Dringend gezocht: een man
Mama, je moet echt zo snel mogelijk een nieuwe man vinden. Het is héél erg dringend!
Anne had haar kopje koffie bijna laten vallen, en er was zelfs een beetje gemorst op het tafelkleed. Ze zette het kopje gauw neer, schraapte haar keel en keek haar dochter aandachtig aan.
Kun je uitleggen waarom? vroeg ze, haar stem zo neutraal mogelijk houdend. Waar komt dit ineens vandaan?
Het meisje wiebelde van haar ene voet op de andere en sloeg haar ogen neer. Ze begon het patroon van het Perzische vloerkleed te bestuderen. Lieke voelde zich ongemakkelijk, maar ze wist zeker dat ze juist handelde.
Kijk ik heb vandaag aan papa verteld dat jij een vriend hebt zuchtte ze diep. Hij werd helemaal gek van de vragen! Steeds maar weer vraagt hij of jij al iemand nieuw hebt. Iedere keer zeg ik nee, en dan begint hij eindeloos te vertellen wat een grote fout jij hebt gemaakt door bij hem weg te gaan. Dat jij niets begrijpt van het leven omdat je zon bijzondere man als hij hebt laten gaan!
Ze keek op naar haar moeder met een blik waarin teleurstelling, verwarring en zelfs boosheid op haar vader te lezen was.
En hij blijft maar zeggen dat jij wel terugkomt wanneer je beseft wat je hebt verloren. Dat je nooit iemand zult vinden die beter is dan hij. Dus toen ben ik ontploft. Ik zei gewoon: Mam heeft iemand ontmoet.
Anne streek met haar hand door haar haar. Meteen dacht ze weer aan het gebruikelijke toontje van haar ex-man die zelfverzekerde dramatiek, die neiging om elk gesprek te veranderen in een monoloog over zijn gelijk.
Ik kan het me zo voorstellen, met welke fraaie bewoordingen hij zich dan uitdrukt, zei ze met een vleugje sarcasme. Nog steeds niet bereid toe te geven dat ik, met zon perfect exemplaar als hij, toch gewoon mijn koffers heb gepakt. Soms lijkt het alsof Sjoerd je in het weekend alleen maar langs laat komen voor zijn eigen ego. Het gaat hem niet om jou, maar om roddels uit de eerste hand. Zo voedt hij zijn zelfvertrouwen.
Lieke zuchtte en plofte op de bank, haar benen onder zich gevouwen op haar vaste plekje. Ze liet haar hand over de zachte stof van het kussen glijden, terwijl ze haar gedachten probeerde te ordenen.
Ja, dat denk ik ook, zei ze, terwijl ze ergens in de verte staarde. Anderhalf uur hoor ik aan hoe geweldig hij zichzelf vindt. De rest van de tijd ben ik compleet overbodig hij vraagt niet eens hoe het met me gaat. Zelfs niet hoe het op school is. Of ik misschien iets nodig heb
Lieke sprak erover alsof het de gewoonste zaak ter wereld was: opstaan, ontbijten, naar school, huiswerk. Voor haar was het inmiddels routine geworden het riep nauwelijks nog iets van emotie op.
Achteroverleunend op de bank staarde ze naar het plafond en dacht terug aan het gesprek met haar vader. Zoals altijd begon het met een verhaal over zijn nieuwste succes deze keer beschreef hij tot in detail een geslaagde onderhandeling. Daarna volgde zijn toekomstvisie, de tegenslagen op zijn werk, en hoe hij voortdurend wordt onderschat. Anderhalf uur monoloog Lieke had er zelfs op gelet hoe lang het duurde, zodat ze het aan haar moeder kon navertellen.
En toen ze probeerde te beginnen over haar deelname aan de wiskundeolympiade, knikte haar vader afwezig, om vervolgens meteen weer over zichzelf te beginnen. Goed gedaan hoor. Maar in mijn tijd en weer volgde een eindeloze reeks verhalen over zijn grootse prestaties.
Lieke haalde haar schouders op en wreef de herinnering moedeloos weg. Zij was eraan gewend geraakt. Zo was hij gewoon zolang ze zich kon herinneren, draaide alles om Sjoerd zelf. De rest van het gezin leefde ergens op de achtergrond, belangrijk misschien, maar nooit belangrijker dan hijzelf.
Elk gesprek draaide hoe dan ook uit op zijn leven en zijn problemen. Als mama last had van hoofdpijn, overstemde hij haar meteen met verhalen over zijn stress op werk. Als Lieke iets wilde delen over haar vriendinnen, kwam er gegarandeerd een anekdote uit zijn schooltijd die natuurlijk veel spetterender en boeiender was. Andermans zorgen telden nauwelijks, of werden weggewuifd.
Lieke kon maar niet vatten hoe haar moeder vijftien jaar met zon mens had volgehouden. Die was gewoon geobsedeerd door zichzelf! Misschien bleef ze alleen maar omwille van haar, Lieke, zodat zij met twee ouders zou opgroeien. Als kind had Lieke echt gedacht dat papa op een dag zou veranderen, eindelijk aandacht zou hebben voor hen beiden Maar de jaren gingen voorbij en er veranderde niets. Pas na de scheiding ontdekte Lieke tot haar eigen verbazing dat het huishouden zonder hem ongelooflijk rustig werd! Niemand die alle aandacht van je wegkaapt, niemand die jouw verhaal onbelangrijk vindt.
Dus waarom moet ik nú ineens dringend een nieuwe vriend zoeken? Annes stem klonk iets bitsiger dan ze misschien wilde. Je hebt het nou eenmaal gezegd en dan?
Toen papa het hoorde, sloeg hij compleet om! Lieke trok onhandig een van de kussens tegen zich aan. Eerst werd hij lijkbleek, toen knalrood en hij begon zo hard te schreeuwen dat de buurvrouw kwam klagen! Eerlijk gezegd was ik best bang.
Even zweeg ze, zich de scène weer voor de geest halend: zijn ongewoon schelle stem, gebalde vuisten, onrustige blik. Het leek alsof hij zou ontploffen.
Hij eiste dat ik zijn naam zou noemen en hem tot in detail zou beschrijven, vervolgde Lieke en friemelde aan het kussen. Ik heb geweigerd, gezegd dat jij dat echt niet wilde Ik zou er niet van opkijken als hij je binnenkort opbelt om verhaal te halen.
Anne draaide zich om, leunde tegen de vensterbank en keek haar dochter doordringend aan. Dit belooft een gezellige dag te worden Sjoerds hysterische buien kon ze zich levendig voorstellen. Goed bezig daar, dochterlief
Ze ging naast Lieke zitten en omhelsde haar stevig. Tja, het was nu gezegd, daar viel weinig meer aan te doen.
Waarom heb je dat in vredesnaam verzonnen? vroeg ze zacht, wiegend met haar armen. We hadden het zo rustig samen! Nu kun je weer dagenlang zijn geklaag en gekrijs aanhoren. Eigenlijk wil ik mn telefoon gewoon uitzetten.
Lieke draaide zich soepel uit haar moeders armen, ging rechtop zitten en keek Anne serieus aan. Haar ogen gloeiden van overtuiging.
Omdat jij geweldig bent! zei ze stralend. Je bent mooi, slim, je hebt veel vriendinnen en mannen vinden je leuk, dat zie ik zelf ook! Maar papa praat altijd zo naar over jou. Ik ben er gewoon klaar mee!
Anne streek teder door haar dochters haar, haar vingers glijdend door de zachte lokken. In haar blik lag zowel liefdevolle zachtheid als verwondering.
Ik snap het, lieverd, zei ze zacht. Om eerlijk te zijn, dacht ik juist dat jij het moeilijk zou vinden als ik weer serieus ga daten. We zijn pas een half jaar gescheiden van je vader.
Ze sprak het met moeite uit: ergens diep van binnen vreesde ze dat Lieke nieuwe liefde zou zien als verraad of als poging om haar vader te vervangen. Anne inspecteerde haar dochters gezicht nauwkeurig op onvrede.
Onzin! snufte Lieke, haar stemje dapper en besluitvaardig. Het belangrijkste is dat jij gelukkig bent!
Met haar armen over elkaar, een glimlach op haar gezicht, leek Lieke ineens stukken ouder wijs en helemaal niet kinderlijk onzeker.
Langzaam loste Annes onrust op, terwijl ze naar haar dochter keek. Liekes zelfverzekerde woorden gaven haar moed. Misschien piekerde ze zelf wel veel te veel over het verleden zo bang voor nieuwe stappen.
Wat ben je toch een slimme meid, zei Anne zacht en trok haar weer dicht tegen zich aan. Dankjewel dat je zo goed voor me zorgt.
Lieke nestelde zich in haar moeders armen. Op dat moment voelde het alsof hun kleine gezin, ondanks alles, alleen maar sterker werd
***************************
Anne zit achter haar bureau, oog in oog met een wurgend rapport. De regels dansen voor haar ogen, in haar slapen bonkt die bekende hoofdpijn die sinds vanmorgen alleen maar erger lijkt te worden. Ze masseert langzaam haar hoofd, bewegingen die ze die dag al tientallen keren eerder heeft gemaakt.
Na wat aarzeling vraagt ze een collega haar even een paracetamol van de apotheek om de hoek mee te nemen. Als ze het tabletje doorslikt en weer naar de papieren tuurt, merkt ze dat het niets uithaalt. Haar hoofd voelt loodzwaar, en elk geluid het getik van toetsenborden, het gezoem van de airco, het geroezemoes uit de gang dreunt na alsof het haar hersenen doet trillen.
Dan verschijnt de portier in de deuropening. Zijn blik is beleefd, maar op zijn hoede.
Mevrouw van Dongen, er wil iemand u spreken, zegt hij met de deur op een kier. Uw ex-man staat erop u te zien. Wilt u naar beneden komen of zullen wij hem vragen te vertrekken?
Anne verstijft. Vanuit haar binnenste welt irritatie op, vermengd met vermoeidheid. Ze zucht diep, probeert haar gezicht neutraal te houden.
Ik kom eraan, sorry voor het ongemak, zegt ze, zich langzaam verheffend.
Inwendig vloekt ze. Wat een timing! De dag was al niet best, haar hoofd staat op knappen, en dan staat Sjoerd ineens voor haar neus bij het werk en dat zonder te bellen, tussen de collegas? Wilden ze een scène maken?
Ze beent traag de gang door haastige passen maken het alleen maar erger. Medewerkers lopen druk langs: iemand lacht bij het koffieapparaat, anderen buigen zich over projectplannen, kleine groepjes overleggen bij het prikbord. Anne voelt de spanning in haar schouders trekken terwijl ze langsloopt.
In de hal ziet ze Sjoerd meteen. Hij ijsbeert heen en weer, van de receptiebalie naar het raam en weer terug. Hij gebaart heftig, probeert de portiers hun geduld te ontnemen, zijn stem soms net iets te hard voor de open ruimte. De beveiligers kijken elkaar al openlijk geïrriteerd aan: ze proberen beleefd te blijven, maar staan klaar om in te grijpen als het uit de hand loopt.
Wat moet je? vraagt Anne direct, haar stem vlak, al bruist de ergernis binnenin. Wil je de politie leren kennen? Dat kan ik voor je regelen.
Sjoerd draait zich met een ruk om. Zijn gezicht rood, ogen wild van boosheid of zenuwen. Hij stapt fel op haar af en wijst haar fel aan, alsof hij haar op iets betrapt.
Jij! roept hij. Jij! Lieke heeft me álles verteld! Nog geen half jaar uit elkaar, en je hebt alweer een kerel?!
Zijn stem galmt van ongeloof, gekrenkte trots en een flinke jaloezie. Alsof hij tot het laatste moment hoopte dat zijn dochter overdreef of hem voor de gek hield maar nu, kijkend naar Anne, ziet hij dat het waar is.
Anne heft verbaasd haar wenkbrauwen en schuift nonchalant haar hoofd wat schuin. Haar houding is ontspannen, maar haar ogen glanzen koel.
Verwacht je eeuwige trouw, zelfs na een scheiding? antwoordt ze rustig. Je vraagt nogal wat, vooral omdat jij in ons huwelijk ook niet altijd zo strikt was, hè?
Sjoerd hapert, zijn uitgestoken vinger zak langzaam langs zijn been. In zijn ogen flitst een heel andere blik verbijstering, niet voorbereid op zon koele repliek.
Intussen lopen mensen af en aan: personeel, bezoekers, koeriers Sommigen wierpen nieuwsgierige blikken, anderen proberen het te negeren. Maar voor Sjoerd en Anne is de wereld even tot hun kleine cirkel gekrompen, gevuld met oude wrok, niet uitgesproken verwijten, en een nieuwe werkelijkheid waarin hij zich geen raad weet.
Je bent gewoon stamelt hij, terwijl Anne hem onderbreekt.
Laten we geen scène maken, Sjoerd, haar stem blijft rustig maar vastberaden. Als je iets te zeggen hebt, prima, maar niet zo en niet hier.
Geen scène? Nou, ik zal je een scène geven!
Hij schreeuwt bijna, zijn stem snijdt door de hal. Zijn gezicht vlekkerig rood, knokkels wit van gespannen vuisten. Hij doet een stap naar voren, weer terug alsof hij zelf niet weet of hij weg moet lopen of blijven dreigen.
Ik sta niet toe dat mijn dochter onder één dak woont met een wildvreemde! roept hij, zonder op zijn omgeving te letten. Ik neem Lieke mee, je ziet haar nooit meer terug!
De woorden klinken feller dan hij wil, bijna hysterisch, maar Anne haalt alleen een wenkbrauw op. Lieke afpakken? Ze zou het graag zien! Geen rechter in Nederland die dat toestaat.
Uitgesproken? Echt optreden, je bent een cabaretartiest natuurgetrouw, zegt ze laconiek.
Wat gebeurt hier?
Sjoerd stopt abrupt bij de stem achter zich. In de deuropening staat een man in een donkerblauw maatpak. Zijn houding ontspannen, zelfverzekerd, de blik kalm maar indringend. De beveiligers staan direct stram overduidelijk iemand met gezag in het bedrijf.
U heeft hier niets mee te maken! sneert Sjoerd, zichtbaar geërgerd door de aanwezigheid van een vreemde. Zijn gezicht nog vurig, de stem scherp. Dit is privé, u blijft erbuiten.
De man laat zich niet van zijn stuk brengen. Zachtjes loopt hij op het stel af, houdt strak afstand, met een lichte glimlach rond zijn mond duidelijk niet onder de indruk.
Privé is als u dit thuis bespreekt, zegt hij rustig. Maar een rel in een openbare ruimte is ieders zaak.
Anne kijkt zwijgend toe, merkt hoe de spanning bijna tastbaar wordt. Ze had dit optreden van de algemeen directeur niet verwacht, maar nu hij zich er toch mee bemoeit, voelt het als een opluchting al was het maar om Sjoerd uit zijn tirade te halen.
Sjoerd wil erop ingaan, maar de ander kijkt onverstoorbaar terug. Niets lijkt hem te kunnen raken.
En wie bent u om te bepalen? sist Sjoerd, probeert zich te herpakken.
De directeur zet zonder aarzelen een paar stappen vooruit, pakt Anne plotseling om haar middel. Duidelijk, zonder ruimte voor twijfel.
Wie ik ben? antwoordt hij kalm, met een ijzige zekerheid waar zelfs Sjoerd onzeker van wordt. Ik ben degene die Anne gelukkig maakt. Wie denkt te kunnen schreeuwen tegen mijn vrouw, krijgt met mij te maken. En mocht je ooit Lieke willen gebruiken als wapen dan zal je kennismaken met de politie en erger.
Sjoerd verstijft, zijn gezicht verbleekt terwijl hij van directeur naar Anne staart de situatie onttrekt zich aan zijn controle. Zijn lippen trillen, hij lijkt iets lelijks te willen zeggen, maar er komt niets.
Uiteindelijk bromt hij iets onverstaanbaars, keert zich abrupt om en loopt zijn pas nu stram en krampachtig naar de deur. Nog net klinkt over zijn schouder:
Vergeet die alimentatie maar!
Die heb ik niet nodig, zegt Anne schouderophalend zodra hij buiten gehoorsafstand is. Er klinkt een zweem van opluchting in haar stem. Lieke hoeft in ieder geval niet meer naar haar vader toe!
In datzelfde moment realiseert ze zich dat de stevige, geruststellende hand van de directeur zijn naam is Rogier de Wilde nog steeds om haar middel rust. Dat simpele gebaar, zo onverwacht en tegelijk zo troostend, doet haar blozen. Ze trekt zich licht terug en probeert professioneel te blijven.
Met een kleine, verwonderde glimlach wendt ze zich tot haar onverwachte redder:
Heel erg bedankt, meneer De Wilde. U heeft me hier écht mee geholpen.
Haar stem klinkt spontaan, vol gevoel. Die dankbaarheid geldt niet alleen zijn moed, maar vooral zijn rustige en zorgvuldige optreden.
Rogier glimlacht, zijn ogen warm.
Zullen we daarover verder praten tijdens de lunch? stelt hij voor, terwijl hij haar uitnodigend zijn hand aanbiedt.
Anne aarzelt een fractie is het te snel, niet wat mensen ervan denken? Maar al snel wuift ze haar twijfels weg. Rogier gaat respectvol met haar om, en ze heeft juist zin om zonder stress met hem te praten.
Bovendien: iets in hem maakt haar nieuwsgierig. Wie is hij écht? Waarom grijpt hij zo moedig in? Achter die rustige zekerheid schuilt meer dan een succesvolle directeur
Graag, zegt ze, terwijl ze haar hand in de zijne legt.
Het voelt verrassend prettig stevig, geruststellend, niet opdringerig. Ze voelt de spanning wegtrekken, maakt plaats voor een licht en zelfs vrolijk gevoel.
Later, aan een knus tafeltje in een eetcafé om de hoek, loopt het gesprek vanzelf. Warm licht, zachte jazzy noten en de geur van verse appeltaart zorgen voor een ontspannen sfeer.
Geleidelijk onthult Rogier zijn gevoelens: zonder grootspraak, zonder franjes gewoon eerlijk, zoals het is.
Ik heb lang getwijfeld je aan te spreken, bekent hij, roerend in zijn koffie. Altijd zo druk, zo serieus en ik wist hoe zwaar je het had na de scheiding. Ik wilde gewoon niet pushen of lastpak zijn.
Anne luistert zonder in te breken. In zijn woorden klinkt geen vleugje arrogantie alleen oprechte interesse.
Maar toen ik hem tegen je tekeer zag gaan Rogier fronst. Ik kon er gewoon niet tegen.
Anne glimlacht, voorzichtig maar gelukkig. Nu snapt ze het pas ze had zijn blik altijd verkeerd geïnterpreteerd. Ze mag hem, ze voelt het aan alles Maar het leeftijdsverschil, zijn status, hielden haar tegen om ooit zelf een stap te zetten.
*******************
Drie maanden na het incident op kantoor zijn Anne en Rogier officieel getrouwd. Het werd een droombruiloft, Rogier vervulde al haar wensen, klein en groot.
Lieke is oprecht blij voor haar moeder. Ze helpt haar op de grote dag met de jurk, het kapsel, elk detail moet kloppen. Als het bruidspaar elkaar de ringen omdoet, glimlacht ze trots en omhelst hen stevig.
Ik ben echt zo blij voor jullie! fluistert ze, haar ogen glanzend.
Al waarschuwt ze meteen eerlijk: Rogier een papa noemen, daar is ze nog niet klaar voor.
Ik vind je aardig, Rogier, zegt ze op een rustige avond thuis, en ik ben blij dat mama niet alleen is. Maar papa tja, hoe hij ook is, ik heb maar één papa.
Rogier lacht haar geruststellend toe:
Dat begrijp ik helemaal, Lieke. We zijn gewoon lekker met zn drieën.
Sjoerd ontvangt ook een trouwkaart meer uit principe dan uit verwachting. Anne twijfelt even, maar besluit toch: hij mag best weten dat haar leven doorgaat, met of zonder hem. De uitnodiging gaat de deur uit, zonder begeleidend briefje, alleen een kaart met de datum, tijd en locatie.
Uiteraard verschijnt Sjoerd niet. De gedachte om te gaan wekt bij hem alleen maar meer nijd en kinderachtig verdriet. Hij zoekt in plaats daarvan de telefoon en begint gemeenschappelijke vrienden te bellen.
De eerste belt hij al de volgende dag. Zijn stem lijkt rustig, maar in de ondertoon woedt frustratie.
Kun je het je voorstellen? Ze heeft me uitgenodigd voor háár bruiloft! barst het uit hem los voordat zijn gesprekspartner kan reageren. Na alles wat er gebeurd is!
Veel vrienden halen hun schouders op, anderen mompelen Ach joh, iedereen zn eigen leven. Hoe vaker Sjoerd zijn verhaaltje doet, hoe duidelijker hij merkt dat niemand hem gelijk geeft.
Dan probeert hij nog een andere strategie:
Het is veel te vlug! Na een half jaar alweer een nieuwe man? Ze vlucht gewoon voor haar problemen. Ze probeert me alleen maar te vergeten!
Soms maakt hij het helemaal bont:
Ze gaf me niet eens de kans het goed te maken! Als we nog eens hadden gepraat, dan had ik vast
Maar het blijft altijd onuitgesproken, wat dat dan zou zijn geweest.
En op zijn slechtst klinkt het verwijt:
Ik heb zoveel voor haar gedaan, en nu Geen enkel bedankje! Ze is gewoon vertrokken. En Lieke meegenomen!
Waarop zijn toehoorders ongemakkelijk zwijgen, of opmerken:
Waarom zou ze je dankbaar moeten zijn? Het was toch gewoon je gezin?
Uiteindelijk wordt Sjoerd stil. Hij staart naar de spulletjes die nog over zijn gebleven na Annes vertrek een vergeten haarspeld, een fotoalbum, een jurk die Lieke is ontgroeid en beseft: het leven gaat door, met of zonder hem. Alleen lukt het hem nog niet zich een plek in dat nieuwe leven te vinden.
En zo komt er rust: geen telefoontjes meer, geen scènes. En bij Anne, Rogier en Lieke draait het leven verder gemoedelijk en warm, gevuld met gezamenlijke etentjes, wandelingen door de duinen of over de Amsterdamse grachten, discussies over welke film er vanavond gekeken wordt Gewoon gelukkig, op zn Hollands.
