Precies op het moment dat die slordige zwerfkat in de achtertuin van het rijtjeshuis verscheen, was er niemand meer die zich de oude bewoners kon herinneren. Hij leefde stilletjes, bijna onzichtbaar, als een schaduw een mooie, al wel vieze en uitgemergelde kat. Het enige dat ze zich konden herinneren, was dat hij elk voorjaar weer opdook.
Saskia, een meisje uit de wijk De Pijp, gaf hem wat ze kon: ze opende in de kou de kelderdeur als die openstond, legde er oude truien onder, en één keer smeerde ze zelfs zijn pootje in groene verf toen ze een wond ontdekte.
Zo sjokte de kat voort geruisloos, voorzichtig, bijna onzichtbaar
Op een dag zag hij Saskia, gehuld in een witte jurk met bloemetjes in het haar, de trap oprennen, arm in arm met een man die in een feestpakje was gekleed. Rondom hen lachten mensen, klapten ze en zwaaiden ze met slingers. Iedereen sprong in de met linten versierde autos en reed weg. Vanaf die dag was Saskia niet meer te zien.
De kat bleef alleen. Uit de honger kroop hij s nachts naar de vuilnisbakken in het duister was er meer rust en meer kans om iets eetbaars te vinden voordat de rand- en straathonden terugkeerden.
Het belangrijkste was om de boze honden te vermijden. Zo bleef hij in leven Totdat de bittere vorst winteren hun intrede deden en de nieuwe huisbaas de kelderdeur permanent op slot deed.
Waarheen? De bevroren trappen van het appartementencomplex leken ondoordringbaar. Maar ook daar werd hij niet geaccepteerd: sommigen duwden hem weg, anderen schreeuwden en stoten hem af. Niemand wilde het bibberende beest binnenlaten.
Wanhopig, op een donkere avond, klom hij de trap op van het hoogste appartement. Hij had geen kracht meer om te vechten of te hopen. Hij dacht alleen: Ik wil niet bevriezen tot ik sterf deze nacht.
Voor het eerst merkte Jeltje de Vries, een gepensioneerde weduwe die op de tweede verdieping woonde, hem op. Ze stond op het punt haar brievenbus te controleren, de huurachterstand te bekijken. Jeltje was streng maar rechtvaardig, een vrouw die door iedereen in de gang gerespecteerd werd. Ze kon zonder aarzeling de waarheid uitspreken, waardoor de bewonersraad vaak naar haar luisterde.
De kat kroop zich samen tegen de radiator in een hoek van de trap, zijn vacht bedekt met een laagje ijs, zijn ogen vol smeekbede en uitputting.
Ik zie je, verstop je niet. Waarom ben je hier? Je bent bevroren, hongerig, nietwaar? riep Jeltje.
De kat keek schuldbewust omhoog, trilde nauwelijks, terwijl het ijs langzaam smolt.
Wat moet ik met je doen even geduld mompelde Jeltje.
Ze kende de honger. Zijn bevroren poten trilden, maar hij klom toch naar haar flat, keerde terug met een schaaltje melk, een bakje water en een oude wollen trui die ze uit de kast haalde.
Kom maar, eet. Arme ziel, wees niet bang, ik neem je niet weg zuchtte ze, terwijl ze de kat zag worstelen met een paar graankorrels.
Ze legde de trui neer, vergat even de huurachterstand
De kat, die ooit nog een warm huis had gekend, besloot: dit is nu mijn thuis, en Jeltje de Vries is mijn beschermster.
Om niet weer uitgezet te worden, gedroeg hij zich stil en gehoorzaam, zoals hij ooit als huisdier had gedaan. Jeltje gaf hem de naam Muis.
Niet alle bewoners waren blij met de nieuwe buur. Op de derde verdieping woonden de Van Dijk. Eduard van Dijk, een strenge man, keerde zich naar Jeltje en keek wantrouwend naar de kat.
Wat doen we hier met zon beest?
Zijn vrouw, gekleed in een glanzende jas, rolde haar ogen.
Edu, die kat is een plaag!
Haal m eruit! beval Eduard.
Jeltje stapte rechtop.
Waarom? Hij stoort niemand. Hij gaat nergens heen hij blijft hier.
Goed, ik roep de huismeester, de hygiëneinspectie, ze zullen hem verwijderen en een boete uitdelen. Dit is een gedeelde ruimte!
Prima, ik meld het bij de wijkraad. Laat ze maar zien hoe een eenvoudige magazijnmedewerker, die elke dag de tekorten naar huis brengt, een kat kan mishandelen. De buren bevestigen het. Als ze hem kwaad doen, zijn ze zelf de schuld.
Vanaf dat moment lieten de Van Dijk en de rest de kat met rust. Zelfs Gert, een vaak bedreigende buur, liep langs de kat alsof hij er niets van merkte.
Na een paar weken raakte iedereen gewend aan Muis. Maar Jeltje wist: Muis was nog steeds niet veilig. Hoewel hij steeds dichterbij kwam, bleef hij een zwerver.
Jeltje overwoog om hem officieel op te nemen, maar Muis vermeed de flats alsof er iets vreselijks zou gebeuren.
Jeltje haastte zich niet, in de hoop dat Muis op een dag vanzelf naar binnen zou glippen.
En inderdaad, telkens wanneer Jeltje de deur sloot, volgde hij zachtjes, luisterend, maar hij ging niet ver
In februari, midden in een sneeuwstorm, werd Jeltje de Vries plotseling bewusteloos ze kreeg geen lucht meer. De pijn doordrong haar lichaam, ze kon niet meer schreeuwen. Alles om haar heen leek in een mist te verdwijnen
Muis schrille gemiauw wekte de buren. Hij krabde aan de deur, slijtte de kunsthouten deurklinken met zijn klauwen.
Mensen sprintten naar buiten, klopten, maar er kwam geen antwoord. Toen kwam de buurvrouw van de derde verdieping, Anke de Groot, binnen met een sleutel.
Ik heb de sleutel. We hebben het met Jeltje afgesproken
Ze openden de deur, belden een ambulance. Muis lag onder het bed, miauwde zachtjes van pijn.
Jeltje had geen familie meer. De blokkade had iedereen weggebracht. Ze bleef alleen
Maar de buren brachten regelmatig kleine cadeautjes naar het ziekenhuis. Elke keer zei ze:
Zorg voor Muis. Voed hem, laat hem terugkeren. Hij heeft mijn leven gered
Drie weken later, op een lentedag in maart, keerde Jeltje terug naar huis. Muis zat al bij de deur, alsof hij wist dat ze zou komen.
Jeltje strekte haar arm uit:
Kom, Muis, laten we naar huis gaan.
Samen stapten ze de gang in. Die avond nam Jeltje Muis voor het eerst in haar armen. De kat begon te spinnen en krulde zich tegen haar.
Geen zorgen, Muis we hebben nog een tijdje samen, zei ze.
Zo leerde de buren dat een beetje compassie en zorg voor een hulpeloos wezen niet alleen het leven van dat dier redt, maar ook ons eigen menselijk hart verwarmt. Een klein gebaar van vriendelijkheid kan een grote, warme verbinding scheppen.
