Druppeltjes
– En ze is helemaal niet eng! Ze is mooi! Maarten, zeg jij het maar!
Sanne klemde een uitgemergelde, uit elkaar vallende kat tegen zich aan en huilde zo hard, dat de buren om haar heen hun oren dichtstopten.
Sanne was de luidruchtigste van het stel, met haar krachtige stem en onmiskenbare energie. Op haar vijfde was er niemand in de buurt die kon krijsen zoals zijzodanig dat de ruiten ervan rinkelden.
Iedereen was al lang gewend aan Sanne en haar lange rij broers en zussen. De brokstukken die zij achterlieten werden met de mantel der liefde bedekt. Want Jantine, hun moeder, heeft zon druk leven, dat menigeen op haar plek allang gillend over het hek zou zijn blijven hangen.
Het hek zelf, prachtig smeedijzeren smeedwerk, stond trots voor het oude herenhuis, dat ooit tot appartementencomplex was omgebouwd en was de trots van het hele blok. Jantine verfde elk voorjaar samen met alle buren het hekdus had ze, als iemand, het volste recht er het hoofd bij neer te hangen als het haar te veel werd.
Toch weigerde ze steeds dat voorrecht en zuchtte ze:
We zijn allemaal werkpaarden! Prachtige, sterke Friezen, maar we moeten het zelf doen, niemand trekt jouw kar. Alleen ikik ben die onsterfelijke pony. Ik loop in rondjes, geen idee waarheen. Waarom, dat weet ik allang. Maar waarheen… Iemand duwt je, je neus tegen de staart van het volgende paard, en je droomt alleen maar van de avond. Dat iedereen in een schoon pyjamaatje, warm en verzadigd, eindelijk in bed ligt. En dat de gootsteen, waar de vieze vaat hoort, eindelijk leeg is. Dat is, vreemd genoeg, geluk
Jantine had een filosofische inborst en was knap. Maar wie let er op een vrouw met zes kinderen, de een nog kleiner dan de ander, zonder noemenswaardige steun? Privéleven had ze opgegeven. Er viel genoeg te doen zonder liefdesperikelen.
Zes kinderen opvoedendat is niet zomaar een klus!
Maar niemand nam haar iets kwalijk, want de geschiedenis van Jantines gezin was bekend.
Sanne en drie anderen waren namelijk pleegkinderen.
Jantine had ze niet uit een tehuis gered om ze een beter leven te bieden. Wie weet of ze daartoe in staat zou zijn geweest? Misschien. Maar toen zeker niet, en zeker niet alleen. Jantine had haar eigen plannen met het leven, en zoveel kinderenhet was bijna ondenkbaar.
Maar het leven maakt eigen keuzes. En als het mensen uitdaagt, vraagt het nooit of je dat wilt.
Alsjeblieft, los het maar op! Wat voor mens ben je?
En ook Jantine moest keuzes maken. Die keuze was eigenlijk nooit lastig voor haar.
Alle kinderen die Jantine opvoedde, waren haar erfenis.
En je erfenis, die neem je aan of niet. Jantine besloot dat weigeren in haar geval geen optie was. Zij was immers ook niet in de steek gelaten? Dus waarom zou ze anderen laten vallenzeker als het om haar eigen vlees en bloed ging?
Ze had haar redenen. Wat anderen ervan vonden, boeide haar niet. Zolang zij ze maar had.
Jantine was een kind van de negentiger jaren.
Haar moeder was de belle van Amersfoort, het gesprek van de straat. Op haar achttiende getrouwd, in een jurk waar menig meisje van droomde. Haar vader was een man van zakenen wat voor zaken, daar sprak niemand hardop over.
Jantine herinnerde zich haar ouders niet.
Met haar oma liep ze naar de begraafplaats, waar op een duur grafmonument hun fotos stonden. Daar streek kleine Jantine met haar vinger over de portretten en fluisterde zachtjes hoe goed ze het deed op school, over een tekening die haar juf zo mooi vond en over de rood-met-witte sjaal die oma voor haar had gebreid.
Pas op haar zestiende snapte ze het ware verhaal.
Je vader was eigenlijk een bandiet, meisje. Hij ging te vroeg heen, en nam mijn dochter met zich mee. Over hem mag je niet slecht spreken, maar ik vergeef hem je moeder nooit meer. Als je wist hoe ik heb gehuild, hoe ik gesmeekt heb dat ze niet met hem verder moest! Maar nee Haar hart wilde niet luisteren. Ze hield van hem, hij van haar, zeggen ze. Ze zeggen dat hij haar beschermde toen zijn vijanden kwamen, haar probeerde te redden. Misschien heeft hij werkelijk van haar gehouden Maar wat doet het ertoe? Van jou hielden ze ook, dus heb ik tenminste nog een stukje geluk over
Toen begreep Jantine ook wie die zwijgende mannen soms waren, die bij hen snel hun handen verwarmden aan een kopje thee en verder niets zeiden. Die enveloppen vol euros achterlieten en weer stil vertrokken.
Oma accepteerde het geld, maar spaarde alles op. Toen Jantine haar diploma kreeg, kocht ze van dat geld een ruim appartement voor haar kleindochter in het centrum van Amersfoort.
Hier, kind. Jouw erfenis. Van je moeder En van je vader
Jantine wilde er niet wonen, bleef liever bij oma.
Waarom niet, Jantine? Mooi huis, alles in de buurt! Waarom doe je zo moeilijk?
Zonder jou wil ik niet! Of je verhuist met mij, of ik blijf hier!
Oma wilde haar veilige nest niet verlaten, maar zwichtte pas toen nicht Greetje op de stoep stond.
Jantine, mogen wij tijdelijk in jouw appartement wonen? Ik betaal huur, het helpt jullie toch. En help ons met de inschrijving, anders kunnen de kinderen niet naar de crèche!
Greet was een sterke tante, typisch zon vrouw die je helemaal inpakt.
Let maar op, Jantine, zei oma. Ze is een slimme vos. Pas op!
Ach oma, ze heeft kinderen
Ze is hun moeder, laat haar het maar oplossen! Ik moet over jóu waken!
Natuurlijk luisterde Jantine naar haar oma, maar ze kon die kleine Maarten en Lise niet in de kou laten staan. Die kids klampten zich aan haar vast alsof ze voelden dat ze bij haar welkom waren, en telkens als hun moeder ze kwam ophalen riepen ze: Tineke is geen oppas, hoor!
Jantine vond het oneerlijk om te stikken in ruimte als een ander krap zat, zeker familie, en Greetje bleef herhalen dat familie helpen menselijk is.
Dat was een motto dat Jantine altijd achtervolgde; van oma hoorde ze vaak dat als haar vader normaler had gedaan, haar moeder misschien nog zou leven.
Dat deed pijn. Jantine deed alles om haar oma trots te maken:
Dat is mooi gedaan, Jantine! Zoals het hoort. Je groeit uit tot een echt mens!
Dat was de grootste beloning voor Jantine. Dus ook in het geval van Greetje wilde ze zich van haar beste kant laten zien. Maar oma verraste haar:
Nee, kind. Dit keer niet!
Waarom niet? Is het eerlijk dat Greet met haar kids in een krappe huurwoning moet zitten terwijl bij mij de zon door lege kamers schijnt?
Juist wel! Want zij is niet alleen. En, heb je het sprookje van het vosje in het ijshuis vergeten? Ik niet!
Oma
Zwijg! En tegenspreken mag niet! Greetje komt er niet in, basta! Daar wonen wij samen.
Je wilde niet verhuizen, oma!
Nu moet het wel. Anderen helpen is goed, alles klakkeloos weggeven is dom! Greetje redt zich wel, mark my words. Ze heeft alleen een hengel nodig, geen vis. Snap je dat?
Denk het Maar, oma, is dat niet een beetje negatief?
Misschien wel. Maar dit is nu, over een tijd denk je anders en de teleurstelling volgt vanzelf. Dat willen we toch niet?
Nee.
Laat haar maar een beetje worstelen, daar leren haar kinderen van!
Zoals het leven is, kreeg oma gelijk.
Greetje haalde opgelucht adem toen bleek dat ze toch het appartement van oma mocht huren.
Ik wist wel dat jullie Jantine zouden beschermen.
Je bent geen vreemde, Greet. Kom, steun op ons!
De verhuizing volgde en Jantine en oma richtten zich gezellig in.
Maar het leven heeft haast. Terwijl Jantine hoopte dat oma eindelijk van haar pensioen kon genieten, besloot het lot anders.
Elke week ging omagrappendals haar vaste baan naar de huisarts.
Echt gezond was ze niet meer. Jantine maakte zich zorgen en wilde mee, maar oma wuifde dat weg.
Ik ben toch niet van suiker, moet jij niet werken? Loop niet te zeulen met een stok achter mij aan!
Achteraf had Jantine gewild dat ze meer had aangedrongen
Een doodgewone winter. Gladheid. Een uitglijder bij de huisartsenpraktijk, een val. Mensen liepen er met strakke blikken voorbij, te druk om zich af te vragen waarom daar een oud vrouwtje lag, haar hoofd tegen de rand van het grasperk.
Een taxi-chauffeur, die haar zag vallen, vond haar, belde een ambulance en verwittigde Jantine met het briefje dat hij in haar tas vond. Maar het was te laat
Oma overleed een dag later. Jantine stond de hele nacht in het ziekenhuis, bijgestaan door Greetje, die meteen haar kinderen bij de buurvrouw parkeerde en kwam.
Hoe moet ik verder, Greet?
Hóezo zonder haar? Rustig nu, hoop houden! Greet probeerde Jantine moed te geven, maar voelde zelf ook dat het hopeloos was.
De dokters keken weg; er was weinig hoop.
Jantine, je oma zou jouw gezeur nu niet pikken! Ze was sterk, zo heeft ze jou grootgebracht. Toon haar eer, Tien!
Ik doe mijn best
Na die dag was duidelijk: alles lag weer overhoop. Jantine was nu zelf aan zet.
Wat er gebeurde? Veel.
Opeens was daar Olaf, bij wie Jantine vijf jaar bleef en in stilte afscheid nam, twee kinderen rijker maar tenminste niet verbitterd. Olaf, altijd rechtlijnig, had het aangedurfd: hij kwam openlijk uit voor zijn nieuwe liefde, maar beloofde haar en de kinderen altijd te helpen.
We blijven toch vrienden, Tine? zei hij, zonder haar aan te kijken terwijl hij zijn spullen pakte.
Jantine voelde zich bevroren, maar ze was niet boos. Eerlijkheid kan je niet verwijten. En voor de kinderen bleef hij hun vader.
Wat nu? Ze wist het niet. Ze zette Olaf zonder morren de deur uit, keek nog even bij de kinderen, belde Greetje:
Kom langs, alsjeblieft
Greetje, die nog altijd in omas flat woonde en als hoofdverpleegkundige werkte, wilde zuchten, maar hoorde aan Jantines stem dat het menens was:
Ik kom eraan!
Een half uur later hield ze Jantine stevig vast, mopperend op Olaf en zijn hele familie.
Niet janken! Wat een vent. Die was sowieso ooit gevlucht! Nu of later
Waarom? Wat heb ik verkeerd gedaan?
Joh, sommige mannen zijn gewoon zo. Het ligt niet aan jou. Het is zijn soort. Het belangrijkste is dat hij de kinderen niet afwijst. Mijn ex? Die betaalt hooguit een paar euro alimentatie en belt nooit. Zo is het!
Greet, wat moet ik toch doen?
Nooit ruzie maken met de vader van je kinderen, Tien. Laat tijd zijn werk doen.
Ga je zeggen dat het tijd heelt?
Nee, dat is een sprookje. Maar op een dag vult je hoofd zich weer met andere zorgen. En voordat je het weet, is de pijn naar de achtergrond verdwenen.
Goh Greet, waar haal je die wijsheid vandaan?
Van jouw oma. Haar woorden blijven hangen, zolang we haar herinneren leeft ze voort.
Dankjewel oma zei Jantine, terwijl ze haar natte theedoek naast zich gooide. Maar waarom doet het zó zeer?
Dat is juist normaal! Was je ongevoelig, dan moest ik me pas echt zorgen maken!
Greetje had gelijk. De tijd verstreek en Jantine kreeg rust. Ze had teveel te doen om te zitten kniezen.
Olaf bezocht zijn kinderen trouw en hield woord.
Dus, toen hij vertelde dat hij nog een kind kreeg, kon ze het aan.
Fijn voor je
Bedankt, Jantine! Jij bent werkelijk een bijzondere vrouw!
Dat weet ik toch, glimlachte ze.
Toen kwam het volgende bericht.
Greet! Hoe nu verder?
Joh, zo gaat dat Je weet zelf wel waar die babys vandaan komen! Tien, maak je niet druk. Maar ik dit zijn er straks vier voor mij, hoe red ik dat alleen?
Greet was zenuwachtig, vluchtte naar het toilet. Jantine keek naar Maarten en Lise die alweer op keukensnoep jacht waren.
Jongens, niet graaien, eerlijk delen! Tine, hier, een snoepje! Voor jou! Helpt echt!
Als ze in de ogen keek van Maarten, zo vertrouwd, wist Jantine wat haar te doen stond. Anderen zouden het naïef vinden.
Ben je gek! zei Greet, terwijl ze een akte doornam. Ik kan dit niet!
Jawel, je kan het wél. Je kinderen verdienen een thuis. Oma zou het begrijpen. En ach, ooit
Het flatje ging over op Greetje, en iedereen wachtte met spanning op de tweeling.
Sanne en Mieke kwamen precies op tijd, piepkleine popjes met grootse stemmen.
Twee pittige meisjes! Wat worden hun namen, mama?
De een heet Sanne, zoals mijn moeder. De andere noemen we naar haar tante, Maria.
Uw zus moet wel bijzonder zijn!
Die was ze zeker! Zonder haar waren deze kinderen er niet.
Uit het ziekenhuis werden ze ontvangen door kinderen en Jantine.
Zo! We zijn met iets meer nu, fluisterde Jantine bij het wiegen van de wiegjes.
Als ze maar gelukkig worden fluisterde Greetje terug, haar zorgen verzwegen.
Had ze Jantine over haar angsten verteld en tijdig naar de dokter gegaan, dan liep het misschien anders.
Maar wie denkt aan zichzelf met een pasgeboren tweeling?
Een week na thuiskomst voelde Greetje zich beroerd. Ze zei tegen Maarten, die naar school ging:
Let even op de meisjes, oké? Ik heb de huisarts gebeld. Bel Tine en maak Lise niet bang.
Greetje stierf onverwacht aan een hartstilstand.
Weer stond Jantine voor een onmogelijke keuze. Maar andere opties waren er niet.
U bent hun enige familie, zuchtte de jeugdzorgmedewerker, maar vier kinderen erbij, met uw eigen twee we moeten goed nadenken.
Geen discussie, dacht Jantine. Ze had nooit grotere angst gevoeld, maar haar oma had haar geleerd: voor besluiten draag je verantwoording. Kinderen horen samen, punt.
Olaf hielp, regelde een advocaat, hield de boel gaande als Jantine van het kastje naar de muur werd gestuurd. Hij glimlachte flauwtjes toen Jantine vroeg:
En je nieuwe vrouw dan?
Die snapt het. Ze weet dat ik nooit terugkom bij jou.
Zo is het, Olaf.
Jantine, weet je het zeker?
Zes kinderen, Olaf. Ik weet het niet, ik ben doodsbang! Maar ze zijn van mij. Ik kan ze niet scheiden
Waar ben je bang voor?
Dat ik faal. Ik ben alleen
Maar niet alleen, als jij dat wilt. Ik help. Dat ben ik je schuldig. En luister goed
Wat?
Er zijn geen betere mensen dan jij. Jij kunt het!
Dat jouw woorden waarheid worden
Daarboven hoort alles, Tine. Je oma zal het uitleggen als het moet!
Voor het eerst sinds Greetjes dood glimlachte Jantine weer.
Daarna werd alles ingewikkeld.
Jantine hield zich sterk, huilde s nachts in haar kussen als niemand het hoorde.
Oma, wat nu? Wij weten het toch altijd samen Zeg nog eens zachtjes hoe het moet!
Wonderlijk genoeg vond ze steeds wel iets in haar herinnering, een hint. De tranen droogden, en Jantine viel in slaap, gerustgesteld dat ze het juiste pad bewandeldezelfs als het soms een omweg was.
Haar kinderen hadden niemand liever dan Jantine. Wat er ook gebeurdeze wisten: bij haar waren ze altijd veilig, begrepen en vergeven.
En nu, in de voortuin, hield Sanne haar gevonden kat stevig vast en schudde koppig haar hoofd naar de buurvrouw:
Jantine zet je straks echt de deur uit, mét kat! Moet je kijken wat een vieze beest, met schurft en al!
Nee! Sanne keek hulpeloos naar haar grote broer Maarten, daarna naar de deur.
Vandaag zou Jantine de kinderen meenemen naar Artis. Ze stond vroeg op, maakte ontbijt, trommelde het hele circus bij elkaar en kreeg het voor elkaar binnen een uur te vertrekken. Nog snel stuurde ze de kleintjes met Maarten de tuin in.
Naar de schommel met ze, Maarten! Twee minuutjes nog! Waar heb ik die oude schoenen gelegd?
Check Lises kast, zij ruimde op! Wij zijn buiten! riep Maarten en de deur viel dicht. Mam, mascara op je andere oog is beter hoor! Relax, ik hou ze in de gaten.
Jantine schoot in haar sportschoenen, werkte snel haar make-up bijiets wat ze in het weekend zelden deed. Maar vandaag keek ze zichzelf aan. Zes kinderen, bergen zorgen. Toch, dacht ze, waarom niet even verzorgd naar buiten? Net als vroeger.
Sinds een tijd wist ze: je kunt sjagerijnig mee strompelen, maar ook zelf kiezen kleine dingen mooi te maken.
Je kunt als een politieagent rondjes lopen, mopperenof jezelf een suikerspin kopen, de kinderen ijs geven, en zeggen:
Wie komt er mee naar de olifanten?
Even terugdenken aan wandelingen met oma in Artis. Zelfgemaakte limonade, boterhammen op een bankje bij het olifantenverblijf Die dagen had ze vastgehouden. Nu kookte ze zelf haar compote. En haar kinderen zouden dat later misschien ook voor hun kinderen doen. Dat was goed.
Nog een blik in de spiegelrugzak pakken en de deur uit.
Bovenaan het trapportaal stond de buurvrouw te gniffelen.
Voorzichtig, Jantine! Er wacht een verrassing!
Sanne kwam aangerend en hield haar kat omhoog.
Mam! Kijk eens! Is ze niet mooi?
Wat kon Jantine zeggen?
Niks.
Ze pakte de kat bij het nekvel op, bekeek het mormel en zuchtte.
Zoo gaat niet door vandaag. We hebben nu zelf een tijger. Maarten, weet jij waar de dichtstbijzijnde dierenarts zit? Kom, we gaan op pad!
En het werd een goede dag. Geen Artis, maar voor iedereen een belevenis.
En die magere, mottige kat groeide in een paar maanden uit tot een prachtige, zachte spinnende poes die hun huis vervulde met weer een drupje geluken een zee van blijdschap.
Niemand keek er van op. Want in dit gezin was het simpel: waar liefde is, kan er altijd nog wel iets bij.
