Anouk, heeft Joris het je al gezegd? begon de schoonmoeder. Luister, we krijgen tot twintig gasten. Dus we starten de voorbereidingen al s avonds. Ik kom vroeg, rond zes uur s avonds.
Wat? s Avonds? vroeg Anouk wantrouwig. Nee hoor, daar ben ik niet mee akkoord gegaan.
Wacht even, ik ben nog niet klaar. Joris heeft al een boodschappenlijstje doorgestuurd, hij heeft beloofd alles te kopen.
Joris stond altijd paraat voor zijn oudere zus Saskia. Tegen de dertig had ze twee keer getrouwd en twee keer gescheiden, en elke keer lag de schuld bij de man de verkeerde. Hun moeder, Marieke de Vries, had hem van jongs af aan op de arm genomen:
Een zus moet je helpen, jongen.
En Joris hielp. Met geld toen Saskia tijdelijk zonder baan zat, met klussen in haar gehuurde appartement, en met eindeloze verhuisbeurten na elk scheiding.
En toen trouwde hij.
Anouk, zijn vrouw, hield tot nu toe geduldig de hand tegen de muur. Maar toen Saskia voor de vijfde keer in een jaar om een paar dagen de auto vroeg omdat die weer pech had, zei Anouk kalm maar resoluut:
Joris, is er niet genoeg? Wij hebben de auto ook nodig dit weekend. Ik dacht dat we plannen hadden
Wat moet ik dan doen? Lopen is toch geen optie?
Nee. Je kunt niet te voet naar het buitenverblijf van mijn ouders. Ze hebben twee emmers komkommers voor ons verzameld. Ik dacht dat je dat hoorde toen ik erover sprak.
Ja een beetje, maar je snapt het Saskia zit in een noodsituatie.
Opnieuw? Wat voor situatie?
Ik weet het niet precies, mompelde Joris, maar ze heeft meer nodig.
Nee, Joris. Dit keer gaat het niet meer! Of je weigert je zus, of je koopt me een auto. Ik ben het zat om met de tram te reizen terwijl jij met een auto ons zou kunnen laten komen waar we willen.
Joris dacht voor het eerst na en wilde zijn zus bellen om haar af te wijzen, maar Marieke de Vries zette alles meteen weer recht:
Laat je je vrouw over je zus laten gaan? Ze is er alleen! Wie gaat haar nog helpen, behalve jij?
En Joris hielp weer, ondanks de ruzies met Anouk. Op een dag staken ze een paar dagen geen woord, en Joris kon het niet meer aan:
Waarom ben je zo stil?! Ben je boos of zo?
Echt? Heb je drie dagen nodig om dat te snappen? liet Anouk zich horen.
Ik kan het gewoon niet meer, zei hij. Waar moet ik op reageren?
Anouk lachte verward:
Echt waar? Je snapt het niet? Je zus heeft je het hele weekend meegenomen omdat ze naar een vriendenhuis op het land moest. Ik dacht dat je haar alleen zou rijden, maar je bleef er twee dagen hangen. Maakt het je niet iets?
Wat moet het nou schelen? Ik had een biertje op, haar ex was er, we moesten het vieren. Waarom zou ik als sukkel moeten gaan? Dat was niet netjes.
Je had toch kunnen bellen.
Jij ook, zei Joris.
Ik belde wel! Alleen jouw telefoon was uit. Stel je voor, wat moest ik denken? Ik was zenuwachtig, wist niet waar jij was. En jij besloot gewoon van mij een pauze te nemen snauwde Anouk.
Stop met verzinnen, wuifde Joris weg en gebaarde dat hij werd gebeld.
Joris stapte op het balkon, nam daar de hoorn op. Hij wist het: Anouk zou een extra gesprek met zijn zus niet waarderen.
Hoi, broertje! piepte Saskia aan de telefoon. Over twee weken is het jubileum! Dertig jaar! Snap je t?
Joris wierp een voorzichtige blik naar Anouk, die net soep morste.
Nou wat wil je? vroeg hij.
Hoe goed je me meteen begrijpt! lachte Saskia. Ik wil het bij jullie thuis vieren! Jullie hebben een grote woonkamer. Mijn huurverblijf is klein en de huisbaas zal boos zijn. En een restaurant is duur.
Misschien toch een café? Ik betaal wat extra.
Ben je gek geworden?! schreeuwde Saskia. Het is een jubileum! Wil je dat ik huur betaal terwijl jij een eigen flat hebt? Ik moet het toch toch betalen. Ik ben geen miljonairdochters.
Laat me eerst met Anouk praten. Het is ook haar flat. Misschien had ze al plannen.
Te laat! onderbrak haar zus. Ik heb al iedereen verteld dat het bij jullie is. Maak de flat de hele dag vrij, oké? Mama zegt dat ze alles klaarmaakt.
Joris zuchtte en bedekte zijn gezicht met zijn hand. Terwijl hij probeerde een uitweg te vinden, ging zijn telefoon weer rinkelen. Deze keer een bericht van zijn moeder.
Saskia heeft gevraagd het menu te maken. Hier is de lijst met gerechten. Ook de boodschappen moeten worden gekocht. Vraag Anouk om te helpen. Het zal niet hinderen om mee te koken.
Op dat moment zat Anouk, nietsvermoedend van Saskias jubileum, comfortabel in haar stoel met haar telefoon, klaar om haar favoriete serie te kijken. Toen Joris de kamer binnenkwam, keek hij even weg en zij begreep meteen.
Dus wat nu? vroeg ze kalm, terwijl ze de serie op pauze zette.
Anouk, luister Saskia jubileum, dertig jaar, snap je? Het is een datum, ze wil het vieren.
Anouk hief haar hoofd.
Laat haar maar vieren. Verbieden we haar?
Joris krabde over zijn achterhoofd.
Het gaat niet om dat. Ze wil bij ons feestvieren.
Wat?! sprong Anouk op. In ons appartement?
Ja, maar maar één avond. Ze zegt dat een restaurant duur is en thuis is het knus.
En jij stemt toe?
Ik zei dat ik eerst met jou overleg! Maar Saskia heeft iedereen al uitgenodigd. En mama maakt het menu
Anouk sloot haar ogen, haalde diep adem.
Joris, ben je echt een volwassene of gewoon een verlengstuk van Saskias wensen?
Wat begin jij?
Ik begin? zei Anouk spottend, terwijl ze hem de telefoon toonde. En wat, dat mij niemand heeft gebeld? Dit is mijn flat, niet een tussenstop voor jouw familie. Saskia wil bij mij feestvieren, ik moet haar helpen, ook mama assisteren en niemand vroeg me om toestemming?!
Op dat moment ging Anouks telefoon over.
Ach, die kers op de taart, sisste ze. Jouw moeder, zwaaide ze met de telefoon voor Joris.
Anouk, heeft Joris het je al gezegd? stamelde de schoonmoeder. Kijk, we krijgen tot twintig personen. Daarom starten we s avonds. Ik kom rond zes uur, de avond ervoor.
Wat? s Avonds? vroeg Anouk sceptisch. Nee, dat had ik niet goedgekeurd.
Wacht nog even. Ik ben nog niet klaar. Joris heeft al een boodschappenlijst, hij heeft beloofd alles te kopen.
Stel je voor zuchtte Anouk. En het geld? Waar halen we dat vandaan?
Joris heeft beloofd te helpen, antwoordde Marieke kort.
Dus jullie willen van mijn flat een restaurant maken en we betalen het feest? protesteerde Anouk.
Saskia is niet vreemd voor ons! Een dag hulp, wat snijden, salade, borrelhapjes Jij bent de huisvrouw toch?
Marieke, onderbrak Anouk, ik hoorde net over het feest. Ik heb geen toestemming gegeven om Saskias verjaardag in mijn flat te houden.
Wat je zegt is mijn flat. Jullie twee zijn een stel, alles jullie samen! snauwde de schoonmoeder.
Als het Joris flat was, zou je dat niet zo zeggen. Dan was ik gewoon een onderhuurder.
Onzin. Gesprek is voorbij. Tegen vrijdag moeten alle inkopen gedaan zijn, zei Marieke en hing op.
Wat was dat? vroeg Anouk Joris, na de korte piepjes.
Stop met het slachtoffer spelen! riep Joris eindelijk. Je bent al verteld dat je fout zit. Geef toe en stop met zeuren.
Anouk was verbijsterd. Ze stond op, liep naar de kast en trok stilletjes een grote sporttas tevoorschijn. Daarna ging ze naar de slaapkamer, opende de ladekast en begon monotoon Joris shirts en spijkerbroeken op te vouwen.
Intussen voelde Joris zich de winnaar. Hij opende luidruchtig de koelkast, pakte een biertje, sloeg de deur dicht en nestelde zich in de woonkamer alsof er niets gebeurd was.
Hij dacht dat Anouk afkoelde en alles weer normaal zou worden. Een beetje geërgerd, een beetje mopperend en wel weer rustig. Hij zette de voetbal aan, in de verwachting dat Anouk binnen zou komen om hem te roepen te eten. Maar hij vergiste zich.
Een halfuur later stond Anouk in de gang met een tas in haar hand, naast een overvolle sporttas vol Joris spullen. Joris kwam uit de woonkamer om de koelkast te pakken, maar zag zijn vrouw.
Wat is dit nu weer? bromde hij. Welk theater heb je opgezet?
Anouk keek koel naar hem:
Dit is geen theater, Joris. Het is het einde. Ik ga niet langer de schaduw in mijn eigen leven zijn, de assistent in mijn flat en de speelbal voor de wensen van jouw moeder en zus. Als je een goede zoon en broer wilt zijn ga dan maar terug naar je moeder. Maak samen plannen voor het feest. Ik weet zeker dat ze graag een hoekje in haar woonkamer voor je reserveert.
Serieus? stapte hij naar haar toe. Ik ga niet terug.
Helemaal serieus, knikte Anouk. Ik wil niet dat je terugkomt. Ik heb genoeg getolereerd, nu heb ik zelfs vragen bij mezelf. Maar genoeg is genoeg. Als je binnen drie jaar niet geleerd hebt me te respecteren, wordt het niet beter.
Anouk je kunt dit niet zo uit elkaar rukken! smeekte hij.
Je kunt niets meer breken wat al in puin is.
Joris grimaceerde, nog niet snappend dat Anouk haar definitieve beslissing had genomen.
En ja, voegde Anouk toe, al je shirts en spijkerbroeken liggen hier. Geen dank. Vertrek nu.
Hij wilde iets zeggen, maar Anouk opende de voordeur. Joris stond daar, vol woede, wangen rood, lippen samengeperst. Hij hoopte nog op een verzoening, maar haar kille kalmte irriteerde hem nog meer.
Nou ja, spuugde hij. Denk je dat je iemand beter vindt? Zon vent als ik is niet makkelijk te vinden.
Anouk hupste en stapte een stap terug:
Een vent als jij vinden dat is een hele kunst. Gelukkig maar.
Je zult nog spijt krijgen! riep Joris, terwijl hij de tas pakte. Je kruipt op je knieën als je beseft dat niemand meer met je wil praten! Zonder mij ben ik niets!
Als niets betekent iemand die in zijn eigen flat woont, werkt, geen familie van de partner bedient en geen onzin tolereert, dan ben ik blij niks te zijn.
Joris verliet het huis, Anouk bleef alleen. Ze haalde diep adem, liep naar het raam, trok het gordijn opzij en keek hoe haar ex zijn tas in de kofferbak van een taxi duwde.
Enkele maanden later.
De echtscheiding verliep pijnlijk. Joris probeerde Anouk als gierig en hebzuchtig af te schilderen. Het grootste conflict betrof de auto die tijdens het huwelijk was gekocht. Hij stond erop dat hij er volledig voor had betaald, Anouk stelde dat hij er ook gebruik van had.
Edelachtbare, ik heb de volledige som betaald, de auto staat op mijn naam! betoogde hij. Mijn vrouw heeft geen cent gegeven!
Anouk opende koelbloedig een map met documenten, legde bankafschriften, overboekingen en een ondertekende voorschotovereenkomst op tafel.
Ik claim geen deel van de auto, maar ik geef ook niets weg, zei ze kalm.
De rechter koos de kant van rechtvaardigheid.
Joris was niet blij. Hij beschouwde de auto nu als de zijne. Nu moest hij hem verkopen en de opbrengst delen. Hij verliet de rechtszaal met een boze blik.
Thuis wachtte geen steun, maar een lawine van beschuldigingen.
Ben je gek? schreeuwde Marieke de Vries. Je gaf haar alles! De auto! Het appartement! En je had tenminste een goede advocaat moeten zoeken!
Bovendien had Joris een lening afgesloten om Saskias jubileum in een restaurant te betalen. Zo zat hij nu in een knusse kamerverblijf bij zijn moeder.
Anouk sliep eindelijk weer gerust. Ze besloot: ze is nog jong genoeg om niet langer met iemand als Joris te blijven. Er zijn genoeg goede mannen om uit te kiezen je moet alleen maar weten wie wie is.
