Dagboek 8 april
Mam, het is écht dringend tijd dat jij een nieuwe man zoekt! Echt heel, heel dringend!
Ik verslikte me bijna in mijn koffie. Een paar druppels spatten op het kleed. Snel zette ik mijn mok op tafel, schraapte mijn keel en keek mijn dochter recht aan.
Wil je me even uitleggen waar dit ineens vandaan komt? vroeg ik zo beheerst mogelijk. Waarom zon dringende eis?
Mijn dochter schuifelde van de ene op de andere voet, haar blik op het vloerkleed gericht alsof het patroon haar ineens boeide. Eerlijk gezegd stond het haar niet, zo ongemakkelijk. Maar dat ze zich niet bedacht had, las ik in haar houding.
Kijk, begon ze, met een diepe zucht, vandaag zei ik tegen papa dat jij een vriend hebt. Nog een zucht, zwaarder nu. Hij bleef maar vragen! Non-stop vraagt hij, of je al iemand hebt ontmoet. Elke keer zei ik nee en dan begint hij meteen een betoog over wat een enorme vergissing jij wel niet hebt gemaakt door bij hem weg te gaan. Dat je er ooit nog spijt van krijgt omdat je nooit meer zon unieke man zult vinden!
Haar ogen ontmoetten die van mij boos, geïrriteerd, en ook een beetje verward. Ik herkende de blik die je krijgt als je niet meer wil horen wat er bij de ander thuis rondzingt.
En hé, ze slikte even, verder blijft hij maar zeggen dat je toch wel terug zal komen omdat je geen betere vent gaat vinden. Dus ik had er schoon genoeg van. Ik zei: Mam heeft allang iemand leren kennen!
Ik streek met een hand door mijn haar. Meteen dacht ik weer aan die overdreven zelfverzekerde toon van mijn ex alles draait om hem, elk gesprek eindigt met zijn gelijk.
Ik kan me de kleuren wel voorstellen die hij daarvoor gebruikt, zei ik met een grijns die ik niet helemaal kon onderdrukken. Nog altijd niet te bevatten dat ik hem, zon geweldig exemplaar, heb verlaten. Soms lijkt het wel alsof Oscar jou in het weekend alleen maar uitnodigt voor zijn eigen monologen. Niet om écht tijd met je door te brengen, maar gewoon om te weten wat er speelt zodat hij zichzelf weer beter kan voelen.
Lisa liet zich met een zucht op de bank vallen, haar knieën onder zich getrokken. Afgeleid aaide ze over de zachte stof, zichtbaar zoekend naar de juiste woorden.
Ik denk precies hetzelfde, mam, antwoordde ze, haar blik verdwijnend naar de vensterbank. Ik luister daar elke keer anderhalf uur naar hoe fantastisch hij wel niet is. Daarna ben ik volledig vrij, want dan vraagt hij nergens meer naar. Hoe het op school is, of ik iets nodig heb het interesseert hem niet…
Ze zei het zo droog, alsof ze haar vaste dagprogramma opsomde: opstaan, ontbijten, school, huiswerk. Voor Lisa was het inmiddels routine geworden emotieloos bijna.
Ze leunde achterover en staarde naar het plafond. Haar recente gesprek met Oscar speelde weer door haar hoofd. Zoals gewoonlijk begon hij over zijn laatste succes: deze keer hoe hij partners overtuigde bij een zakelijke lunch. Daarna over zijn toekomstplannen, tegenwind op het werk, hoe hij vindt dat niemand zijn inzet begrijpt. Na anderhalf uur monoloog Lisa had zelfs de tijd genoteerd om het straks met mij te kunnen delen.
En toen ze haar verhaal wilde doen over de wiskunde-olympiade op school, knikte hij afwezig en greep weer terug op zichzelf. Goed gedaan, maar toen ík zo oud was… en dan volgde weer een anekdote over zijn successen.
Ze haalde haar schouders op. Ze was het zo gewend. Oscar had altijd alleen oog voor zijn eigen issues. Wij als familieleden stonden aan de zijlijn belangrijk, maar nooit belangrijker dan hijzelf.
Elk gesprek ging uiteindelijk weer over hem. Als ik zei dat ik moe was, begon hij over hoe hij moest zwoegen op zijn werk. Als Lisa haar zorgen deelde over vrienden, wist hij het altijd om te draaien naar zijn schooltijd natuurlijk veel indrukwekkender. Andermans problemen leken hem niet te raken.
Lisa snapte niet hoe ik het vijftien jaar had volgehouden. Met iemand zo grenzeloos zelfingenomen! Misschien deed ik het alleen voor haar, omdat ik niet wilde dat ze zonder vader zou opgroeien. Als kind hoop je dat hij later verandert dat hij je wél ooit ziet staan… Maar de jaren gingen voorbij en er gebeurde niets. Tot na de scheiding, besefte Lisa tot haar verbazing hoe relaxed het ineens in huis was. Niemand meer die alle aandacht opeiste en andermans verdriet zag als geneuzel.
En waarom zou ik nu plots op stel en sprong een nieuwe man moeten vinden? Mijn stem klonk wat scherper dan ik bedoelde. Je hebt het toch gewoon gezegd, nou en?
Toen papa het hoorde, veranderde hij totaal, mam! Lisa trok een kussen tegen haar borst. Eerst werd hij wit, toen rood, en toen ging hij zo hard tekeer dat de buurvrouw kwam vragen of het wel goed ging. Ik schrok er zelfs een beetje van, eerlijk gezegd.
Ze zweeg, haar blik even afwezig. Lisa dacht duidelijk terug aan die scène: zijn stem, overslaand van emotie, betraande ogen, gebalde vuisten. Hij leek uit elkaar te zullen barsten.
Hij wilde weten wie het was, hoe hij eruitzag, echt álles wilde hij horen. Ik zei dat jij me had gevraagd niets over hem te zeggen, zeker niet tegen papa Reken er maar op dat je binnenkort een boze telefoon krijgt.
Ik draaide me langzaam om, leunend tegen het ramenkozijn, en keek Lisa recht aan. Tja, lekker dan. Ik kon me zijn hysterie prima voorstellen Goed gedaan, kind, dacht ik droog.
Ik liet me naast Lisa op de bank zakken en sloeg mijn arm om haar heen. Ach ja, gezegd is gezegd. Terugnemen lukt niet meer.
Waarom moest je dit verzinnen, Lisa? vroeg ik zachtjes, haar zachtjes wiegend. We hadden het samen zo rustig! Nu moeten we weer maandenlang gezeur aanhoren. Ik wil mijn telefoon al uitzetten.
Lisa kwam overeind en keek me serieus aan. In haar ogen zag ik oprechte overtuiging.
Omdat jij geweldig bent! riep ze stellig. Jij bent mooi, slim, je hebt veel vrienden en mannen mogen je graag! Denk maar niet dat ik dat niet zie. En ondertussen praat papa alleen maar slecht over jou… Ik ben het zat!
Ik streek liefdevol door haar haar en voelde een onverwachte brok in mijn keel.
Ik begrijp het nu, meisje, zei ik teder. Eerlijk gezegd dacht ik dat jij het moeilijk zou vinden dat ik iemand anders ontmoet. Tenslotte zijn we pas een half jaar uit elkaar.
Deze bekentenis kostte me moeite. Diep van binnen had ik me lang afgevraagd of Lisa een nieuwe man als een verraad zou opvatten, of als een poging haar vader te vervangen. Zoekend naar tekenen van protest keek ik haar aan.
Onzin! ze snoof en ik moest glimlachen bij zoveel vastberadenheid. Het belangrijkste is dat jij gelukkig bent!
Lisa sloeg haar armen over elkaar en straalde pure volwassenheid uit.
Mijn zorgen losten langzaam op. Misschien dacht ik te veel aan de toekomst en hield ik me vast aan het verleden.
Je bent een schat, fluisterde ik, trok haar weer tegen me aan. Dankjewel dat je zo aan me denkt.
Lisa nestelde zich dicht tegen me aan. Het leek alsof onze kleine familie, tegen alles in, juist sterker werd.
********
Op kantoor probeerde ik me te concentreren op een rapport. De letters dansten voor mijn ogen, hoofdpijn bonsde achter mijn slapen. Al vanaf de ochtend zat het me dwars, en nu, tegen lunchtijd, viel er amper nog iets te verdragen. Even masseerde ik mijn slapen, alles voelde zwaar en loom. Ik had die bewegingen waarschijnlijk al twintig keer herhaald vandaag.
Na wat twijfelen vroeg ik mijn collega Annemieke om een paracetamol te halen bij het apotheekje om de hoek. Even later slikte ik de tablet weg, dronk een glas kraanwater terwijl ik probeerde door mijn papieren berg te gaan. Het mocht niet baten. Elke tik van het toetsenbord, het zachte gezoem van de airco, gesmoes op de gang alles voelde als een mokerslag in mijn hoofd.
Precies op dat moment stak de beveiligingsmedewerker zijn hoofd door de deur. Zijn gezicht bleef beleefd, maar iets in zijn blik was gespannen.
Mevrouw van Soest, er staat iemand voor u beneden. Uw ex-man, Oscar de Vries. U wilt naar hem toe of moet ik hem eruit zetten?
Ik verstijfde. Een golf van ergernis spoelde door me heen. Ik zuchtte diep en probeerde mezelf bijeen te rapen.
Ik kom eraan, bedankt, zei ik, al opstaand.
Van binnen vloekte ik stilletjes. Dit kon er ook nog wel bij. Hondsberoerde werkdag, hoofdpijn, en nu Oscar die onaangekondigd op de stoep stond. Waarom had hij niet gewoon gebeld? Waarom hier, op kantoor, voor iedereen zichtbaar? Ging hij hier echt een scène maken?
Rustig liep ik naar beneden niet te haastig, elke beweging deed mijn hoofd pijn. De hal was druk: collegas onderweg, gelach rond het koffiezetapparaat, bij het prikbord werd zelfs druk gediscussieerd. Ik voelde de spanning in mijn schouders knellen toen ik Oscar zag.
Hij liep driftig heen en weer, van de receptie naar de deur. Zijn gebaren overdreven wild, pratend tegen de beveiligers, zijn stem klonk luid, als een echo in het marmer van de hal. De beveiligers bleven vriendelijk, maar hun blikken werden steeds strakker. Ingrijpen leek een kwestie van tijd.
Wat kom je hier doen? vroeg ik direct terwijl ik naar hem toestapte. Mijn stem rustig, maar van binnen kookte ik. Wil je de politie leren kennen? Kan geregeld worden.
Oscar draaide zich om, zijn gezicht rood van woede, ogen flikkerend. Hij kwam schreeuwend dichterbij, wijzevinger naar mij.
Jij! riep hij. Jij! Lisa heeft me alles verteld! We zijn amper een half jaar uit elkaar en je hebt al een ander?
Zijn stem schoot van frustratie naar jaloezie. Hij had de hoop, zo te zien, tot het laatst volgehouden dat Lisa hem voor de gek hield. Maar nu, met mijn kalme blik tegenover hem, was die illusie weg.
Kalm hief ik mijn wenkbrauwen.
Moet ik je eeuwig trouw blijven, zelfs na de scheiding? Je vraagt wel erg veel, Oscar. Zeker als je bedenkt dat jij je in het huwelijk ook niet aan je beloftes hield.
Hij was even sprakeloos. Zijn hand viel naar beneden. Hij leek niet te weten waar hij het zoeken moest.
Terwijl mensen gewoon doorgingen: medewerkers, bezoekers, postbezorgers De hele hal stond voor even stil, gevangen tussen ons oude frustraties, verwijten, nieuwe werkelijkheden.
Jij… je bent gewoon haperde hij, maar ik onderbrak hem.
Dit is geen plek voor dramas, Oscar, zei ik, vriendelijk maar resoluut. Wil je praten, dan kan dat, maar niet hier.
Dramas? Wacht maar, begon hij alweer te schreeuwen. Ik laat mijn dochter echt niet bij een vreemde man wonen! Ik pak Lisa van je af! Je ziet haar nooit meer. Jij…
Met zijn woorden trok hij steeds meer aandacht, maar ik bleef onaangedaan.
Klaar? Zon beetje circus dit, gniffelde ik droogjes.
Waar gaat dit over?
Oscar stak zijn woorden halverwege in. Bij de ingang stond een man die je niet zomaar voorbij liep: strak pak, rechte rug, rustige blik. De beveiligers corrigeerden hun houding meteen het was Maurits Blom, onze algemeen directeur.
Blijf er buiten, sneerde Oscar, nog steeds rood aangelopen. Dit is privé.
Maurits stapte onverstoorbaar dichterbij. Hij stond een meter bij ons vandaan, licht spottend en toch kalm.
Privé is als u met uw ex achter gesloten deuren praat, zei hij rustig. Als u in een overvolle hal staat te schreeuwen, is het niet meer privé.
Ik voelde de spanning stijgen; Maurits verschijning was onverwacht maar precies wat nodig was. Oscar wilde iets snauwen, maar Maurits gaf geen krimp.
En wie denkt u wel dat u bent? siste Oscar.
Met een trefzekere pas liep Maurits nu naar me toe, legde zijn hand stevig om mijn middel. Voor iedereen zichtbaar.
Wie ik ben? zei hij neutraal. Ik ben degene die Marjolein gelukkig maakt. Als jij tegen mijn vrouw schreeuwt, laat ik dat niet passeren. Je krijgt meer problemen dan je lief is. En mocht je Lisa als wapen gebruiken… Ik denk dat je mij begrepen hebt.
Oscar hield zijn adem in. De kleur trok langzaam weg uit zijn gezicht. Opeens drong het tot hem door dat hier zijn trucjes niet werkten.
Hij stond nog even in stilte te ballen, zocht woorden maar vond ze niet. Uiteindelijk bromde hij binnensmonds iets, draaide zich om en beende naar de uitgang. Vlak voor de deur riep hij nog:
Vergeet die alimentatie maar!
Die heb ik niet nodig, lachte ik. En Lisa hoeft niet meer naar haar vader.
Toen besefte ik pas dat Maurits hand nog steeds op mijn middel rustte. Mijn wangen kleurden. Snel maar voorzichtig trok ik me een beetje uit zijn omhelzing.
Met een wat onhandige glimlach draaide ik me naar hem.
Dankjewel, Maurits. Echt, je hebt me enorm geholpen.
Zijn glimlach werd warm.
Zullen we dat bespreken tijdens de lunch? stelde hij voor, zijn hand uitnodigend.
Heel even aarzelde ik, dacht aan het geroddel dat zou volgen, maar besloot schouderophalend dat het me niet interesseerde. Zijn oprechte, rustige houding hielp.
Lijkt me gezellig, zei ik, en nam zijn uitnodiging aan.
De rest van de dag voelde lichter. Tijdens een rustige lunch, tussen een dampende kop koffie en versgebakken appeltaart, vertelde Maurits me dat hij al een tijd gevoelens voor mij had zonder poespas, maar open en echt.
Ik twijfelde lang. Jij leek altijd zo op jezelf… Ik wilde je niet onder druk zetten.
Ik luisterde, ontroerd door zijn eerlijkheid.
Maar toen ik zag hoe hij tegen jou schreeuwde, kon en wilde ik niet langer toe blijven kijken, zei hij.
Soms heb je gewoon het zetje van het leven nodig om iets nieuws te durven.
*****
Drie maanden na dat incident trouwden Maurits en ik. Onze bruiloft was stijlvol, alles wat ik ooit had kunnen wensen. Maurits deed alles om mijn dag magisch te maken.
Lisa was oprecht blij voor me. Ze hielp met mijn jurk, zorgde dat elke pluk haar perfect zat; toen we onze ringen uitwisselden, omhelsde ze ons beiden.
Ik ben zo blij voor jullie, fluisterde ze met glimmende ogen.
Maar meteen voegde ze eraan toe dat ze Maurits voorlopig geen papa zou noemen.
Je bent leuk, Maurits, en ik ben blij dat mama gelukkig is. Maar, nou ja, papa heb ik al.
Maurits glimlachte.
Helemaal goed, Lisa. Het belangrijkste is dat we samen zijn.
Oscar had, puur uit beleefdheid, een uitnodiging voor onze bruiloft gekregen zonder begeleidend briefje, gewoon het kaartje met datum en adres. Natuurlijk verscheen hij niet. Kwam niet eens op het idee. In plaats daarvan begon hij kennissen in paniek te bellen.
Kun je het je voorstellen? Ze nodigt míj uit voor haar bruiloft! spuugde hij door de telefoon, zijn oude studievriend niet eens groetend. Na alles wat ik voor haar gedaan heb!
Meestal reageerden mensen lauw: Iedereen doet zn eigen ding, Dat is het leven, of alleen maar stilte. Hoe vaker Oscar zijn verhaal herhaalde, hoe minder bijval hij kreeg.
Vervolgens probeerde hij het met: Ze haalt alles door elkaar! Een half jaar! Wie vindt dan ware liefde? Ze rent gewoon van me weg.
Of: Ze heeft me niet eens de kans gegeven om het weer goed te maken!
Wat hij daarmee bedoelde, zei hij er nooit bij. Inmiddels begon hij te klagen dat ik ondankbaar was. Dat kwam helemaal niet over bij de buitenwereld, en vriend na vriend suste zijn woede met dooddoeners.
Tot hij niet meer belde. Opeens zat hij alleen thuis, tussen oude overblijfselen van mijn spullen. Zn leven ging verder zonder ons.
En voor ons? Voor Lisa, Maurits en mij werd elk weekend soepeler, was elk etentje gezelliger, elke wandeling rustiger. En steeds vaker lachten we samen om de kleine dingen, filmkeuze-ruzietjes, de gekke grappen van Lisa en het gelach dat erdoor het huis galmde.
En wat ik daar deze maanden van geleerd heb? Je hoeft het geluk niet te zoeken in de goedkeuring van een ander niet van een ex, niet van de buitenwereld, niet van familie. Eerlijk tegenover jezelf zijn, kiezen voor rust, liefde en warmte dat is in het leven uiteindelijk het meest waard.
