Nicolaas stapte uit de trein op het kleine perron van het Groningse dorpje Warffum, de frisse lucht vol de geur van pasgemaaid gras en verre koeienstallen. Hij liep langzaam naar het huisje aan het einde van het grindpad, waar hij zoveel zomers van zijn jeugd had doorgebracht. Nog voordat hij de lage, groene tuinpoort openduwde, stond zijn tante Gerda al in de deuropening, haar armen wijd verspreid.
Had je niet even kunnen bellen? mopperde tante Gerda, haar stem geëmotioneerder dan ze had bedoeld, terwijl ze haar neef stevig vasthield. En waar is Annemijn met de kinderen, zijn ze niet meegekomen?
Nee, ze konden niet weg, antwoordde Nicolaas zacht. Ze zijn in Amsterdam gebleven.
Binnen was de tafel in een oogwenk gedekt. De geur van erwtensoep en versgebakken grof brood vulde de kleine woonkamer. Ze aten samen, in knusse stilte, tot Gerda, zichtbaar nerveus, opstond en naar de oude provisiekast liep.
Kijk eens wat ik na al die jaren tegenkwam in die oude kist daar, zei ze plotseling, en ze legde een vergeeld vel papier voor Nicolaas neer.
Met een niet te onderdrukken nieuwsgierigheid ontvouwde hij het papier. Zijn gezicht veranderde tijdens het lezen van verrast naar bleek van schrik.
Och jongen, maak je nou niet zon zorgen, probeerde Gerda hem te sussen met een warme glimlach. Dat is al zó oud! Bovendien, kijk naar je leven tot nu toe: een pracht van een gezin. Je bent heus wel gezond genoeg!
Die nacht bleef Nicolaas logeren, slapeloos luisterend naar het zachte getik van de regen tegen het dakraam. Het medisch rapport dat hij had gelezen, wees uit dat hij na een kinderziekte op zevenjarige leeftijd onvruchtbaar verklaard was. Zijn moeder had het destijds gekregen, maar Nicolaas wist van niets tot nu toe.
Het zal toch niet dacht hij verwilderd, terwijl de schaduwen over de muren gleden. Als dit klopt, dan zijn mijn kinderen niet van mij Maar Annemijn, die zou dat nooit doen. Nooit.
Na het verlies van zijn moeder toen hij nog geen tien was, vond Nicolaas bij Gerda een tweede thuis. Zijn vader hertrouwde al snel, maar de jonge Nicolaas vluchtte steeds vaker naar het naastgelegen huis van zijn tante, die hem als haar eigen zoon opving.
Na zijn diensttijd besloot Nicolaas in de stad te blijven. In Groningen vond hij werk als vrachtwagenchauffeur, later groeide hij door tot internationaal transporteur. Met hard werken en wat spaargeld wist hij uiteindelijk een eigen huis te kopen.
Daar, in de stad, ontmoette hij Annemijn. Nog voor hun huwelijk vertelde ze hem dat ze zwanger was. Nicolaas werd vader van een dochter. Drie jaar na haar geboorte kwam er zelfs nog een zoon bij.
Op zijn veertigste, met een bescheiden spaarrekening, stopte Nicolaas als vrachtwagenchauffeur en richtte een eigen transportbedrijf op. Stap voor stap groeide zijn zaak uit tot een goedlopend middelgroot bedrijf met vaste inkomsten in euros.
Na zijn bezoek aan Gerda nam Nicolaas direct de trein naar Amsterdam. Met het gestrande rapport op zak meldde hij zich bij een kliniek voor onderzoek. In het steriele kantoor gaven witte jassen hem zekerheid: het oude rapport klopte. Gebroken keerde hij terug naar huis.
Je bent thuis, Niek! Wat wil je eten? riep Annemijn vrolijk vanuit de keuken.
Zonder haar aan te kijken legde hij het papier op tafel.
Wat is dat? vroeg ze, haar handen rustig vouwend in haar schoot. Je ziet eruit alsof je een spook hebt gezien.
Een rapport, antwoordde Nicolaas strak. Hier staat dat ik al sinds mijn zevende geen kinderen zou kunnen krijgen.
Annemijn kleurde weg en liet zich op een stoel zakken.
Niek, dit is een misverstand, geloof me
Geen leugens meer, Annemijn. Als je nu nog niet eerlijk bent, zie je mij nooit meer terug.
Ze slikte, haar stem bijna onhoorbaar. Laat me uitleggen, alsjeblieft.
Zo begon haar verhaal. Dat haar jeugdvriend Ronald tot kort na de middelbare school haar achtervolgd had. Ze werden een paar keer weer samen gezien, maar uiteindelijk koos hij voor haar vriendin en liet haar met een gebroken hart achter.
En toen kwam jij, vervolgde Annemijn zacht. Kort daarna ontdekte ik de zwangerschap. Ik wist eigenlijk niet zeker wie de vader was. Het huwelijk was voor mij redding. Later, toen ik je kwijt dreigde te raken aan je werk op de weg, is het nog één keer gebeurd. Een zwak moment met Ronald, meer niet. Daarna nooit weer. Jij bent altijd mijn ware liefde geweest alleen jij.
Nicolaas bleef roerloos zitten, hoofd in zijn handen. Zijn wereld leek ingestort.
Ga niet bij me weg, Niek. Ik kan niet zonder jou snikte Annemijn, terwijl tranen over haar gezicht stroomden.
Maar hij stond op en liep, zonder zijn jas, naar buiten. De voordeur sloeg hard achter hem dicht.
Die week woonde Nicolaas op kantoor. Overdag stortte hij zich op zijn werk, s nachts keek hij leeg naar het plafond boven het logeerbed. Alles wat waardevol leek, was ineens betekenisloos.
Misschien, dacht hij de volgende ochtend, was het maar goed dat ik niets wist. Had ik destijds alles geweten, was er geen gezin, geen kinderlijke lach, geen trots geweest. Ik zou nooit de geluksmomenten van het vaderschap hebben gekend. Uit mijn onwetendheid is mijn geluk geboren.
Op zondagmiddag kwamen zijn kinderen naar het dorp.
Papa, we snappen niet precies wat er aan de hand is, maar je ontwijkt ons. Wil je ons niet meer zien? riep zijn dochter meteen bij binnenkomst.
Kom nou, kind, natuurlijk hou ik van jullie. Maar met mama er zijn dingen gebeurd die ik moeilijk kan verwerken.
Papa, mama huilt elke nacht zei zijn zoon schor ik maak me zorgen. Ze heeft jou nodig.
Toen liep zijn dochter naar hem toe, haar gezicht opgelicht van blijdschap. Papa, straks word je opa. Ik krijg een kindje.
Nicolaas voelde zijn hart smelten. Hij sloeg zijn armen om haar heen.
Dat is mooi nieuws, meisje.
We gaan niet weg zonder jou, papa, zei zijn zoon vastberaden. We hebben allemaal fouten gemaakt. Maar zonder jou is geen thuis meer thuis.
Nicolaas glimlachte eindelijk, na al die lange nachten.
Laten we naar huis gaan, allemaal…
