Zo was dat dus, mam
Welke betaling is er te laat? U vergist zich vast, wij hebben helemaal geen leningen Ja, Van Dijk, klopt, ons adres, maar Hoeveel zegt u? Dat kan toch niet waar zijn. Op wiens naam staat die lening? Hanna Van Dijk kon haar verbazing niet verbergen.
Op naam van Laurens Hendrik van Dijk, kreeg ze te horen.
Ja, dat is mijn man, maar hoe dan? Waarom zou hij dat doen? stamelde Hanna verbijsterd.
Het spijt me, de stem aan de andere kant klonk plots meelevend, maar de regels zijn voor iedereen gelijk: u bent te laat, dit is de laatste waarschuwing, daarna volgen er andere maatregelen.
Hoe ze in de woonkamer terecht was gekomen, wist Hanna niet meer. Waarschijnlijk had het nieuws haar zo geschokt dat ze op automatische piloot had gehandeld. Ze moest nu zelf uitzoeken waar die schuld vandaan kwam.
Ze had Laurens nooit met een creditcard gezien, dus het geld was blijkbaar niet voor hun gezin bedoeld geweest. Wat speelde hier in hemelsnaam? Hanna kon zich niet meer op haar werk concentreren; haar gedachten bleven malen rond het vreemde telefoontje. Ze wachtte smachtend tot Laurens eindelijk thuiskwam:
Voor wie was dat geld? Wie vroeg jou om een lening af te sluiten?!
Heeft de bank toch gebeld bromde Laurens geërgerd. Toen hij besefte dat hij zich verraden had, draaide hij zich fel naar haar toe. Wat kijk je nou zo? Het was voor mijn moeder. Ze vroeg om hulp, ze woont helemaal alleen
Maar waarvoor heeft ze zon groot bedrag nodig? Wij redden het met veel minder, zelfs al werken we allebei!
Voor vakantie, begrijp je wel?
Waar gaat ze heen? Naar de Antillen of naar Bali soms?
Mijn moeder heeft mij alleen opgevoed, ze verdient het. Ik had van jou meer begrip verwacht
Met een diepe frons liep Laurens naar de werkkamer en liet zich nukkig in de oude leunstoel vallen, met zijn rug demonstratief naar haar toe altijd zijn methode om Hanna onder druk te zetten als hij zijn zin wilde krijgen. Maar deze keer maakte het geen indruk meer.
Hanna besloot gewoon niets meer te zeggen. Haar schoonmoeder was al te nadrukkelijk aanwezig in hun huwelijk. Mevrouw Wilhelmina van Dijk was dol op eisen stellen, en ze was daar al direct bij de kennismaking mee begonnen. Toen ze de oorbellen van Hanna zag, sloeg ze gelijk haar handen samen en vroeg ze opgewonden: Zijn die stenen nou echt? Of gewoon namaak?
Toen ze hoorde dat Hanna alleen echte sieraden droeg, begon ze meteen te zuchten:
Waarom zo veel geld verspillen? Je koopt toch liever iets nuttigs voor het huishouden
Het was een cadeau Hanna was eerlijk gezegd geschokt door zon reactie.
Oh, nou dan is het goed kalmeerde Wilhelmina meteen weer.
Een week later vroeg Laurens of Hanna de oorbellen voortaan maar beter niet meer kon dragen bij zijn moeder. Mevrouw van Dijk was namelijk ontdaan omdat zij nooit zon sieraad zou kunnen hebben, en Laurens kon zich zoiets voor haar niet veroorloven.
Eigenlijk had ze toen al argwaan kunnen krijgen, maar verliefde Hanna joeg die nare gedachten ver weg. Daarna volgde het huwelijk. Wilhelmina straalde op de bruiloft, volledig gekleed volgens de laatste mode en met een vorstelijk cadeau. Pas een maand later ontdekte Hanna toevallig dat Laurens alles had betaald anders was Wilhelmina niet eens op de bruiloft van haar eigen zoon gekomen!
Na het huwelijk ging het zo verder: ineens moest er een nieuwe tv komen, net zoals de vriendin; dan was een nieuwe föhn onmisbaar, precies als die van haar zus, en altijd moesten haar kappersafspraken en schoonheidsbehandelingen direct betaald worden. Anders barstte Wilhelmina in tranen uit en begon te klagen over haar slechte gezondheid, precies op het moment dat ze voelde dat haar wens uit beeld zou raken. Laurens kon haar tranen niet verdragen en snelde direct naar haar toe:
Ze is mijn moeder Wat kan ik anders?
Maar inmiddels had hij zelf óók een gezin. En daar was inmiddels altijd geld tekort, ondanks dat ze beiden goed verdienden. Hoe kon dat? Bij iedere vraag haalde Laurens zijn schouders op:
Jij weet gewoon niet hoe je met geld moet omgaan, Hanna. Jij had nog wat van mijn moeder kunnen leren
Maar van haar schoonmoeder wilde Hanna niets leren. Hun relatie was nooit goed geweest dat type bemoeizuchtige moeder kende ze maar al te goed, en daar kon ze zich maar beter ver van houden.
En nu dus de druppel: moeder wilde op reis en had daarvoor een enorm bedrag nodig. Met dat geld had je drie maanden hypotheek kunnen aflossen, het huis fantastisch kunnen inrichten én er was nog genoeg over voor een gezellig feest in het beste restaurant van Rotterdam.
Toch leek Laurens niet te willen veranderen: alles voor zijn moeder. Daar had Hanna zich nog mee kunnen verzoenen tenslotte, het is nu eenmaal zijn moeder, en zijzelf zou ook veel voor haar moeder doen. Maar zo, zonder zelfs maar wat te zeggen Als er iets mis was gegaan, wie zou het krediet dan dragen? Zij! Niet zijn moeder.
Het werd tijd om Laurens eens duidelijk te maken dat hij een keuze moest maken, dat hij of uitleg aan zijn moeder moest geven over grenzen. Maar zon gesprek kwam er niet: Laurens werd razend en verweet haar gevoelloosheid en materialisme:
Ik heb de schuld al afgelost, ik betaal alles! Maar jij blijft maar zeuren! Ja, mijn moeder wil geen goedkope huisjes, ze wil op stand reizen. Dat verdient ze! Ze heeft alles voor mij gedaan. Kan ik haar dan niet eens een vakantie geven?
En dat kunnen we dan wel betalen? Misschien kun je haar dat eens uitleggen?
Ik zal jou iets uitleggen: mama is een heilige
Hanna begreep dat Laurens niets wilde veranderen. En ze wist allang dat Wilhelmina jaloers was op haar, kon niet dulden dat Laurens zijn aandacht met een ander deelde. Elke dag belde ze hem, zeurde dat ze hem miste, en Laurens liet alles vallen en reed helemaal naar de andere kant van Utrecht want mama wilde hem zien!
De dag na die ruzie gingen de Van Dijks zonder te praten naar hun werk. Tegen lunchtijd voelde Hanna zich steeds slechter.
Haar bezorgde collegas stonden erop dat ze naar de huisarts ging. Daar kreeg Hanna te horen dat ze zwanger was. Ze kon haar blijdschap bijna niet op eindelijk een vrolijke reden om samen een nieuw begin te maken en hun budget eens goed te bespreken met Laurens.
Maar haar vreugde was van korte duur. Laurens reageerde geschokt, hij had hier niet op gerekend. Hij vroeg haar het kindje weg te laten halen, hij drong aan op uitstel, op een keuze. Kort daarna begon ook Wilhelmina ongegeneerd te bellen. Alleen, in tegenstelling tot Laurens, was zij niet smekend maar dwingend:
Ik wil geen oma worden! Waar ben jij mee bezig? Wil je mijn zoon aan je binden met een kind? Vergeet het maar, hij vertrekt toch wel. En je hoeft niet op alimentatie te rekenen.
Hanna voelde het zwart voor haar ogen worden. Toen ze bijkwam lag ze in het ziekenhuis.
Ah, Hanna, je bent weer bij kennis hoorde ze een bekende stem. Toen ze haar ogen opende, zag ze een verpleegster die haar meteen herkende: mevrouw De Boer, de buurvrouw van Wilhelmina.
O, mevrouw De Boer, stamelde Hanna, ik wist helemaal niet dat u hier werkte
Liever had ik dat inderdaad niet geweten, lachte de vrouw, Het leek er even op dat je moest kiezen: jij of het kindje.
Wat zegt u?!
Rustig maar, alles is goed. Maar vertel eens, wat is er gebeurd waardoor je zo in elkaar bent gezakt?
Nadat Hanna haar verhaal gedaan had, fronste mevrouw De Boer haar voorhoofd en gaf een duidelijk advies:
Laat die familie toch los. Laurens zul je niet veranderen, en zijn moeder zal elke vrouw aan zijn zijde gek maken. Ze is ervan overtuigd dat haar zoon haar eeuwig alles verschuldigd is. Ze heeft haar eigen man afgebeuld tot hij eraan onderdoor ging, steeds maar eisen. Laurens is net zo, geen haar beter.
Maar hij is toch met mij getrouwd
Geloof me, ik snap niet dat hij die stap heeft gezet. Je wilt niet weten hoeveel vriendinnen Laurens kwijtraakte na een eerste bezoek bij Wilhelmina! Bedenk goed wat je wilt. En, hoe dacht hij eigenlijk over het vaderschap?
Toen Hanna antwoordde, mompelde mevrouw De Boer nog een paar ferme woorden over moederskindjes. Het voelde bijna als een soort spreuk, want Hanna wist ineens zeker wat ze moest doen. Ze zou het redden, ook zonder Laurens. Bovendien had Laurens met zijn gedrag eigenlijk al gekozen.
Na haar herstel en terugkeer op het werk vroeg Hanna vrijwel meteen de scheiding aan. Laurens veegde haar vertrek niet tegen. Dat Hanna het kindje had kunnen behouden, hield zij voor zich.
… Het is nu een jaar later. Hanna wandelt rustig met haar dochtertje door het plantsoen vlak bij haar huis.
Kijk eens aan, wie we daar hebben klinkt ineens een bekende stem. Waarom mag ik mijn kleindochter niet zien?
Omdat dit niet úw kleindochter is, antwoordt Hanna rustig. Die andere zoals u en Laurens wensten, werd die niet geboren. Dit is mijn dochter, alleen van mij. En ja, zij heeft al een oma.
Hoe durf je
Ik durf volop. Heeft u het oma-zijn dan zo nodig? Zoek een geschikte schoondochter uit voor uw zoon.
Met opgeheven hoofd liep Hanna weg, zonder acht te slaan op het boze geroep achter haar. Ze wist: ze had juist gehandeld, door haar afhankelijke man en bemoeizuchtige schoonmoeder achter zich te laten en haar eigen leven op te bouwen. Dat besef gaf rust en een glimlach.
