Ik ga weg zodat je beseft wat je kwijt bent! Leef maar een weekje alleen, jank maar naar de maan zonder vent in huis, misschien leer je dan nog eens zorg te waarderen! Bas smeet met theatrale overgave een stapel sokken in zn sporttas, waarbij hij bijna mn favoriete vaas van de plank sloeg.
Ik keek zwijgend toe, het hele spektakel met de rug tegen het deurkozijn. Inwendig kolkte ik van verontwaardiging, vermengd met onderdrukte slappe lach. Mijn man, dertig jaar maar zich gedragend als een jongetje, stond daar midden in mijn ja, destijds al van mij, nog voor het huwelijk! kleine appartementje en dreigde mij met zijn afwezigheid. Hij leek heilig overtuigd dat zonder zijn kostbare aanwezigheid de muren zouden instorten en ik wegkwijn als een vergeten kamerplant.
En dat allemaal omdat, zoals gewoonlijk, we weer bij zn moeder op bezoek waren geweest, bij mevrouw Timmerman. Die vrouw was uniek: zó complimenteren dat je de neiging krijgt jezelf aan het wasrek te hangen, en adviezen geven met het charisma van een sergeant die een drilsergeant op de vingers tikt vanwege vuile laarzen.
Bas kwam altijd opgeladen van zn moeder terug. Dat zag je direct: lippen strak, ogen schietend, neusgaten open op zoek naar stof.
Noor, waarom hangen de handdoeken in de badkamer weer niet op kleur? begon hij, nog met de schoenen aan. Mam zegt dat dat visuele onrust geeft en de harmonie in huis verstoort.
Ik zuchtte diep.
Bas, jouw moeder heeft harmonie alleen bij RTL4 in een woonprogramma gezien. Die handdoeken hangen zo, omdat ze dan makkelijk te pakken zijn, antwoordde ik rustig, terwijl ik stoofpot stond te roeren.
Bas betrok, liep naar de keuken en priemde zijn vinger op het deksel van de pan.
Alwéér groente in stukken? Mam zegt dat een échte vrouw alles pureert, dat is beter voor de man zijn spijsvertering. Je bent gewoon lui.
Bas, ik legde de lepel weg. Jouw moeder heeft geen tanden meer omdat ze liever voor de derde keer een servies kocht dan naar de tandarts ging. Jij hebt wel tanden. Kauw zelf.
Hij liep rood aan, haalde adem voor een nieuwe lading mam-wijsheid, maar beet zijn tong.
Jij jij bent gewoon ondankbaar! blies hij. Mijn moeder is nota bene dr. in het huishouden!
Ach, Bas, je moeder is haar hele leven conciërge geweest in een studentenflat die titel heeft ze zichzelf gewoon gegeven omdat ze dat mooi vindt klinken, counterde ik met een ijzige glimlach.
Hij bleef sprakeloos staan, mond open, op zoek naar een comeback. Zijn brein liep echter vast; Bas knipperde met zijn ogen, kneep zijn kaken op elkaar en wuifde als een boze zeehond.
Het was op dat moment dat hij besloot me te straffen.
Genoeg! Ik ben je grote mond beu! verklaarde hij, terwijl hij zijn tas dichtritste. Ik ga naar mam. Een week. Kun jij hier nadenken over je gedrag. Als ik terugkom verwacht ik orde en een excuus. Op papier!
De voordeur klapte dicht. Er viel een stilte.
Maar wat vooral bleef hangen was opluchting. Toch voelde het oneerlijk hij vertrekt uit mijn huis, zogenaamd als straf, zodat ik mag genieten van rust en comfort? Briljant plan
Het lot had echter iets heel anders voor ogen.
Op maandagochtend riep mijn chef me bij zich.
Mevrouw Noor de Winter, spoedklus in Maastricht. Je moet morgen weg, drie maanden. Dagvergoeding verdubbeld, en een bonus waar je een leuke tweedehandsauto van koopt. We kunnen niemand anders sturen.
Ik voelde vleugels groeien. Drie maanden! Geen Bas, geen telefoontjes van mevrouw Timmerman, wel lekker aan de Maas en een prima salaris.
Ik doe het, floepte ik er direct uit.
Buiten dacht ik na. Mijn appartement zou straks drie maanden leeg staan. Gemeentelijke lasten zijn niet goedkoop. Precies op dat moment belde mijn vriendin Lonneke.
Noor, help! Mijn zus en haar gezin zitten zonder huis wegens verbouwing, hotel is duur Ze zijn luidruchtig maar betalen royaal meteen voor de hele termijn!
Mijn hersens klikten in een luguber plannetje. Het kwartje viel.
Lon, mogen ze morgen al komen? Ik zet de sleutel bij de huismeester. Met één afspraak: komt er een of andere vent die zich eigenaar waant meteen eruit werken.
Diezelfde avond pakte ik mijn koffers in, borg waardevolle spullen bij mijn moeder en maakte het appartement klaar voor de huur. Bas nam natuurlijk niet op hij was zogenaamd bezig met opvoeden. Nou ja.
De volgende ochtend vertrok ik naar Maastricht, terwijl het gezin van Lonnekes zus Jan, Mariëtte, drie kinderen en hun reusachtige maar uiterst vriendelijke Friese stabij Bram introk in mijn flat.
Een week ging voorbij.
Bas hield het na zeven dagen bij zijn moeder voor gezien. Blijkbaar was mevrouw Timmerman best te doen op afstand. In het huishouden voelde haar liefde eerder als een wurggreep.
Basje, niet smakken aan tafel, klonk het bij het ontbijt.
Bas, waarom spoel je het toiletwater twee keer? De watermeter tikt!
Zoon, je zit niet recht, je rug gaat krom!
Na een week was Bas tot op het bot gekweld. Hij vond dat ik nu zwaar gestraft was, alle tranen gehuild, zijn grootheid erkend. Tijd om als overwinnaar terug te keren.
Met drie treurige tulpen kennelijk een symbool voor vergeving ging hij huiswaarts.
Bij de deur stopte hij zijn sleutel in het slot. Niks. Sleutel draaide niet. Hij fronste, trok aan de deur. Op slot. Drukte op de bel.
Achter de deur klonk gestommel, gevolgd door een enorm geblaf waardoor de voordeur trilde.
Wie is daar? bulderde een man met zwaar dialect.
Bas deinsde achteruit.
Eh ik ben Bas. De man. Doe open!
De deur vloog open. Daar stond Jan, zo breed als het portaal, in hemd met een spatel in de hand (ze stonden net te barbecueën op het balkon). Daarnaast Bram, met kwijl en een kwispelende staart.
Hoezo man? vroeg Jan verbaasd. Noor is er niet. Noor is weg. Wij huren hier. Contract getekend, geld overgemaakt. Wie ben jij?
Ik ik ben de eigenaar! piepte Bas, in alle staten. Dit is mn huis! Nou ja, mn vrouw wij wonen hier!
Luister vriend, zei Jan vriendelijk, gaf een pets op zijn schouder met de spatel (een vetvlek op het overhemd tot gevolg). Noor zei: geen man meer, die is bij zn moeder. Dus wij hier, alles geregeld. Ga maar naar je moeder toe. Mariëtte, adjika, waar is die?
De deur sloeg voor Bas’ neus dicht.
Mijn telefoon ontplofte direct. Ik at net mosselen in een restaurant aan de Maas, met een glas witte wijn.
Hallo? zei ik loom.
Wat flik jij nou weer?! Bas schreeuwde zo hard dat ik het toestel moest wegleggen. Wie zijn die mensen in ons huis?! Waarom laten die mij niet binnen?! Ik kom thuis en er loopt ineens een circus rond!
Bas, niet schreeuwen, onderbrak ik ijskoud. Je was toch weg. Voor een week, misschien wel voorgoed, zodat ik kon leren. Nou, ik heb geleerd. Alleen wonen is saai én duur. Dus ik heb huurders gezocht. Contract is voor drie maanden.
Drie maanden?! Bas slaakte een gil. Waar moet ik dan heen?!
Je zat toch lekker bij je moeder. Alles op kleur, alles gepureerd. Ga lekker genieten. Ik ben op zakenreis en kom voorlopig niet terug.
Ik vraag echtscheiding aan! Ik bel de politie! Bas spuugde vuur.
Doe je ding. Appartement is van mij, officieel eigendom. Contract legt alles vast, huur wordt via de bank gedaan, belasting netjes betaald. Ben je ingeschreven op dit adres? Nee. Je bent juridisch gewoon gast, Bas.
Ik beëindigde het gesprek.
Tien minuten later belde mevrouw Timmerman. Ik nam op, puur voor het spektakel.
Noor! haar stem klonk als glas dat breekt. Wat bezielt je? Je zet mijn zoon gewoon op straat! In het Burgerlijk Wetboek staat dat een vrouw haar man een thuis en warme maaltijd moet bieden!
Mevrouw Timmerman, snoerde ik haar de mond. Gelijkwaardigheid van partners, staat in artikel 1:81, en de eigendomsakte staat op mijn naam. Uw zoon wilde mij opvoeden met zijn vertrek? Opvoedkundig experiment geslaagd. De leerling overtreft de meester.
Je bent een materialistische heks! snakte ze. Een man moet zijn eigen ruimte hebben! Jij breekt de familie! Ik klop aan bij de vakbond!
Klop gerust, of schrijf Desperate Housewives, zei ik lachend. Oh, en denk eraan voortaan zijn groente te pureren. Kauwen verleert hij snel.
Ze probeerde me nog te vervloeken, maar verslikte zich zowat in haar eigen woede.
Het geluid waarmee ze ophing leek op een oude fax die vastloopt.
Drie maanden vlogen voorbij. Ik kwam terug, met opgefrist kapsel, volle bankrekening, totaal helder over wat ik niet meer wilde.
Het appartement? Spic en span Jan en Mariëtte hadden alles blinkend achtergelaten, zelfs het lekkende kraantje gemaakt, waar Bas al een jaar tegenaan hikte.
Twee uur later stond Bas op de stoep. Uitgeblust, afgevallen, grijs gezicht, gekreukeld overhemd drie maanden bij mams hadden hem zichtbaar gesloopt.
Noor mompelde hij, de blik op de grond. Laat het maar zitten. Ik besef nu alles. Mam was soms ook wat te aanwezig. Kunnen we opnieuw beginnen? Mn spullen heb ik al bij me.
Hij wilde binnentreden.
Ik blokkeerde hem met mijn koffer.
Bas, er valt niks te herstarten. Jij wilde dat ik zou leren een man te waarderen? Is gelukt: Jan repareerde in een halfuur de kraan. Jij had een jaar nodig om naar de bouwmarkt te gaan.
Maar ik ben je man!? piepte hij. En in zijn ogen zag ik even de angst van een jongetje dat uit de zandbak wordt gezet.
Was man, nu ballast, zei ik nuchter. Je spullen liggen beneden bij de huismeester. Lever je sleutels in.
Jij durft niet! probeerde hij dreigend. Ik eis de helft van het renovatiegeld!
Bas, mn vader heeft de boel opgeknapt, alle bonnetjes heb ik. Jij hebt alleen met je gezeur het behang gelaten krimpen, glimlachte ik hem recht aan. Eind goed, al goed. Je show is voorbij. De pauze was lang, het publiek is al naar huis.
Daar stond hij, knipperend, niet begrijpend wanneer zijn perfecte leerschool voor vrouwenkeuzes op eigen ondergang was uitgedraaid.
Ik deed de deur dicht. De klik van het slot klonk als het startschot van mijn nieuwe leven.
Men zegt dat Bas nog altijd bij zijn moeder woont. Vrienden vertellen dat mevrouw Timmerman niet alleen zijn eten maar ook zijn bedtijd en telefoongesprekken regelt. Hij loopt gebogen, stil, en kijkt altijd naar beneden bang voor de mijngang van moeders humeur.
Als man, na dit avontuur, heb ik mijn les geleerd: als je wilt dat iemand je waardeert, moet je beginnen met zelfrespect. Pas dan ontdek je wie werkelijk toekomst heeft in je leven en wie je beter voorgoed buiten de deur laat staan.
