Hij bereikte zijn zeventigste levensjaar, had drie kinderen grootgebracht. Zijn vrouw was dertig jaar geleden overleden en hij had nooit meer opnieuw getrouwd. Geen geluk, geen nieuwe liefde er konden wel honderd redenen worden opgenoemd, maar had dat zin? Hij had geen tijd meer.
De twee jongens, Joris en Bram, waren altijd in de weer met ruzies en vechtpartijen. Hij sleeptte hen van school naar school, totdat ze eindelijk een briljante natuurkundeleraar, Meester Pieter de Vries, ontmoetten die hun verborgen talent ontdekte. Plots stopten alle gevechten, alle geschreeuw; de schooltijd werd ineens vredig.
De dochter, Janneke, had moeite met het vinden van haar weg tussen de leeftijdsgenoten. De schoolpsycholoog stelde al voor om haar naar een psychiater te sturen. Maar toen kwam er een nieuwe docent Nederlands, Mevrouw Lotte van Dijk, die een schrijverscafé oprichtte. Janneke begon van s ochtends tot s nachts te schrijven, en haar verhalen verschenen eerst in de schoolkrant, daarna in de literaire kring van Gouda.
Kortom: de jongens kregen een beurs aan een vooraanstaande universiteit voor natuur- en wiskunde, Janneke ging naar de academie voor letteren. Hendrik zat alleen achter. Hij voelde het ineens, als een stilte die zo hard rolt als de wolken boven de Noordzee. Hij ging vissen, tuinieren en varkens houden er was genoeg grond bij hun huis langs de Oude Rijn. Hij verdiende een fatsoenlijk inkomen, maar besefte al snel dat een ingenieur in een Rotterdamse fabriek minder kreeg dan hij.
Hij kon zijn kinderen alsnog een duwtje in de rug geven: een betaalbare auto, wat zakgeld en nette kleren. Maar de tijd werd knapper; het onderhoud van het weiland en de handel met de buren slokten al zijn uren. Toch hield hij van het leven. Tien jaar later, bijna bij zijn zeventigste verjaardag, dacht hij eraan het feest alleen te vieren.
Zijn zoons waren al getrouwd en werkten aan een geheim project voor het Ministerie van Defensie; ze konden geen weekend vrijmaken. Janneke zwierde van symposium naar symposium als een literaire wervelwind. Hij besloot ze niet te storen:
Wellicht wel zelf, dacht hij, er is hier niets te vieren. Ik ga s avonds een fles whisky nemen, de stilte horen, en aan mijn vrouw denken, vertellen hoe ze volwassen zijn geworden.
De dag brak aan. Hij stond vroeg op om de varkens te voeren een speciaal voedingsregime, moest hij zich herinneren. Toen hij s morgens de poort uit stapte, stond er op het met sterren verlichte grasveld voor het huis een vreemd, langwerpig voorwerp, ingepakt in een dikke zeil.
Wat is dit nu? riep hij verbaasd, toen plots
Flitsen! Een reeks spotlights scheen op het voorwerp en op mensen die uit de hoek van het huis kwamen. Zijn zoons, hun vrouwen en kleinkinderen, een paar verwante stiefbroers, en Janneke, hand in hand met een lange, briljante man met dikke lenzen, verschenen. Iedereen zwaaide met ballonletjes, blies in fluitjes, drukte op knoppen van sissende luchtpistolen. Ze riepen tegelijk:
Gelukkige verjaardag, pap!
Hij vergat het vreemde voorwerp; de jeugdig chaos hield hem tegen terug naar het huis, waar de vrouwen al de tafel dekten.
Wacht, pap, wacht, fluisterde Janneke. Mag ik je ogen dichtdoen?
Doe maar, stemde hij in.
Zij wikkelde een stevige doek om zijn achterhoofd, draaide hem een paar keer rond en leidde hem weg.
Wat verzinnen jullie nu weer? vroeg hij.
Een cadeautje, zei een van de zoons.
Hopelijk niet duur? protesteerde hij. Ik heb niets nodig.
Maak je niet druk, pap, zei een andere. Het is maar een simpel, goedkoop dingje, een blijk van aandacht.
Zij brachten hem naar het ingepakte object en Janneke trok de doek van zijn ogen. Een luide basklank en een drumfill kwamen uit luidsprekers. Het doek viel weg en het glinsterende licht van de spotlights onthulde een Oldsmobile F88, glanzend als een nachtegaal op een waterpolder.
Hendrik viel bijna flauw van de verrassing en strompelde bijna naar de grond, maar werd opgevangen en op een kruk gezet. Hij stamelde:
Goeie God, goeie God.
Kalmeer, pap, sprenkelde Janneke water in zijn gezicht, je hebt die auto al je hele leven gewild.
Maar zon dierbare auto is onbetaalbaar, kreunde hij.
Niet duurder dan de tijd, zei een zoon.
Kom, ga zitten, zei Janneke. We maken fotos.
Hij opende de deur, maar binnen stond alleen een kartonnen doos.
Wat is dat? vroeg hij.
Open m, zei Janneke.
Hij trok de doos open en keek naar beneden; twee ogen staarden hem aan. Hij haalde een klein, pluizig lichaam tevoorschijn en klemde het tegen zich:
Een echte Thaise kat! Net als de kat die we hadden met jullie moeder. Herinneren jullie je Bomka? Toen jullie nog piepklein waren, hielden jullie van hem
Ja, pap, riepen de kinderen.
Hij zat niet in de auto. Hij liep naar de tweede verdieping, naar zijn kamer, en hield het kitten tegen een foto van zijn vrouw Marta. Tranen stroomden over zijn wangen:
Zie je, Marta, zie je? Ik heb het gehaald. Ze vergeten niets Zie je?
De kinderen hielden hem niet lang alleen. De tafel beneden was gedekt, er klonken toasts. Janneke fluisterde in zijn oor dat ze in haar vierde maand van de zwangerschap was en dat haar verloofde op bezoek kwam. Hij zou hier blijven wonen, want haar nieuwe boek kon overal geschreven worden. De verloofde zou naar New England gaan om zijn ouders te bezoeken en over een paar weken zouden ze trouwen in de dorpskerk.
Vind je het goed, pap? vroeg Janneke.
Het is een droom, antwoordde hij en kuste haar op het voorhoofd.
De avond gleed voorbij in gesprekken, hapjes, een glaasje jenever en herinneringen. Iedereen had het naar de zin. Later zat hij bij het graf van Marta, sprak zacht met haar terwijl de maan over de grachten scheen.
Het leven kreeg een nieuw gevoel. Die auto, die oude herinnering hij moest kleren uit die tijd kopen, erin rijden en naar de grote stad Delft gaan. Op het bed lag het kleine Thaise katje.
Minoes, fluisterde de man, en herhaalde: Minoes.
Minoes spinde, rekte zich uit tot zijn nog koddige lengte. De man legde zich neer, aaide de warme, pluizige buik en viel in slaap.
De volgende ochtend stond hij vroeg op: varkens voeren, de moestuin verzorgen, vissen ging vanzelf. Beneden sliepen Janneke en haar verloofde. De jongens vertrokken met hun gezinnen, en de stilte keerde terug. Minoes volgde zijn man, viel in de voederbak voor de varkens en verstriktte zich in het net van de boot. Hij probeerde visvoer te happen; de man lachte en zei tegen de ondeugende kat:
Alsof de jeugd terugkeert, en aaide zijn rug.
Minoes spinde en krabde met haar kleine pootjes tegen zijn hand.
Jij boef! lachte de man.
Dit verhaal is nergens over. Het is enkel een herinnering voor wie nog naar huis kan reizen: wacht niet op morgen. Rijd nu!
