Tulpen
Tjongejonge, wat een pracht! Mevrouw van Dijk, u bent een ware tovenares!
Het kleurenspektakel van tulpen vrolijkte het hele plein op. Anneke wist heel goed hoeveel moeite het mevrouw van Dijk had gekost om deze schoonheid te creëren. Jarenlang had haar buurvrouw volhardend, eigenwijs als geen ander haar ziel en zaligheid gestopt in het omtoveren van een grauwe bedoening tot een tuin die het hart van elke voorbijganger een sprongetje deed maken. Zelfs de kinderspeelplaats waar Anneke met haar dochtertje Lieke nu op af liep, was aan haar te danken. Echt hoor, van elke stoeptegel kun je, met wat goede wil en wat groene vingers, iets moois maken als je maar zo vasthoudend bent als mevrouw van Dijk. Het plein was veranderd; je moest zoeken naar kauwgomrestjes of ander typisch Nederlands straatgoed, alles netjes, alles ruimtelijk. Maar vooral de bloemen Tja, dat verdiende een apart hoofdstuk.
Elke tulp, elke narcis, elke aronskelk had mevrouw van Dijk eigenhandig gepland. Zolang Anneke er woonde, en dat waren nou ook alweer vijftien jaar vertelde haar moeder graag had nog nooit iemand zin gehad om maar een viooltje in de grond te steken. Alleen mevrouw van Dijk deed dat… En zelfs zij alleen de laatste jaren, sinds haar man er niet meer was.
‘t Is lastig alleen, op leeftijd. Zoon woont helemaal in Groningen, steun heeft ze eigenlijk verder niet. En verhuizen? Echt niet! Ze is met haar hele hart aan Utrecht verbonden dát is haar stad, daar liggen haar herinneringen en haar mensen. Haar zoon heeft zijn eigen draai met vrouw en (schoon)familie en die band… tja, op klompen gaat het niet zo soepel tussen schoondochter en schoonmoeder. De moeder van de schoondochter woont immers om de hoek en biedt al zat assistentie. Mevrouw van Dijk blijft altijd een beetje een buitenbeentje. Gezellig, maar toch.
Klagen deed mevrouw van Dijk nooit echt. Maar Anneke zag het wel: haar buurvrouw was verdrietig. En eerlijk is eerlijk: Anneke wist dat gevoel. Na haar scheiding was ze ook geregeld ten einde raad en wilde, bij wijze van spreken, klompen tegen het plafond gooien. Misschien had ze haar huwelijk wel kunnen redden, áls ze zich had neergelegd bij wat onschuldige avontuurtjes. Maarja, als je de ander blijkt te zijn met wie je acht jaar gymnasium en drie kilo drop op hebt, tja Deed wel even pijn.
Anneke keek haar vriendin destijds recht in de ogen, nam de sleutels van haar ex-man in, en begon grondig te lijden. Een week lang. Nam zelfs onbetaald verlof om zich volledig te richten op zelfmedelijden.
Het bleef alleen niet lang gezellig. Anneke zat onder een dekentje, ijs etend en boze tranen huilend, toen er NIET op de deur werd geklopt, maar wild op werd gebonsd. Ze dacht geen moment na: wie zo bonkt, heeft vast een ramp aan de hand! Dus spijkerbroek aan, en stoer de deur geopend.
Mevrouw van Dijk stond voor haar. Zelden zag Anneke haar zo uit haar doen. Normaal was het een rustige vrouw, die met een glimlach een praatje maakte met alle buurtbewoners, informeerde naar ieders koters Hoe is het met de buik van Jochem? Slaapt Sanne goed? Heeft Sasha genoeg melk, Marloes? een kinderdokter in hart en nieren, met een kring vol dweperige dankbare ouders. Altijd paraat met een luisterend oor.
Maar nu stond er een wrak voor haar. Niet haar beeld van mevrouw van Dijk.
Volledig over haar toeren, maar toen ze Anneke zag, kneep ze haar verdriet even dicht, en vroeg streng:
Wat is er met jou, Anneke? Waarom zo rood en opgezwollen? Heb je ergens pijn?
En dat was het moment waarop Anneke uit haar eigen malaise getrokken werd. Genoeg over haar eigen drama: mevrouw van Dijk had duidelijk iets veel ergers meegemaakt.
En ja hoor, niet zomaar een verloren man eentje die niet terugkomt, finaal weg, geen aai meer over de bol, helemaal niets. Zn eigenwijze inschatting dat het wel weer overging met een pilletje… te laat. Pastoor was nog sneller geweest dan de ambulance.
Ze vond haar man bij de voordeur. Vermoedelijk naar haar onderweg, maar de trap was hem te veel.
Die dag vlogen Anneke en mevrouw van Dijk samen naar het ziekenhuis. Pas s avonds kwam Anneke terug, smijt het gesmolten ijs in de prullenbak, schikte alles weer netjes, en staarde melancholisch in haar afgekoelde thee.
De volgende dag regelde Anneke haar papieren voor de scheiding. Ze snapte opeens: niemand krijgt tijd cadeau van het leven. Het is schop onder je kont en dóór óf je blijft steken, en daar word je geen haar vrolijker van. Dit was haar wake-up-call. De kans om het nog eens over te doen krijg je maar één keer, hoe cliché dat ook mag klinken. Waarom zou je de korte tijd op deze aardbol dan verspillen aan boosheid of spijt? Je kunt beter de boel van je klompen kloppen en doorlopen.
Het werd gelukkig ook weer beter. Met een nieuwe job en later haar nieuwe liefde Diederik Diede voor vrienden. En nu Lieke natuurlijk, waarmee de muren van haar leven weer nieuwe kleuren kregen.
Maar bij mevrouw van Dijk was het zonnetje niet blijven schijnen. Ze herstelde, zo goed en kwaad als het kon. Je raakt aan alles gewend, zegt men, ook aan een leeg huis. Maar de warme, hartelijke buurvrouw van vroeger deed alles nu uit gewoonte. Lachend, ja, maar zonder die sprankel. Een glimlach als een Hollandse regenbui: aanwezig, maar niet verwarmend.
Jaar in, jaar uit ging het zo. Mevrouw van Dijk ging met pensioen en sloot zich op in haar tuinhuisje in Flevoland. Tot ze dat zelfs moest verkopen toen haar zoon geld nodig had voor een appartementje in Groningen. Wat moest ze anders? Veel keus had ze niet.
Toen haar tuinparadijs ook verdwenen was, besloot Anneke dat het zo niet langer kon. Je laat je buurvrouw die altijd klaarstaat om te luisteren of komkommersoep te brengen als je ziek bent niet stikken in eenzaamheid. Anderen keken niet om druk met hun eigen sores. Maar Anneke had van haar ouders iets anders geleerd.
Anneke, bemoei je met anderen als het nodig is. Je hoeft niet de reddende engel te zijn, maar niemand mag achterblijven. En wie weet, als jij ooit steun nodig hebt, is er plots ook iemand voor jou. Verwacht geen wonderen, maar alleen al een luisterend oor doet soms wonderen! Een mens heeft af en toe gewoon een medemens nodig die zegt: Ik ben er voor je.
Familie betekende voor Anneke altijd samen de schouders eronder, net als in het sprookje van de grote trektocht. Zelfs nu haar ouders verhuisd waren naar de regio Zeeland, sprak ze dagelijks met ze aan de lijn geen plicht, maar een oprechte band. Zo belangrijk om te weten dat iemand van je houdt!
Voor mevrouw van Dijk waren woorden alleen niet genoeg. Ze luisterde, knikte beleefd, maar je zag het levenslichtje doven. Ze werd magerder, bleker, kwam nauwelijks nog buiten.
Kortom: het leven was even geen feest. Haar zoon kwam niet meer terug – zijn toekomst speelde zich af tussen zeewind en studentenhuizen. Buurtkinderen werden groter, vriendinnen druk met hun kleinkinderen, haar wereld werd steeds kleiner. En zo verdween ze tussen de geraniums.
Er kwam een punt waarop Anneke inzag dat al haar praatjes geen zoden aan de dijk zetten. Sterker nog, na elk praatje leek mevrouw van Dijk verder af te dalen in haar holletje. Geen deur ging meer open, geen groet, niks.
Als woorden niet werken, dan daden maar. Iets concreets, een nieuw doel. Het lumineuze idee kwam hoe kan het ook anders geheel onverwachts, zoals altijd. Diede verwende Anneke wel vaker met bloemen, maar die enorme bos tulpen die hij voor de verjaardag van Lieke meebracht, maakte iets los: Eureka! riep ze luid, waarna Diede haar verbaasd aankeek of ze lid van het Oranjehuis geworden was.
De volgende ochtend stond Anneke met een krat tulpenbollen voor mevrouw van Dijk’s deur. Diede vluchtte snel, want dit was een vrouwenzaak.
Ik regel het vanaf hier!
En warempel, het plan werkte.
Anneke loog een overtuigend verhaal over een oud dametje op de markt, overgehaald om de hele kraam tulpenbollen te kopen. Maar wat moest ze daar nu helemaal mee? En toen herinnerde ze zich opeens de prachtige tulpen die mevrouw van Dijk vroeger altijd aan haar moeder gaf. Help me, alsjeblieft! Anders wordt het hier nooit gezellig!
Mevrouw van Dijk sorteerde de bollen, wees Anneke vermanend toe, maar lachte voor het eerst in tijden weer voorzichtig.
Dat wordt wel wat hier. Maar alleen tulpen? Die zijn zo weer weg. We moeten meer planten! Anders is het na twee weken weer zo kaal als de Haarlemmermeer in de winter.
En zo begon het grote metamorfose-avontuur: van betonnen binnenplaats tot weelderig bloemenparadijs.
Weinig mensen in de buurt stonden te springen om met de handjes in de aarde te wroeten, maar geld voor bollen en plantjes kwam er onverwacht makkelijk los. Anneke deed de eerste inkopen. Toen Lieke geboren werd, nam mevrouw van Dijk alles over.
En het hield niet op bij bloemen. Via haar oude contacten regelde ze een speeltoestel, nieuwe bankjes bij de portieken, alles tot in de puntjes verzorgd.
Het plein leefde op.
Zelfs de mannen, in eerste instantie skeptisch of ze hun krat bier nog wel ergens kwijt konden, werden betrokken: tijdens de jaarlijkse voorjaarsopruiming timmerden ze samen een prachtig wit hekje om de bloemperken. Mevrouw van Dijk pinkte een traantje weg.
Vanaf toen was ze dagelijks buiten bezig. Planten, harken, schilderen, plannen smeden. Ze leefde weer op, wat Anneke zielsgelukkig maakte. Ze bleef met Lieke buiten rondstruinen, keek hoe alles groeide en bloeide, en dankte Diede nog steeds voor die bos tulpen.
Toen Lieke haar eerste stapjes zette, wandelde Anneke met haar dochtertje langs de nu beroemde tulpenperkjes. Wanneer zou het eerste tulpje bloeien? dacht Anneke, popelend om het aan Lieke te laten zien.
En ja hoor, daar waren ze! Een tapijt van kleur!
Anneke bleef stokstijf staan, verbluft, liet Liekes hand los wat prompt resulteerde in een ontsnappingsactie. Lieke roetsjte richting stoep.
Lieke! Anneke sprintte erachteraan, hopend haar te vangen voor ze de straat op schoot.
Mevrouw van Dijk zette zich recht, legde het verfkwastje weg waarmee ze aan het hekje schilderde, en schoot in de lach:
Pak haar maar, Anneke! Gratis work-out! Dan hoef je niet meer te klagen dat je geen tijd hebt voor fitness!
U hebt helemaal gelijk! Anneke greep Lieke, die gilde bij elke knuffel. Waar halen ze zulke turbo-meisjes vandaan?!
Ach, ze is gewoon snel, maar valt het je op dat ze altijd op haar tenen loopt? vroeg mevrouw van Dijk bezorgd.
Ja, thuis ook. Op blote voeten zie je het nóg beter. Is dat erg?
Laat toch voor de zekerheid even een neuroloog kijken.
Kunt u iemand aanraden?
Ik zal eens navragen. De meeste van mijn generatie zitten tegenwoordig in hun tuinhuisje kleinkinderen te besnoepen. Of ze zijn zelf al aan het kwakkelen. Maar wie weet hoor ik nog iets via via.
Via via?
Je weet wel, het buurtradiootje, Anneke! grinnikte mevrouw van Dijk. We bellen gewoon wat rond. Als ik iets weet, hoor je het.
Hartelijk bedankt!
Graag hoor. Hoe gaat het met jullie?
Goed! Diede werkt veel, zie hem bijna nooit. Komt laat thuis, vertrekt vroeg…
Nou, wees daar maar blij mee. Beter een werkpaard dan een bankhanger, toch?
U heeft gelijk.
Vroeger klaagden veel dames uit de flat erover. Zeker als het eerste kind kwam, hunkerden ze naar aandacht van hun mannen, en wat ruzie hoort erbij. Maar weet je, Anneke? Al dat gekibbel lost zelden iets op. Mannen horen toch vooral zichzelf. Je schreeuwt dat je moe bent, hij hoort alleen… tja, zichzelf. Het beste is: vertel wat je denkt, maar zonder drama.
Hoe dan?
Sla een koekje bij de thee er in, voer hem en zeg rustig wat je dwarszit. Maar niet mopperen op hem als persoon. Mopper op de situatie! Zeg dat je hem mist, niet dat hij een waardeloze man is. Snap je?
Ja… Toch blijf ik soms mopperen. Diede is een schat en ik flip soms gewoon uit het niets. Echt, wat doe je eraan?
Ach, wees niet te streng voor jezelf. Maar probeer slim te zijn, Anneke! Laat hem voelen dat je hem mist, niet dat je ontevreden bent. Ik heb het altijd zo gedaan en ik ben bijna vijftig jaar gelukkig geweest met mijn Bertus.
En waar ging de enige knallende ruzie dan over?
Geloof het of niet: over een hond. Onze zoon wilde een pup. Ik zag dat al helemaal misgaan wie mocht er uit? Ik! En ja hoor…
Toch genomen?
Geen ontkomen aan! Maar ik verloor bijna tien kilo van al die extra wandelingen. Want die beesten hebben energie voor tien. t Was uiteindelijk hartstikke gezellig.
U bent slim!
Nou en of! Net als onze hond. Die vond mij uiteindelijk veel gezelliger dan Bertus. Wist precies wie ze uit bed moest trommelen.
Wat een slimme donder! Anneke lachte.
Hé, trek Lieke even weg, Anneke. Je weet nooit of ze straks onder de verf zit! mevrouw van Dijk zette de verf veilig buiten bereik.
Anneke groette, nam Lieke mee naar de speeltuin. Wiegen, zandbak, koekjes alles volgens het boekje.
Op weg terug naar hun portiekdeur, zag Anneke iets vreselijks: haar mond viel open, ze drukte haar hand op haar mond om niet uit te schreeuwen.
Mevrouw van Dijk had net het hekje afgerond en was naar binnen. Intussen was een ander klein hummeltje bezig het perk te verbouwen. Niet veel ouder dan Lieke, maar een ware sloopkogel.
De meeste bloemen waren uitgetrokken of platgetrapt.
Anneke keek naar het andere perk daar was het al niet beter.
De moeder van de kleine vandaal stond ernaast, glimlachend als een koe die naar het verse gras kijkt.
Wat gebeurt hier?
De vrouw keek haar met helderblauwe, verbaasde ogen aan.
Waarom stampt uw kind door de bloemen?
En, waarom niet?
Dat hoort toch niet!
Voor wie niet? Kunt u hem iets verbieden? Kom nou.
U noemt dit ontwikkeling?
Zeker! Ontdekken, alles aanraken, zo leren kinderen. Bloemen zijn er om geplukt te worden.
Deze bloemen zijn met liefde door iemand geplant!
Wat een onzin! Waarom zo opgewonden? Rustig aan, is slecht voor je bloeddruk. Maakt het uit? Het zijn maar tulpen. Er groeien wel weer nieuwe.
Anneke voelde een rooie waas opkomen en wilde al naar de vrouw toesnellen, toen Lieke het op een brullen zette.
Toen realiseerde Anneke zich wat ze aan het doen was… Nog even en het was knokken geblazen.
Haal uw kind weg! Of ik bel de wijkagent! Anneke tilde Lieke op en pakte haar mobiel.
Ach, iedereen belt tegenwoordig meteen 112! Probeer maar hoor, wat kan mij gebeuren?
De smurfin plukte haar krijsende zoon uit het perk.
Kijk nou! Nu is hij overstuur door u!
Kan me niet schelen! Anneke was zacht, maar haar woorden galmden tot aan de Volendamse Dijk. Wegwezen hier!
Anneke zag nog net hoe de vrouw mopperend wegliep, toen ze achter zich hoorde:
Wat is hier gebeurd, Anneke? Mijn hemel Ik had zo mn best gedaan…
Mevrouw van Dijk stond op de stoep, met een gieter in de ene en een koekje in de andere hand, bedoeld voor Lieke.
Anneke deed haar mond open om uit te leggen, maar mevrouw van Dijk maakte een handgebaar, zette de gieter neer, en zeeg terug naar binnen hoofd gebogen alsof er ineens een molensteen om haar nek hing.
Anneke wilde haar achterna, maar Lieke begon weer te huilen. Ze bracht haar naar huis om te lunchen, en besloot later terug te komen.
Maar de deur bleef dicht. Anneke belde en klopte, tja, helemaal niks.
Thuis zocht Anneke het telefoonnummer op van mevrouw van Dijks zoon.
Ik bel haar meteen, dank u wel.
Anneke wachtte gespannen.
Mam is oké, zei haar zoon. Maar ze wil niemand zien. Ze zei dat ik mij geen zorgen moest maken. Wat is er gebeurd?
Anneke legde alles beknopt uit en beloofde een oogje in het zeil te houden.
Ik begreep dat uw vrouw binnenkort bevalt? Maakt u zich geen zorgen, wij trekken het wel recht!
Wie bedoelt u met wij? Zal ik toch niet even langskomen?
Geef het nog even een kans. Ik heb een idee. Lukt het niet, bel ik u, afgesproken?
Die avond bleef Lieke bij Diede en Anneke klopte aan alle deuren in het blok. Nagenoeg iedereen was bereid haar idee te steunen.
De volgende avond kwamen alle vrijwilligers bijeen op het plein. Mannen sjouwden dozen bloemen en plantjes, er werd gesnoeid, gegraven, geharkt. Diede werd met een slaperige Lieke naar huis gestuurd, maar Anneke bleef doorwerken.
Dat beeld van Lieke, angstig kijkend naar het jongetje dat de bloemen vertrapte, gaf haar de doorslag. Dit zou niet alleen de bloemen, maar vooral het gevoel van veiligheid voor haar dochter herstellen.
Met elke doos die ze opende, groeide haar vastberadenheid. Ze groette haar man, gaf hem een knuffel en fluisterde snel: Bedankt!
De volgende dag zaterdag begroette Anneke de buurt en sprong naar boven.
Mevrouw van Dijk, kom alsjeblieft even naar beneden! Ik weet dat u thuis bent! Het is belangrijk! Ik heb u nodig!
Na lang wachten klikte uiteindelijk het slot en Anneke schrok van haar buurvrouws ogen.
Wat is er, Anneke? Is Lieke ziek…?
Nee, echt niet. Maar ik heb u nodig! Kom mee, alstublieft!
Meer kreeg Anneke er niet uit.
Is het écht dringend? zuchtte mevrouw van Dijk, haar jas van de kapstok trekkend.
Heel dringend!
De zonnestralen lieten mevrouw van Dijk knipperen. Ze wilde wat zeggen, maar toen ze haar ogen opendeed, bleef haar mond openstaan. Ademen lukte nauwelijks. Wat ze zag, deed haar huilen en dit keer niet door het zonlicht.
Tulpen Overal tulpen! Bloemperken, nieuwe borders: een deken vol kleur.
Maar van wie? Hoe…?!
Mevrouw van Dijk, kom alsjeblieft zitten Anneke loodste haar voorzichtig naar een bankje. Het spijt ons zo dat we uw bloemen niet konden redden. Maar kijk nou: iedereen was gisteren hier, allemaal uw oud-patiëntjes met hun ouders. U heeft ons zoveel gegeven! En, eerlijk, ik kan zelfs een cactus nog verzieken u weet dat! Maar bij u groeit alles, zelfs tropische palmen! Heeft u zin om weer samen door te gaan? U hoeft het niet alleen te doen. Gezamenlijk houden we het mooiste plein van Utrecht! Doet u mee?
Ach Anneke, dank je… mevrouw van Dijk veegde haar tranen af en stond op.
De trieste oude dame van net was ineens verdwenen.
Laten we eens zien wat jullie allemaal geplant hebben. Benieuwd of het wat wordt!
