De Fee
En als ik groot ben, word ik een fee!
Nienke, waarom een fee?
Omdat ík dat wil!
Nienke gleed van haar moeders schoot, waar ze felicitaties kreeg voor haar vijfde verjaardag, en schudde haar uitbundige tule rokje uit.
Mama, alle feeën zijn mooi en slim! En ze kunnen álles! Ik ook!
Natuurlijk, lieverd! Marjolein strekte haar armen om haar dochter te omhelzen, maar Nienke maaide haar arm weg en stapte opzij.
En de taart dan?
Die komt eraan! Ga eerst maar lekker spelen met de andere kinderen. Ik roep je wel, goed?
Oké dan!
Terwijl Marjolein keek hoe de springende blonde krullen, die ze die ochtend met moeite had gedraaid, op Nienkes schouders dansten, glimlachte ze:
Wat een doorzettertje groeit er hier op! En ze kan zo goed praten voor haar leeftijd. Wie van de kinderen zegt nou zo overtuigend: “Ik kan alles!”
Het belangrijkste is om haar dat geloof niet af te nemen, knikte haar beste vriendin Anouk. Veel ouders breken dat zomaar af. “Je moet realistisch zijn,” zeggen ze dan, of: “Het is een lange weg.” Maar je moet gewoon geloven in je kind. Dan lukt alles! Toen mijn Karlijntje voor het eerst naar de theaterschool ging
Ja, ja, Karlijntje is een wonder! Meiden, help je me even? Het is tijd om de taart aan te snijden. Marjolein zwierde op haar hakken richting de keuken.
Het ruime huis gonste van kinderstemmen. De vloer lag bezaaid met confetti en gescheurde resten ballonnen. Een slordige bos tulpen lag in een hoek, achteloos neergeworpen; Marjolein fronste licht terwijl ze erlangs liep. Die bloemen had haar moeder, Janna, speciaal voor haar kleindochter besteld. Nu woonde ze bij hen, maar vroeger kwam Janna de Jong zelden bij haar dochter op bezoek en hield liever toezicht op haar kleinkindje in haar eigen huis.
Ik voel me bij jullie niet op mijn gemak, meisje. Bang dat ik iets kapot maak. Het is hier allemaal veel te luxe.
Mam! Doe toch niet zo, verzuchtte Marjolein. Luxe Het huis is gewoon precies wat we kunnen betalen! Matthijs werkt zich een slag in de rondte, ik ook. Wij mogen best genieten.
Ik voel me rustiger thuis.
Dat is goed, mam. Jij gelukkig, Nienke gelukkig, ik gelukkig. Dat is het enige wat telt.
Janna paste sinds Nienkes geboorte op haar kleindochter.
Mam, ik heb echt geen tijd. Marjolein werkte in allerijl haar mascara op haar wimpers voor ze naar haar werk vertrok. Als ik nu stop, dan kan ik wel ophouden met alles wat ik heb opgebouwd in de afgelopen vijf jaar. Zo zijn de tijden. Het is een race. Maar het gaat niet alleen om het geld; ik denk aan Nienkes toekomst.
Maar zou het niet belangrijker zijn als jij er juist nu voor haar was, zolang ze nog zo klein is?
Mam, alsjeblieft! Ik weet echt wel wat ik doe! Wie anders zorgt er voor mijn kind?
En Matthijs dan?
Mam, meen je dit? Tuurlijk doet hij zn best. Maar een man Die kan er vandaag zijn, morgen niet meer. En dan?
Wat een vreemde gedachten, meisje! zuchtte Janna. Heeft hij iemand anders?
Geen idee! Ik heb echt geen tijd gehad om het uit te zoeken. Misschien wel, misschien niet. Sinds die zwangerschap en bevalling ben ik mijn oude leven kwijt. Ik moet alles inhalen, mam. Daar heb ik jou voor nodig!
Natuurlijk help ik. Janna bukt zich over het bedje en kijkt naar haar kleindochter. Ze is zo klein Jij was forser!
En? Klein groeit groot.
Nienke was vaak ziek, telkens een verkoudheid of griepje. Janna raakte er niet meer van in paniek zoals in het begin. Ze belde gewoon naar ‘haar’ kinderarts. Marjolein had daar geen tijd voor.
Mam, zolang ze geen veertig graden koorts heeft, komen jullie er wel uit. Ik heb een meeting.
Nienke klemde haar warme armpjes om de nek van haar oma, drukte haar neusje in Jannas schouder en snikte zachtjes.
Kom, meisje. Oma maakt wat bessensap, jij even slapen, dan ben je zo weer beter. Zal ik een verhaaltje voorlezen?
Over de fee?
Mag dat?
Ja!
Een prachtig geïllustreerd boekje had haar vader uit Londen meegenomen.
Maar Matthijs, het is helemaal in het Engels! Janna bladerde door de bladzijden.
Ach wat, daar leer je haar alleen maar wat nieuws mee. Jij hebt toch jaren Engels gegeven aan de universiteit?
Dat is waar, grinnikte Janna. Dan beginnen we gewoon wat eerder met Engelse les.
Het zorgen voor haar kleindochter, haar kleine verdrietjes en blije momentjes, werd nu Jannas hele wereld. En dat gaf haar in deze levensfase nieuw geluk, zin en doel.
De afgelopen tien jaar, sinds Marjolein was getrouwd, waren voor Janna als een waas voorbijgegaan. Haar dochter had het te druk om langs te komen. Toen Janna merkte dat haar zachte verzoeken om contact alleen maar ergernis opwekten, stopte ze met aandringen. O, wat had ze heimwee naar de tijd dat Marjolein van school of universiteit thuiskwam, haar benen onder zich trok op de keukenbank en, met een mok muntthee, honderduit vertelde over haar dag. Alles in Jannas leven draaide om haar dochter.
Ze had Marjolein jong gekregen, net negentien. Het vroege huwelijk hield niet lang stand, na een jaar gingen ze uit elkaar. Marjolein werd haar enige houvast na een leven dat nooit meer zo stormachtig zou worden. Toen Marjolein twee was, werd Jannas moeder ziek. Twaalf jaar lang draaide alles om de zorg: een moeder die haar geheugen verloor, een klein kind Wanneer kon je dan nog aan jezelf denken?
Janna was nooit een schoonheid geweest haar gezicht was scherp, niet charmant, maar er zat een kracht in haar trekken die men niet gemakkelijk vergat.
Alles wat Janna miste, had Marjolein in een prachtige uitvoering. Janna keek met trots naar dat mooie kind wat een geluk! Laat haar schoonheid niet ongezien verdwijnen, dacht ze, en dus stuurde ze Marjolein naar dansles, muziekles, Engels, Frans Aan het einde van de middelbare school wist Janna zeker: ze had haar dochter alles gegeven. Eén ding hinderde haar: Marjolein was keihard als het om haar eigen belang ging. Ze stond altijd vooraan, snoerde de grootste mond, en haar wens kwam altijd op de eerste plaats.
Mam, ik heb écht die nieuwe schoenen nodig. Begrijp je? Voor dat sollicitatiegesprek. Het gaat om de uitstraling!
Janna gaf haar spaargeld, bestemd voor een keer naar zee. Ach, als Marjolein het maar wist te redden.
Het huwelijk met Matthijs was het slotoffensief van alle inspanningen. Met tranen in de ogen keek Janna naar haar mooie dochter, hand in hand met de bruidegom, in de chicste zaal van Haarlem. Matthijs had haar nooit helemaal gerustgesteld; er bleef een vreemde afstand. Maar Marjolein zei vlak voor het jawoord:
Dit huwelijk is niet alleen op gevoel. Er is een overeenkomst, en die is belangrijk. Reken maar dat het langer standhoudt dan zomaar liefde.
Vind je? vroeg Janna zachtjes.
Ja. We zijn gelijkwaardig partners vanaf de huwelijksdag. Alles wat hij voor het huwelijk had, is niet van mij. Van mij wordt alleen verlangd
Wat dan?
Dat ik hem een zoon schenk. Dan wordt het contract opnieuw ondertekend, in mijn voordeel.
Wat klinkt dat kil
Het is realistisch, mam. De wereld verandert.
Voor mij telt alleen jouw geluk.
Komt goed, mam.
Daarna spraken ze er niet meer over. Marjolein dook in de zaak die haar man voor haar regelde, en vocht tegen de gezondheidsproblemen die haar belemmerden haar kant van het contract te vervullen.
Nienkes geboorte was een verrassing.
Hoe kun je die nieuwe technieken nog vertrouwen? mopperde Marjolein, terwijl ze het blauw geruite dekentje opvouwde, in de veronderstelling een jongen te krijgen. Drie keer! Drei keer zeiden ze dat het een jongen zou zijn! En waar is hij?
Lieverd, wat is er mis met een meisje?
Ach, mam, niks. Maar het was niet wat ik verwachtte. Daarom ben ik boos. En het is zó veel werk, dit alles
Er komt vast een zoon. Later.
Maar het liep vast. Marjolein rende tussen doktersbezoeken en boardmeetings heen. Niks hielp. Na talloze klinieken zei ze uitgeput:
Ik heb alles geprobeerd, mam.
Misschien moet je je gewoon richten op het kind dat je hebt.
MAMA!
Wat dan? Nienke wordt bijna vijf. Ze is prachtig. Wie zegt dat een vader alleen van zonen houdt? Je bent slim genoeg, Marj. Ga opnieuw ondertekenen. Met haar als middelpunt.
Marjolein dacht na: haar moeder had een punt.
Dan moet ze thuis zijn.
Marjolein
Geen discussie, mam. Ze zit té vaak bij jou.
Maar ze hoort hier.
Niemand zei dat dat moet stoppen. Marjolein glimlachte. Ze tekent mooi. Ze kan wel naar de kunstacademie.
Ze heeft al een jaar les, fluisterde Janna bijna snikkend.
Geen drama, alsjeblieft, mam. Je blijft bij haar. Liever een betrokken oma dan een vreemde oppas.
Nee, ik blijf in mijn eigen flatje. Maar ik wil wel evenveel tijd met Nienke als altijd.
Bij de eerste griep bleef Janna tóch over. Ze bekeek haar nieuwe slaapkamer weifelend.
Ja Nienke is hier
Ze probeerde het getwist tussen haar dochter en schoonzoon te negeren. Ze zag heus wel dat het rommelde en dat niemand echt lette op de kleine, licht verwarde, maar razendsnelle Nienke die nu door alle kamers holde.
Oma, hier is meer ruimte dan bij jou! Mag ik een hond?
Lieverd, dat moet je niet aan mij vragen.
Waarom niet? Dit is toch óók jouw huis?
Nee, schatje. Dit is van papa en mama. Bij mij mag ik het zeggen. Hier niet.
Mag je hier wel iets verbieden?
Zoals melk omgooien aan tafel, ja. Een hond nemen, nee.
Oké!
Met een bedenkelijk trekje ging Nienke op de grond zitten. Janna zag het: datzelfde gezicht trok Marjolein als ze iets écht wilde.
Ik vraag het papa wel!
Dat gesprek kwam er diezelfde avond al. Nienke stapte resoluut in Matthijs werkkamer.
Hou je van mij?
Matthijs raakte in de war. Zijn dochter zag hij maar zelden, hun contact was niet meer dan een vluchtig Hey, meisje! De vraag overrompelde hem.
Natuurlijk. Alle ouders houden van hun kinderen.
Maar het gaat om mij. Niet om iedereen. Wil je een hond voor mij kopen?
Een robot?
Nienkes wenkbrauwen schoten omhoog tot in haar wiebelige pony:
Nee, een echte! Een levende hond!
Matthijs zuchtte, deed zijn bril af en wreef zijn slapen.
Groot?
Klein mag ook. Gewoon lief.
Kies er een uit, dan gaan we kijken. Je krijgt een hond.
Marjolein zag niks in het plan. s Avonds hadden ze ruzie achter de slaapkamerdeur, niet wetend dat Nienke aan de andere kant zat te luisteren.
Een hond is geen speelgoed! Wie zorgt ervoor?
Je moeder, het personeel, betaal ze desnoods extra. Ruimte genoeg.
Dierenarts dan, hondenbelasting, tentoonstellingen?
Keuze zat. Neem een asielhond. Los je alles op.
Het is geen kleinigheid. En je kweekt maar verwend gedrag.
Waarom mag mijn kind niet alles hebben wat ze wil, direct?
Marjolein zweeg. Nienke wist: de hond komt er. Wat ze verder nog zeiden, deed er niet toe.
Twee dagen later kwam de dwergkees. En amper twee maanden na Nienkes verjaardag verhuisden ze samen met Janna terug naar haar flat. Marjolein zweeg, dronk haar koffie en vertrok zonder te spreken naar haar werk.
Oma, wat is er met mama?
Dat kan ik nu niet uitleggen, lieverd. Later vertelt mama het vast zelf, suste Janna, terwijl ze de hond en haar kleindochter over hun bol aaide.
Waarom wonen we weer hier? Is dat maar voor even?
Nee, Nienke. Dit wordt onze nieuwe plek voor langere tijd.
Zelf snapte Janna het amper. Na het grote verjaardagsfeest verscheen Marjolein onverwachts in haar kamer.
Pak je spullen, mam. We gaan. Neem Nienkes kleren mee, ik heb geen tijd.
Een vraag brandde op Jannas lippen, maar de woede in Marjoleins ogen smoorde elk protest.
Alles komt goed, meisje fluisterde ze die avond, terwijl ze een kop thee neerzette bij haar dochter, die met opgetrokken benen stil voor zich uit staarde.
Vraag maar niks, mam. We gaan scheiden.
Janna sloeg haar hand voor haar mond. Maar in de woonkamer keek Nienke televisie; ze hoorde het niet.
Hij heeft een ander. En een zoon
Marjolein begroef haar gezicht in haar knieën. Janna raakte haar voorzichtig aan, maar stopte abrupt toen ze hoorde dat haar dochter lachte.
Ik dacht dat je huilde
Vergeet het maar, mam. Het is gewoon niet gelukt.
Waarom Matthijs gekozen heeft voor een ander gezin, is Janna altijd een raadsel gebleven. Het ging snel, zonder gevecht. Een halfjaar later trok Marjolein in een ruime, opgeknapte woning pal naast haar moeder en keerde de rust langzaam terug.
Nienke groeide op als pienter en eigenwijs. Alles wat haar interesseerde, werd het belangrijkste. Marjolein gaf toe aan haar dochters grillen, zonder haar te begrenzen.
Marjolein, zo werkt het niet.
Mam, laat haar maar. Ze komt er wel. In deze wereld moet je aan jezelf denken.
Ik maak me zorgen. Ze heeft ook behoefte aan een moeder.
Jij bent er toch? counterde Marjolein.
Gelukkig! Maar was jij er af en toe ook maar!
Waarvoor? Je weet toch dat ze alleen naar jou luistert.
Dat is omdat ik nog nee tegen haar kan zeggen, jij niet.
Ik wil dat ze weet dat ze álles kan bereiken.
Maar als haar iets niet lukt?
Dat gebeurt niet. Ze weet altijd wat ze wil.
Janna zweeg. Wat ze ook zou zeggen, Marjolein zou toch niks aannemen. En Nienke? Die wist dat moeder achter haar stond. En oma die hield van haar, dus dat was voldoende.
Marjolein was vooral bezig met carrière. Af en toe nam ze Nienke mee op winkelsafari.
Je hoeft niet onder te doen voor anderen. Jij verdient het beste. Als je het juiste draagt, ziet iedereen je staan. Onthoud dat.
Daar luisterde Nienke wel naar. Marjolein had goede smaak. En hoewel Nienkes gezicht niet op haar moeder leek, haar figuur deed dat wel.
Dit, dat en misschien nog dit. De rest niet. Marjolein ging snel door haar kleren. Alles met mate, Nienke.
Op school waren de meisjes jaloers op Nienkes make-uptasje. Wie kreeg er nu zon dure mascara van haar moeder?
Jouw huid is belangrijk. Gooi de rest maar weg. Marjolein haalde een goedkope mascara eruit. Waar komt dat vandaan?
Cadeautje
Bedank ze, maar weg ermee. Je moet jezelf waarderen.
Janna zag het allemaal, maar greep niet meer in. Ze maakte het zich haar taak Nienkes karakter wat te verzachten, maar slaagde daar nauwelijks in. Toen Nienke de middelbare school af had, koos ze net als moeder en oma voor de universiteit. Opeens was ze bijna nooit thuis, dompelde zich onder in het vrije studentenleven. Zelfs Janna hoorde als laatste van Nienkes grote nieuws.
Wat, ga je trouwen? Met wie? Jannas handen beefden, haar favoriete theekop viel in scherven op de keukenvloer.
Wouter van Dijk, kirde Nienke, terwijl ze op de bank klom. Nou ja, Wout! Mijn Wout!
Wie is dat, schattebout?
Gewoon een docent. Niet mijn docent! Je kijkt zo vreemd, oma. Hij werkt op de universiteit!
Is hij?
Nee, oma, niet oud. Jong en knap.
Dat Wouter getrouwd was, hoorde Janna later van Marjolein.
Hoe kun je! riep ze wanhopig. En jij vindt dat normaal?
Waarom zou ik me druk maken? Zijn vrouw? Zijn kind? Het gaat om Nienke! Ze is verliefd. Zij wil juist deze man.
O, waar ben ik de opvoeding misgelopen? Janna steunde wankel op het aanrecht. Dit kán gewoon niet
Wat dan? Hem afpakken? Marjolein haalde haar schouders op, schoof haar moeder een glas water toe Ontspan! Denk aan je kleinkinders geluk.
Maar brengt dat écht geluk? fluisterde Janna, en gooide het glas met kracht tegen de muur.
Het huwelijk was kil. Wouters ouders kwamen niet opdraven, Nienkes vader stuurde een appje en een nieuw appartementje. Marjolein richtte het voor haar dochter in zonder te vragen wat ze zelf wilde. Maar Nienke leek het niet te kunnen schelen.
Mam, kijk! Deze jurk een droom! Die wil ik!
Dit model heet “Fee”.
De verkoopster van de bruidswinkel toverde een sluier uit de doos. Ze wist wel wie de beslissing zou nemen.
Dat is een teken, Nienke! Weet je nog, als kind wilde je fee worden?
Ja! En dat word ik! Mijn leven wordt een sprookje. Alles wordt geweldig!
Alles wordt geweldig herhaalde Marjolein zachtjes, terwijl ze de sluier met de vingers fijnkneep.
Janna hield het niet vol bij de ceremonie, nam een taxi naar huis.
Voel me niet lekker. Ik wil het niet verpesten.
Ze kuste haar kleindochter vluchtig en trok de deur achter zich dicht.
Op de stoep, voordat ze instapte, keek Janna nog een keer om. Nienke danste zenuwachtig naast haar man, wachtend tot de fotograaf het teken gaf dat ze haar duif mocht loslaten. En ineens schrok Janna: Nienke leek verdacht veel op die witte vogel trillend in de handen die haar vast hielden, wanhopig verlangend om vrij te vliegen.
Wat kan ik nog, Heer Nu niet meer Janna slikte, maar herpakte zich. Geef me kracht. Die zal ik nog nodig hebben
Nienke scheidde minder dan een jaar later, vlak na de geboorte van hun dochtertje. Wouters nieuwe liefde bleek Nienkes studiegenoot uit haar jaar. Hoogzwanger ging Nienke papieren regelen op de universiteit en betrapte ze haar man en diens nieuwe vlam in een lege collegezaal. Ze trok zich zwijgend terug, maar smakte boos de deur dicht zodat overal deuren mee daverden.
Wat was dat nou? werd haar nagevraagd.
Tijd voor een grondige schoonmaak. Daarbinnen liep een kakkerlak rond.
Met haar papieren belde Nienke haar vader.
Dus nu loop je weg? Ga je hem niet aanvechten?
Waarvoor, mam? Nienke bladerde koel door de kleertjes van haar dochter.
Het is van jou! Je móest vechten!
Echt? Wat is ‘juist’, mam? Misschien dacht de vorige vrouw dat óók. Dat háár dochter een vader verdiende. En nu heeft iemand anders hetzelfde besloten voor mij. Zo werkt ‘juist’. Tja
Wat zeg je nou toch, meid! riep Marjolein wanhopig.
Je hebt het niet begrepen, mam. Ik ben geen kind meer. Die feeïge vleugels ze werken niet meer. Ik ben volwassen geworden.
Marjolein mopperde nog wat na, maar Nienke hoorde het niet meer. Ze moest bedenken hoe nu verder te gaan.
Janna pakte stilte haar spullen, snikte zacht en hield de baby in de gaten.
Alles komt goed, meisje. Jouw mama is sterk. We redden het samen
Marjolein bleef achter. Janna liet haar de huissleutels en vroeg of ze soms op de planten wilde passen. Maar ach, dacht Janna, zorg eerst maar voor jezelf.
Jaren later wandelde er een jonge vrouw langs het parkpad. Haar dochter drafte vooruit, nam haar hand, vertelde honderduit. Ze was zó op haar moeder gaan lijken, iedereen kon het zien.
Kijk eens wat we op de crèche gemaakt hebben! Het meisje, Annika, graaide in haar rugzakje, haalde een stok met een gefrommelde zilveren ster te voorschijn. Oei, hij is een beetje beschadigd
Wat is dat, Nik?
Een toverstaf! Net als van een fee uit een sprookje. Alleen een beetje gedeukt.
Nou en? Nienke vouwde voorzichtig de punt van de ster, zwaaide met het stokje. Zie je wel? Hij werkt nog. Geen enkel probleem!
Hoe weet je dat hij werkt? vroeg Annika met open mond. Wat heb je gewenst?
Dat bij ons alles goed komt, en dat iedereen gezond blijft!
Hij werkt niet Annika liet haar hoofd hangen. Oma ligt toch in het ziekenhuis.
Echt niet hoor. Ze is alweer thuis.
Echt waar? riep Annika, terwijl ze op en neer sprong.
Echt waar. Als we thuiskomen, is oma er.
Mag ik ook? Please? riep Annika, griste de stok uit moeders hand en fluisterde haar wens.
Wat wens je?
Zeg ik niet!
Dat is niet lief! lachte Nienke, terwijl ze de warrige krullen van haar dochter goed deed. Ik heb het je wel verteld.
Oké, dan één wens zal ik zeggen. De rest blijft geheim. Ik heb veel wensen.
Goed, vertel maar.
Dat we altijd samen zijn Annika fluisterde het voorzichtig, en Nienke ging door haar knieën naar het meisje toe.
Annika Bedoel je oma?
Het meisje knikte stilletjes.
Dat kan ik je niet beloven, schat. Ik ben niet echt een fee, maar een beetje. In dit leven hangt niet alles van onszelf af. Maar we kunnen zo veel mogelijk bij elkaar zijn en van elkaar houden, altijd. Ook als jij op de crèche bent en ik op mijn werk, houden we van elkaar. Toch?
Annika knikte, hief weer de staf op.
Dan wens ik nog wat anders, mag dat?
Alles wat je wilt!
Dat oma helemaal geneest en we nog heel lang samen blijven. Mag dat, mam?
Nienke stond op, klopte het stof van haar rok en knikte ernstig.
Dat moet je juist wensen! Kom, laten we jouw toverstaf aan oma laten zien. Zij heeft vast óók nog een geheime wens. Zij is tenslotte de echte fee.
Echt waar?
En of! De allerliefste op de wereld!
