we echt vertrouwen.
Ze glimlachte, ietsje opgelucht. Inderdaad. Mijn grootste angst is weg. We weten nu wie het goed met ons voorheeft en wie niet.
Ze trok de deken weer over ons heen, nippend aan haar thee, en zei plagend: Misschien wel zo fijn. Nu hebben we een goed excuus nooit meer mee te gaan naar dat soort borrels. Gewoon gezellig thuis met zn tweeën, zonder vervelende mensen erbij.
Ik moest lachen, echt opgelucht nu. Precies! Lekker films kijken en thee drinken. Lekker niks hoeven.
En voorlopig de deur niet uit, lachte ze, zich behaaglijk in de deken wikkelend.
Ik sloeg mijn arm om haar heen. Buiten dwarrelden de vlokken traag, binnen was het veilig en warm. Leugens en gemene spelletjes bleven buiten. We hadden elkaar daar draaide alles om.
***********
Bas zat in zijn Utrechtse flat voor zich uit te staren naar een lege mok. Zijn hoofd tolde nog van gisteren: Bel me nooit meer. Nooit. De woorden galmden nog na.
Tot spijt kwam het niet alleen een bittere woede bleef over. Met gebalde vuisten sloeg hij plots op tafel. Waarom is alles misgegaan?! riep hij uit.
Herinneringen vlogen door zijn hoofd. Dat clubbezoek, de afgesproken lookalike Marleen die hij via Tinder had leren kennen. Ze leek qua stem en uitstraling op Annelies, en deed maar wát graag mee. Alles verliep volgens plan: zij voerde het toneelstukje op, hij belde Gijs, en alles leek geregeld.
Nu was hij álles kwijt. Niet alleen Annelies, ook zijn beste vriend. Maar ik deed het voor haar geluk!, hield hij zichzelf voor.
Vanaf de vensterbank zag hij de stad onder een witte laag verdwijnen. Zij zijn gelukkig Ik had dat moeten zijn. Ik ben beter, Gijs waardeert haar niet zoals ik zou doen!
Hij verfrommelde het papier waarop zijn plan stond de nep-dialoog, wie wat moest zeggen, het hele kaartenhuis. Met een boog gooide hij het in de prullenbak.
Buiten bleef de wereld wit en rustig. Bas knarsetandde. Laat hun maar in hun knusse bubbel leven Ik weet dat het niet echt is. Vroeg of laat ziet Annelies dat zelf wel maar dan is het te laat.
Hij draaide zich woest om van het raam. De koude realiteit drong door terwijl de rest van Nederland gewoon verderleefde.
***********
Die avond, terwijl ik samen met Annelies luisterde naar het zachte tikken van de radiatoren en het knisperen van de oude houten vloer, dacht ik na over alles wat er was gebeurd. Ik realiseerde me hoe kwetsbaar vertrouwen is en hoe snel het, door een jaloerse vriend, aangetast kan worden.
Mijn les: luister altijd naar het gevoel achter iemands woorden. Echte liefde, echte vriendschap, vraagt om eerlijkheid en openheid. Alleen dan houdt de warmte binnen stand, zelfs wanneer buiten de kou zijn best doet om binnen te dringen.
