Hé, luister, ik wil je even wat vertellen over iets wat me is overkomenhet voelt zelfs een beetje alsof ik het zelf nog steeds niet helemaal heb verwerkt. Nou, ik heet Willemien. Ik ben vijfenvijftig, heb al jaren last van mijn rug, twee volwassen kinderen en een oude Toyota Yaris die ik ooit op de kop heb getikt via een lening, alleen maar omdat ik hem als taxi wilde gebruiken.
Oorspronkelijk ben ik opgeleid tot boekhoudermijn hele leven salarissen, cijfers, rapporten bij een fabriek in Eindhoven. Totdat het bedrijf ging herstructureren en onze afdeling als een van de eerste de deur uit mocht: Tijd om uit te rusten, zeiden zenou, zonder salaris en zonder het gevoel dat je ertoe doet, dat is me wat voor rust.
Mijn WAO-uitkering is maar 800. Huur, medicijnen, boodschappenop is op. Keuzes maken dus: óf eten, óf je medicijnen slikken. Mijn kinderen heb ik daar overigens nooit iets over verteld. Die denken dat hun moeder het hóógstens rustig aan doet en best goed voor elkaar heeft.
Mijn zoon, Bart-Jan, is tweeëndertig, altijd bezig met software-updates en scrums op zn werk, woont samen met zn vriendin in een piepklein appartementje in Utrecht, en werkt zich kapot om zijn hypotheek te betalen. Mijn dochter heet Marieke, zevenentwintig, werkt als schoonheidsspecialiste in een salon in Rotterdam, woont met een vriendin samen en elke maand weer net te veel geld kwijt aan nieuwe nagels en de afbetaling van haar iPhone.
Nou, toen ik dus thuis kwam te zitten, liep ik een week lang rond als een kip zonder kop. Tot ik ineens zon advertentie zag: Partnerschap, flexibel rijden, goed verdienen. En weet je, ik rijd al dertig jaar auto, nooit een boete, nooit gedronkenwaarom ook niet? Dus: lening afgesloten, oude Yaris gekocht en aanmelden bij die taxi-app.
Marieke zag me voor het eerst met dat gele bordje op het dak: Mam, meen je dit nou? Serieus? Jij, vrouwen van jouw leeftijd tussen al die lamme gasten uitlaten stappen? Bart-Jan erbij: Mam, dit hoeft toch niet? Zeg gewoon als je geld tekortkomt, dan krijg je van ons wat toe. Maar ik zei: Ik wil géén handje. Ik wil gewoon zelf voor mezelf zorgen.
En ze keken me aan zoals kinderen dat doen als hun ouders ineens rare fratsen uithalen: Tja, ze is oud, wat wil je.
s Nachts is de stad echt een andere wereld. Overdag ben ik die licht kromme boekhoudster, maar s nachts word ik zomaar iemand die voorbijrijdt en flarden van andermans leven opvangt. Mensen bellen, schreeuwen door de handsfree, smeken hun geliefde op te wachten, huilen zachtjes in het donker.
Toen kwam er op een herfstnacht, vlak voor twaalven, een rit bij een winkelcentrum. Meisje moest naar een buitenwijk, dik twintig minuten rijden over de ring. Ze sprintte de auto inlang, dun, grote jas met capuchon diep over haar hoofd getrokkenen alleen haar neus was vuurrood van de kou.
Ik begon beleefd: Goedenavond… Maar ze snauwde alleen: Kunt u alsjeblieft snel rijden? De stem schor en dun, van het huilen. Net onderweg belde haar telefoon; Mama zag ik op het scherm.
Een uitgebluste vrouwenstem: Ben je er al, lieverd?
Ja ik ben onderweg mam, ik Houd op met dat gezeur, hoeveel keer heb ik nu gezegd: je had kinderen moeten krijgen toen je jong was. Maar je wilde carrière maken. Kijk waar je nu bent, daar zit jezwanger, in de auto van een vreemde
En toen fluisterde het meisje: Mam, ik ben in verwachting en dr vader wil er niks van weten, mag ik bij jou? De moeder lachte kil: Hadden we daar eerder over na moeten denken, hè? Ik ben klaar met jouw problemen, ik wil ook nog leven. Zoek het zelf maar uit, slaap maar op een bushalte of bij die jongen.
Ik kneep zo hard in het stuur dat mijn knokkels wit werden. Wilde er iets van zeggen, maar hield mijn mond.
Mevrouw ik ik heb echt niemand zei ze nog, heel zacht. Ik slaap anders wel buiten op een bankje.
Daar kon ik gewoon niet aan. Dus ik zei: Meis, neem me niet kwalijk, ik ben een vreemde voor je, maar bij mij hoef je niet buiten te slapen.
Ze schoot in huilen, keek me aan met van die dikke wallen en uitgelopen mascara. En weet je, op dat moment zag ik niks anders dan Mariekezeventien jaar, haar eerste vriendje dat haar liet vallen, en ik die tot diep in de nacht met haar in de keuken zat te praten.
Ik vroeg: Heb je niemand anders om te bellen? Maar nee. Ze studeerde, woonde met wat huisgenoten die haar nu eruit zetten, haar vriend dropte haar, en haar moeder hoorde je net zelf.
Bij haar flat aangekomen zei ik: Luister, ga naar boven, pak je spullen en kom terug. Ik wacht op je. Je krijgt een eigen kamer bij mij, met bed en een kast. En geld hoef je me niet te gevenéén voorwaarde: je eet morgenochtend een fatsoenlijk ontbijt en vanaf nu ga je eindelijk eens aan jezelf denken, niet alleen aan de mensen die je slecht behandelen.
Ze keek me ongelovig aan, tranen stroomden. Dat huilen was niet meer van verdriet, meer van opluchting.
De volgende ochtend stond ik pannenkoeken te bakken op twee pannen, koffie aan, lucht van zoet deeg door mijn keukentje. Het meisje heette Jorien, tweeëntwintig. Ze zat daar aan mijn tafel in mijn oude fleecepyjama, haar eigen broek nog in een big shopper bij de deur. Voorzichtig trok ze de mouwen recht alsof ze mn spullen niet wilde bezoedelen.
Bent u niet bang dat ik een boef ben? vroeg ze verlegen. Ik lachte: Ik hoor s nachts in mn taxi eerlijk gezegd meer waarheden dan leugens. Mensen als jij liegen niet.
En manik hielp haar alles op een rijtje zetten: huisarts gevonden, haar rechten uitgezocht, samen gekeken naar toeslagen en wat werk. Slimme meid, derdejaars economie, wilde nu via deeltijd afstuderen en rustig met zwangerschapsverlof.
Na een week vertelde ik mn kinderen dat de studentenkamer bij mij weer verhuurd was. Videobelletje op zondag, Bart-Jan op zn kantoorstoel, Marieke met perfect geëpileerde wenkbrauwen.
Mam, meen je dit nou? Je neemt zo een zwangere vreemde over de vloer? Ben je helemaal gek geworden? Marieke pruilde. Bart-Jan fronste: Mam, dat kan toch niet zomaar? Je maakt je kwetsbaar. Heb je überhaupt een huurcontract laten tekenen?
Nee, zei ik. Maar ik heb iets belangrijkers: een kind dat ik niet de straat op stuur omdat ze het waagt een kind te krijgen.
Ogen rollen, zuchten. Dus wij zijn nu slechte kinderen ofzo? riep Marieke. Omdat wij géén drama hebben en jij ineens moeder Theresa wil zijn? Mijn vraag: Wanneer vroeg jij voor het laatst hoe het met mij écht gaatniet als bankautomaat of taxi, maar gewoon als mens?
En ja hoor, na dat gesprek was het stil. Twee weken radiostilte.
Toen, op een heel gewone zaterdagmorgen ineens: deurbel. Daar stonden ze dan, met boodschappentassen, bloemenen allebei een beetje ongemakkelijk.
Jorien zette net de waterkoker aan, schrok zich rot. Ze wilde wel weggaan. Nee joh, zei ik. Dit is Jorien. Ze woont hier tot ze haar leven weer op orde heeft.
Marieke staarde naar haar buik, Bart-Jan naar haar gezicht. Eh hoi, bromde hij. Toen wilden ze met me praten. We gingen aan de keukentafel zitten.
We hebben nagedacht begon Bart-Jan. We beseften eigenlijk pas nu hoe weinig we naar je luisteren. Je zei altijd dat het wel ging, maar dat is natuurlijk niet waar. We willen je meer helpen. En als je dan per se wil blijven taxiën, dan betalen wij in ieder geval voortaan de vaste lasten. En we komen eindelijk je verjaardag fatsoenlijk vieren.
En Bart-Jan voegde toe: En ik kom morgen zelfs langs met winterbanden en een nieuwe dashcam voor je auto. Jij bent misschien een supervrouw, maar in deze stad zit genoeg gek volk achter het stuur.
Op dat moment voelde ik: ze worden niet ineens perfecte kinderen, maar er gebeurt wél iets in ze. Iets schuift op.
Drie maanden later werd Jorien moeder, een klein meisje. In het ziekenhuis stond bij wie komt moeder en kind ophalen mijn naam ingevuld. Ik stond daar te trillen met een dekentje in mijn handen en naast me stondenmijn eigen kinderen.
Marieke hield het kinderstoeltje vast, Bart-Jan pakte de koffers. Voorzichtig, commandeerde Marieke. Ik heb op YouTube gezien hoe het moet, bromde Bart-Jan droog.
s Avonds zaten we met zn allen aan tafel: ik, Bart-Jan, Marieke, Jorien, dat kleine pakketje in de wagen. De keuken was te klein, iedereen door elkaar, lawaaimaar het voelde goed.
Is het dan allemaal mooi opgelost? Nee joh. Ik rijd nog steeds s nachts taxi, gewoon omdat ik iets wil betekenen, niet alleen maar als oppasoma. Mn rug doet pijn, mijn kinderen klikken soms weer terug in hun oude patroon. We maken ruzie, zijn soms te hard. Jorien piekert dat haar dochter opgroeit zonder vader. Maar er is iets veranderd: als zij nu s nachts in de telefoon fluistert mam, ik trek het even niet, dan is er altijd iemand die opneemt. Soms ik, soms Marieke, somsen dat had ik nóóit verwachtBart-Jan, die die kleine zelfs een flesje durft te geven.
En weet je? Soms, om je eigen kinderen te laten zien dat je meer bent dan hun taxichauffeur of keukendienst, moet je eerst een vreemde kind een plek geven. En dan pas zien ze dat de warmte die je kan geven aan een ander, óók hun warmte had kunnen zijn, als ze je net iets eerder die hand hadden gereikt.
Dus, moraal van het verhaal: we vergeten vaak onze ouders als echte mensen te zien. Ze zijn decor, dienstverlener, nooit moe, nooit boos, altijd aan onze kant. Maar als ze een keer niet zwijgen, maar leven, krijgen wíj de kans om volwassen te worden, en zien we mens in plaats van enkel ouder.
Wat denk jij: heb ik het goed gedaan, door Jorien op te nemen, of was het inderdaad te roekeloos en dom?
