Ruzie
Anneke, ik vergeef je! Die ruzie van ons was nergens voor nodig. Tijd om die mok te laten varen! We zijn de jongste niet meer, hoor! bromde Willemien de Vries, terwijl ze na zeven jaar voor het eerst het nummer van haar zus weer draaide. Word volwassen, Anneke! Hoe lang moet dit nu nog doorgaan?
Sorry Met wie spreekt u? Ik ben geen Anneke
De stem was duidelijk onbekend. Jong, een beetje schuchter, maar aangenaam.
Willemien viel midden in haar zin stil iets dat bij haar zelden gebeurde.
Kind, wie ben jij?! Hoe kom jij aan het nummer van mijn zus?
Dit is mijn nummer. Al ruim een jaar. Sorry, maar ik weet niet wie u bent. En van een Anneke weet ik helemaal niets. Fijne dag nog!
Willemien was zo verbouwereerd dat ze niet direct kon reageren. Ze probeerde haar gedachten te ordenen, maar het enige wat volgde, waren de doffe geluiden van een beëindigd gesprek en ineens voelde ze zich angstig
Misschien had ze zich vergist. Willemien schoof haar bril nog wat rechter op de neus, en keek in haar oude, versleten rode adresboek haar moderne telefoon vertrouwde ze immers nooit, alles schreef ze nog op in dat boekje dat ze eens van haar zus had gekregen. Anneke hield van mooie dingen, en ook al vond haar zus cadeaus zonde van het geld, verwende zij haar graag met iets kleins. Een tasje, een pen, een sjaal. Geen grote dingen, maar fijne attenties. Willemien, daarentegen, dacht groot. Alsof een groot cadeau kon laten zien hoeveel ze om haar zus gaf.
Met de hand toetste ze het nummer nog eens in. Maar opnieuw antwoordde diezelfde onbekende stem.
Ik heb toch gezegd dat dit mijn nummer is, zei het meisje, hoorbaar nerveus. Wilt u mij alsjeblieft niet meer bellen? U stoort me, ik geef nu les.
Wacht! Willemien vroeg bezorgd of het gesprek weer zou worden weggedrukt. Kunt u zeggen wanneer ik u wel kan bellen? Het is belangrijk!
Over een half uurtje heb ik pauze.
Willemien legde de telefoon opzij en dacht na.
Waarom had Anneke haar nummer veranderd? Waarom had ze het niet gemeld? Ja, er was ruzie, maar dat hoefde toch niet te betekenen dat je onbereikbaar werd?
Langzaamaan ontstond er ergernis.
Altijd dwars geweest, Anneke, mompelde Willemien, terwijl ze voor de zoveelste keer met een doekje over de keukentafel wreef en naar de klok keek.
Ze hield er niet van om stil te zitten. Altijd bezig, ze kon haar handen en hoofd geen moment vrijhouden. Van jongs af aan was ze energiek, resoluut, streng rechtvaardig haar familie vond dat vaak lastig. Maar Willemien wist: zij had gelijk! Dus waarom zou ze zich aanpassen?
Anneke was anders. Rustig, zachtaardig, langzaam. Tegen de tijd dat zij haar bord pap op had, moest je al bijna de deur uit om op tijd te zijn voor school. Willemien streek de schooljurkjes, vlechtte haren, bond linten, alles voor haar en haar zus. Terwijl Anneke nog rustig met haar tandenborstel in haar hand stond te dagdromen voor de spiegel.
Anneke, wat doe je?
Ik denk na
Houd daar toch eens mee op! We komen te laat! riep Willemien geïrriteerd. Denken, denken!
Moet dat dan niet?
Nee! Laat anderen maar denken! Jij zorgt maar dat je tanden gepoetst zijn en hup, aan het ontbijt!
Zo was het altijd. Anneke sukkelde achteraan, terwijl Willemien bergen verzet had en alweer terug was om haar zus op te jagen:
Wat een slome! Leef je wel? Je ademt nauwelijks! Kan toch niet zo!
Anneke trok zich niets aan van de kritiek van haar zus. Ze keek haar gewoon glimlachend aan:
Wil, niet iedereen kan zo snel zijn als jij! Jij bent onze trots. Maar mij moet je maar gewoon laten. Ik doe het rustig aan
Altijd rustig aan! Voor je het weet is het leven voorbij! Opschieten!
Anneke was nooit boos om haar zus. Ze begreep juist dat Willemiens energie een uitweg zocht. Ze wachtte geduldig tot liefde het over zou nemen.
Hoe blus je een vulkaan? Alleen met een zee. Zo gaat het ook met liefde: het vuur in iemand kan pas bedaard worden als liefde alles overneemt en er ineens op die plek, waar eens een storm woedde, een eilandje ontstaat met palmbomen en een kalme zee. Prachtig!
Maar dat was niet Willemiens pad. Haar liefde was net zo vurig als haar karakter alles wat dichtbij genoeg kwam om belangrijk te worden, werd erin verbrand.
Ze was vier keer getrouwd. De eerste drie huwelijken hielden geen jaar stand.
Karakters botsen! was haar standaardverklaring.
Met haar vierde man bleef ze wat langer: drie jaar. Maar zelfs toen, met een kleine dochter op haar arm en geen enkel vooruitzicht, vertrok ze. Teleurgesteld, verbitterd.
Wat zijn dat toch voor mannen tegenwoordig? Doen nergens moeite voor! Een gezin zegt hen niets! fulmineerde Willemien toen ze haar zus opzocht. Jij en Erik, is dat nu wat je wil, Anneke?
Erik, Annekes man, zette in stilte een kop thee voor ieder op tafel. Hij nam het nichtje Femke op zijn arm.
Praat jullie maar bij. Ik breng Femke naar bed.
Femke knikte al weg, maar haar moeder lette er niet op.
Alles was immers ingestort, alles weer vanaf het begin.
Zie je nou! Zon man: geen vuur, geen pit! Hoe kun je nu met hem leven? Je verveelt je toch dood? sloeg Willemien met haar hand op tafel, toen Erik de keuken uit was.
Het gaat goed, Wil, glimlachte Anneke, terwijl ze wat koekjes dichterbij schoof. Drink je thee maar, je zult wel hongerig zijn.
Hele dag niks gegeten! gaf Willemien toe, graaiend naar een koekje. Echt, alweer alleen
Misschien zou je wat zachter kunnen worden, Wil? Waarom altijd dat gevecht? Het leven gaat zo snel. Femke wordt groot, trouwt, vertrekt misschien. En jij? Wie heb je dan nog?
Och, Anneke, wat weet jij nou!
Waar gaat het jou dan om?
Dat je niemand kan vertrouwen! Iedereen jokt!
Ook ik?
Ook jij! Zegt wel dat je van Erik houdt, maar je krijgt toch geen kinderen van hem! Dat zegt genoeg, hoor.
Wat dan? Anneke stopte met glimlachen.
Die liefde van jullie! Pfff! Als een vrouw geen kinderen wil van haar man, dan houdt ze helemaal niet van hem!
Anneke zweeg lang. Ze stond op, keek naar het theewater, veegde een traan weg, en zei heel zacht:
Soms gaat het niet om willen, maar om kunnen. Ik wil zo graag, Wil… Maar het gaat niet. Ik kan geen moeder worden.
Willemien schoot overeind en sloeg haar armen om haar zus.
Maar joh, dokters weten ook niet alles! Ik vind de beste specialisten voor je! Het gaat je lukken! Je zult zien!
Maar het lot besliste anders. Ook Willemiens koppigheid en liefde konden niet alles.
Moeder werd Anneke uiteindelijk wel, alleen niet zoals ze ooit had gehoopt. Eigen kinderen kreeg ze niet, maar neem haar een ander kind kwalijk haar geadopteerde zoon en dochter, kinderen van verre familie van Erik, die zonder ouders kwamen te zitten slecht voor degene die zei dat die niet echt waren. Zelfs met Willemien kreeg ze ruzie over dat onderwerp, en het hield jaren aan.
Buitenstaanders heb je niet nodig, Anneke! Je krijgt nog heus eigen kinderen!
Wil, ik ben bijna veertig! Als het had gekund, dan was het gebeurd! En zij dan? Moeten ze naar het kindertehuis?
Wat kan jou dat schelen? Eriks familie kan ze net zo goed opnemen!
Ik wil ze! Ik!
Tjonge Ann, wie heb je dat toch?
Wat?
Dat halsstarrige, rare hoofd van je! Zon last!
Nu is het klaar, Wil! Jij gaat maar naar huis. Femke is daar, ze wacht op je.
Femke is op kamp. Ze is pas over een week terug. Ik hoef jou niet meer te zien! Als je mij niet wilt horen, hoef je ook geen hulp van mij te verwachten!
Waar haal jij toch zoveel boosheid vandaan, Wil fluisterde Anneke nog in haar rug terwijl Willemien driftig de trap af stormde.
Anneke kreeg geen antwoord. Willemien voelde zich werkelijk gekwetst. Ze verbrak het contact. Geen telefoon, geen post, ze riep haar dochter op ook geen contact te zoeken met haar tante. Maar Femke trok zich daar niets van aan. Zij hield van Anneke en accepteerde haar nieuwe neefje en nichtje meteen, en sloop in het geheim bij haar tante langs ze woonde immers toch vlakbij.
Toen kreeg Erik een andere baan, en verhuisden ze naar een andere stad. Ze gaven hun adres aan Femke, met de belofte dat ze altijd welkom was, wat haar moeder ook zei.
Je weet maar nooit in het leven, Femke, omhelsde Anneke haar op het station. Vergeet nooit dat je familie hebt! We helpen je altijd. En wees een beetje lief voor je moeder. Het valt niet mee met zon karakter als dat van haar. Alleen jij en ik kunnen haar begrijpen…
Femke nam de raad van haar tante ter harte. Ze deed haar best, hoe moeilijk het soms ook was.
Maar na verloop van tijd werd het onmogelijk.
Want Femke werd volwassen en wilde trouwen. Willemien keurde haar keuze niet goed.
En wie is dat nou weer?! Die zie ik liever niet in mijn huis! snauwde ze toen ze die slungelige, bril dragende jongen aan de deur zag staan, hand in hand met Femke. Je kon echt geen betere vinden?
Femke voerde geen discussie. Ze wisselde een blik met haar verloofde Daniël, draaide zich om, en liep de deur uit zonder haar moeder nog aan te horen.
Die slungel Daniël bleek best een slimme kerel. Hij was programmeur van beroep, en stelde voor om samen met Femke naar de stad van haar tante te verhuizen.
Daar is meer toekomst, Femke. Ik verkoop mn flat, daar kopen we samen iets nieuws. Niets houdt ons hier nog, toch?
Nee snikte Femke, terwijl haar moeders boze blik door haar hoofd spookte. Anneke zal t wel begrijpen, zij is lief.
Precies! Als jij maar gelukkig bent.
Daniël hield van haar. Zo veel dat hij zijn hele leven wilde verleggen om haar nooit meer te laten huilen. Hij had geen ouders meer, geen familie; zijn hele bestaan was dat magere meisje met die rode neus van het huilen, die droomde van een huisje, een gezin, twee kinderen en een leven lang en gelukkig.
En zo kwam het ook.
Anneke hoorde dat Willemien weer dwars deed en probeerde haar te bellen, maar Willemien wilde haar niet eens spreken.
Dus zijn ze naar jou gevlucht?! Is goed! Bel me nooit meer! Ik hoef jullie allemaal niet meer te kennen! snikte Willemien.
Wil, hou op nu! Anneke was zelden zo boos geworden Afbreken is makkelijk! Maar besef wat je doet! Je eigen dochter verjaagd om een keuze die jou niet zint! Maar het is háár leven. Je taak als moeder is steunen, wat er ook gebeurt. Wat als ik er niet was, waar moest ze dan heen? Naar vreemden misschien? Alleen omdat jij je hart niet kunt openen?
Jij probeerde Willemien haar te onderbreken, maar Anneke liet het niet toe.
Genoeg, Wil! Als je weer bij zinnen komt en het wilt goedmaken, ben je welkom. Op onze voorwaarden. We zijn klaar met je geschreeuw en je karakter. Denk er maar over na. Als je vrede sluit, horen wij t wel!
Willemien was diep gekrenkt. Vastbesloten hield ze haar wrok vast.
Ze verscheurde de trouwkaart van Daniël en Femke. Beantwoordde geen telefoontjes meer van Anneke. Zelfs een envelop met fotos van de jonge familie, opgestuurd door haar zus, gooide ze ongeopend bij het oud papier. Haar trots verbood haar ook maar aan toenadering te denken.
Tijd verstreek, maar familie kwam niet terug op haar schreden. Men leefde door, bouwde samen iets op. Anneke hielp bij de opvoeding, Daniël en Erik bouwden aan een huis voor het jonge gezin. Die slungel bleek een handige jongen, niet meer mager zijn vrouw zorgde goed voor hem.
Wat een handige vent, die Daniël! Waar leer je dat allemaal? prees Erik hem.
Boeken, oom Erik! En internet wat je wilt leren kun je daar vinden. Je moet het alleen willen.
Femke verwachtte hun tweede zoon toen het nieuwe huis af was. Op de vraag van haar tante of ze niet haar moeder moest uitnodigen, antwoordde ze zuchtend:
Ik probeer haar altijd te bellen, tante Anneke, maar ze neemt nooit op. En als ze opneemt, legt ze meteen neer. Ze wil me niet spreken.
Niet huilen! sprong Anneke op om haar te troosten. Niet goed voor jou!
Ik probeer het al niet meer…
Maar Willemien hield haar hart hard. Wat maakt tijd uit? Ooit zouden ze inzien dat ze haar tekort hadden gedaan! Ze zou wel zien of ze ze direct zou vergeven of pas later, voor het effect.
Toch verloor ze haar geduld. Misschien was het de leeftijd of het besef dat ze alweer alleen Oud en Nieuw doorbracht maar ze draaide het oude nummer van haar zus. En hoorde opnieuw een onbekende stem.
Bij het volgende kwartier dat ze nog moest wachten, probeerde ze weer het nummer waar ooit haar zus woonde.
Ja, hallo?
Nee, u luistert nu naar míj! Willemien was weer even haar oude zelf, de kordate directeur, die precies wist hoe je een groot bedrijf runde maar geen idee had hoe je omgaat met geliefden. Hoe komt u aan dit nummer?
Gewoon. Ik kocht een nieuwe simkaart. Dat gebeurt, weet u? Als een nummer lang niet wordt gebruikt, krijgt iemand anders het.
Onzin! Maar waar is mijn zus dan gebleven?
Hoe zou ik dat weten? de stem klonk nu koeler, en Willemien zag in dat ze zachter moest doen om nog iets te weten te komen over Anneke.
Het is allemaal zo raar. Mag ik u ergens om vragen?
Er viel een lange stilte, toen klonk er aarzelend:
Ik zal erover nadenken. Zegt u maar.
Kunt u in uw stad informeren naar mijn zus? Ik geef haar gegevens, u gaat erheen en zegt dat ze contact met me moet opnemen. Ik vergoed uiteraard de kosten.
De ander zweeg lang. Willemien dacht bijna dat ze de verbinding weer had verbroken, toen er zachtjes klonk:
Goed, hoeft niet. Geef me het adres maar.
Dat deed Willemien. En toen begon het wachten. Er kwam een bericht terug heel anders dan ze ooit had verwacht.
Uw zus is er niet meer. Ze is anderhalf jaar geleden overleden. Ze was ziek. Twee jaar heeft ze gevochten, maar haar lichaam kon het niet aan. Haar man zei dat u welkom bent als u wilt komen. En verder
Wat nog? Willemiens stem was schor en leeg.
Uw dochter. Ze wacht ook op u. En uw kleinkinderen u heeft er twee. Zij wilde u iets doorgeven, naar wens van uw zus. Want luisteren naar uw zus wilde u niet
Zeg het!
Wil, stop met die koppigheid. Alles wat je zoekt, is hier. Word groot. Het is tijd. We houden nog altijd van je.
Toen bleef het stil, en voor het eerst in haar leven besefte Willemien hoeveel ze had gemist.
Is dat alles?
Ja.
Dank u
Graag gedaan.
De stem klonk iets zachter.
Kom gerust langs. U heeft een prachtige familie en schitterende kleinkinderen.
De pieptoon klonk, en Willemien huilde. Nog nooit had ze zich zo ongelukkig gevoeld. Maar terugdraaien kon niet en wilde ze ook niet. Ze strafte zichzelf voor de tijd dat ze haar gelijk belangrijker had gevonden dan de liefde die ze had kunnen krijgen.
Bijna de hele nacht huilde ze. Maar toen belde ze, het nummer dat ze altijd kende.
Femke
Mam! Hallo! We wachten op je!
Lieverd, ik
Zeg niets! Kom gewoon. Wij halen je op!
Willemien hoorde iets in haar dochters stem en besefte pas tijdens het pakken van haar koffer wat het was.
Femkes stem vastbesloten, maar ook zacht als Anneke. En daar, heel diep, de liefde die ze altijd had gemist.
Onvoorwaardelijke liefde zonder haat of wrok, alleen maar liefde. Zoals Anneke die kende en die Willemien pas nog moest leren.
En al wist ze niet zeker of ze het kon, hoopte ze vurig dat het haar, eindelijk, zou lukken.
