We schreven al een week of twee met elkaar. Kees bleek een van die zeldzame mensen met wie het praten vanzelf ging. Geen dubbele bodems, geen pogingen om beter te lijken dan hij was. Een man van tweeënvijftig, gescheiden, twee volwassen kinderen, werkzaam in de bouw. Serieus, met gevoel voor humor, belezen. Toen hij voorstelde om elkaar te ontmoeten, stemde ik zonder aarzelen toe.
En toen kwam dat ene bericht: ‘Luister, laten we meteen afspreken – ik betaal niet voor vrouwen op dates. Dat is mijn principe, ik hoop dat je dat normaal vindt.’
Weet je, ik vond het echt normaal. Sterker nog – ik respecteer eerlijkheid. Het is veel beter om dat van tevoren te weten dan later in een restaurant te zitten en je af te vragen wie wat moet betalen. Ik schreef: ‘Oké, geen probleem. Dan zie ik je zaterdag.’
Maar toen begon ik na te denken.
Zaterdagochtend stond ik eerder op dan gewoonlijk. Ik ben zesenveertig, en ik weet precies hoeveel tijd het kost om er ‘presentabel’ uit te zien. Uit gewoonte opende ik de kast, haalde een zwarte jurk tevoorschijn – die ene die altijd werkt en alle oneffenheden verbergt. Daarna keek ik naar het plankje met cosmetica. Foundation met liftend effect, concealer voor donkere kringen, een palette oogschaduw, mascara, lippenstift, corrector… Het gebruikelijke arsenaal voor een date op mijn leeftijd.
En toen daagde het besef.
Waarom eigenlijk?
Als we een relatie op basis van gelijkheid opbouwen, als ieder voor zichzelf betaalt, als niemand iets aan elkaar verschuldigd is – waarom zou ik dan twee uur besteden aan voorbereiding? Waarom zou ik eruit moeten zien als een plaatje uit een tijdschrift, terwijl Kees waarschijnlijk in een spijkerbroek en trui komt, met hooguit een kwartier voorbereiding?
Ik besloot een experiment te doen. Eerlijk en tot het einde.
Ik trok mijn favoriete spijkerbroek aan, een zachte grijze trui waarin ik me altijd mezelf voel. Mijn haar in een simpele staart – zoals ik het thuis draag. Geen make-up. Geen hakken. Gewoon ik. De echte, zonder filters of decor.
Toen ik in de spiegel keek, voelde het vreemd. Niet slecht – gewoon vreemd. Ik ben gewend om mezelf ‘klaargemaakt’ te zien voordat ik de deur uitga. Maar nu keek ik – en zag een gewone vrouw die op weg was naar een vriend. Of naar de supermarkt.
‘Nou, we zullen zien wat ervan komt,’ dacht ik.
Kees zat al aan een tafeltje toen ik binnenkwam. Hij zag me, zwaaide, glimlachte. Ik ging zitten, we omhelsden elkaar – zoals kennissen dat doen bij een ontmoeting. Het was normaal.
De eerste twintig minuten praatten we gewoon. Over het weer, een nieuwe serie, zijn laatste wandeltocht. Hij vertelde interessant, met humor. Ik dacht zelfs dat ik me zorgen had gemaakt – de avond verliep uitstekend.
Maar toen viel hij halverwege een zin stil. Hij keek me aan met een taxerende blik. En vroeg:
‘Luister, ben jij… eh… niet zo goed voorbereid op deze ontmoeting?’
Ik begreep niet meteen waar hij het over had.
‘Hoe bedoel je?’
‘Nou, op de foto’s was je zo… fel. Verzorgd. Weet je nog, die foto’s die je stuurde? Rode jurk, make-up. En nu…’ hij aarzelde. ‘Nu lijkt het alsof je er zomaar op uit bent gegaan, naar de markt.’
Toen glimlachte ik. Want ik begreep: het experiment werkte precies zoals ik had verwacht.
‘Kees,’ begon ik rustig, ‘herinner je je nog wat je me schreef over het betalen van de rekening?’
Hij knikte, een beetje gespannen.
‘Ja. En wat dan?’
‘Nou, jij stelde gelijkheid voor. Ieder voor zich, toch? Geen verplichtingen, geen rollen, geen verwachtingen. Jij bent een zelfstandige man, ik een zelfstandige vrouw.’
‘Ja,’ beaamde hij. ‘Wat is het probleem?’
‘Er is geen probleem. Ik dacht alleen: als we gelijk zijn, waarom geldt gelijkheid dan alleen voor geld? Jij kwam in een gewone spijkerbroek, een trui, zonder speciale voorbereiding – zoals jij je prettig voelt. En ik kwam precies zo. Is dat niet eerlijk?’
Kees opende zijn mond, sloot hem. Opende hem weer.
‘Maar dat is… dat zijn twee verschillende dingen,’ begon hij onzeker.
‘Waarom verschillend?’ Ik leunde naar voren, oprecht nieuwsgierig. ‘Leg het me uit.’
Hij probeerde het. Eerlijk, hij probeerde het uit te leggen. Iets over tradities, over de vrouwelijke natuur, over het feit dat vrouwen het zelf leuk vinden om er mooi uit te zien. Ik luisterde en knikte.
‘Kijk,’ zei ik.
Mooi haar. Verzorgde huid. Manicure. Ontharing. Cosmetica. Kleding. Schoenen. En dan nog – tijd, energie, geld.
Over natuurlijke schoonheid praten graag degenen die nooit de rekening hebben geteld voor ‘gewoon een verzorgd uiterlijk behouden’.
Kees zweeg.
‘Begrijp je wat ik bedoel?’ vervolgde ik. ‘Als een man zegt “ik ben voor gelijkheid”, bedoelt hij vaak: “Ik wil niet betalen voor het diner.” Maar tegelijkertijd verwacht hij nog steeds een verzorgde, stralende, mooie vrouw voor zich. Alleen wordt haar nu gevraagd dat gratis te doen. Voor eigen rekening. In tijd, geld en moeite.’
‘Maar…’ hij probeerde opnieuw tegen te spreken. ‘Jullie vinden het toch leuk? Vrouwen houden van mooie kleren.’
Ik lachte. Niet gemeen – oprecht.
‘Kees, ik vind het fijn om me mooi te voelen. Maar weet je wat ik nog fijner vind? Mezelf zijn. Een uurtje extra slapen in plaats van mijn haar te doen. Niet piekeren over uitgelopen mascara of een gebroken nagel. Comfortabele schoenen dragen in plaats van mooie.’
Hij keek me aan alsof ik een vreemde taal sprak.
We bleven nog een dik half uur zitten. Praatten over werk, over vakantieplannen. Maar de sfeer was veranderd. Hij leek verward, ik in gedachten verzonken.
Toen het tijd was om te gaan, splitsten we de rekening eerlijk doormidden. Hij betaalde voor zijn salade en koffie, ik voor de mijne. Helemaal eerlijk. Helemaal gelijk.
We namen beleefd afscheid. Hij zei zelfs dat hij het leuk had gevonden. Ik zei hetzelfde.
We hebben elkaar nooit meer geschreven.
Weet je wat het grappigste is? Ik heb geen spijt van dit experiment. Integendeel – het heeft veel verduidelijkt. Niet alleen over Kees, maar over de samenleving als geheel.
We leven in een vreemde tijd. Aan de ene kant heeft iedereen het over gelijkheid, onafhankelijkheid, partnerschap. Mannen willen een zelfstandige vrouw naast zich die voor zichzelf betaalt en geen financiële steun vraagt. En dat is normaal – dat vind ik echt.
Maar wat niet normaal is: de verwachtingen aan vrouwen zijn hetzelfde gebleven. Sterker nog, ze zijn alleen maar groter geworden. Nu moet een vrouw er niet alleen perfect uitzien, maar ook evenveel verdienen als een man. Carrière maken, interessant zijn, zich ontwikkelen. En dat alles – terwijl ze eruitziet als een model op een cover.
En als ze op een date verschijnt zonder make-up, in comfortabele kleren, gewoon levend en echt – dan kijkt de man verbaasd: ‘Heb je je niet voorbereid?’
Na die avond heb ik veel nagedacht. Over wat gelijkheid eigenlijk is. Over de vraag of wat wij moderne relaties noemen wel eerlijk is.
En ik begreep dit: gelijkheid is niet wanneer beiden de rekening betalen. Het is wanneer beiden evenveel investeren. Niet per se geld – maar moeite, tijd, aandacht, zorg.
Als een man niet bereid is voor een vrouw te betalen – ik respecteer die keuze. Echt. Maar dan heeft hij niet het recht om van haar twee uur voorbereiding te verwachten voor een ontmoeting. Hij heeft niet het recht teleurgesteld te zijn dat ze niet in een jurk en hakken komt, maar in een spijkerbroek en sneakers.
Als we gelijk zijn – dan overal gelijk. Zonder verborgen verwachtingen. Zonder dubbele standaarden. Zonder verbazing wanneer een vrouw er net zo gewoon en ontspannen uitziet als een man.
Ik ben niet tegen gelijkheid. Ik ben er juist voor. Maar laten we eerlijk zijn: gelijkheid begint niet bij het betalen van de rekening in een café. Het begint bij eerlijkheid naar jezelf en naar elkaar.
Bij het besef dat schoonheid middelen kost. Dat een verzorgd uiterlijk werk, tijd en geld is. Dat als we zeggen ‘ieder voor zich’, dat niet alleen voor de portemonnee geldt, maar ook voor de verwachtingen.
Nu, een tijd later, kom ik soms online mensen tegen die hierover discussiëren. De een roept: ‘De man moet!’ De ander weer: ‘Vrouwen zijn materialistisch!’ Beiden hebben gelijk – en tegelijk ongelijk.
Want het gaat er niet om wie moet betalen. Het gaat erom hoe we relaties opbouwen. Met welke waarden. Met welke eerlijkheid.
Kees wilde gelijkheid – en hij kreeg het. De volle, onverbloemde werkelijkheid. Alleen bleek die anders dan hij zich had voorgesteld.
En jij, wat vind jij – waar ligt de grens tussen rechtvaardigheid en wederzijdse zorg? Tussen onafhankelijkheid en warmte? Tussen gelijkheid op papier en gelijkheid in het leven?
Ik zoek nog steeds naar het antwoord.
