Marijke de Vries is drieënveertig, haar partner Rik Jansen zesenvijftig. Ze delen al drie jaar een tweekamer flat aan de rand van Alkmaar niet getrouwd, maar wel samen. Rik vertelt het vaak zo tegen vrienden: We wonen gewoon samen. Marijke dacht in het begin dat het tijdelijk was, dat er na verloop van tijd iets zou veranderen. Maar de tijd verstreek, en de status bleef hetzelfde, alsof er een onzichtbaar bord hing met geen echtgenote.
Rik heeft een klein vakantiehuisje op de Veluwe, van hem. Iedere weekend rijdt hij er naartoe om in de moestuin te rommelen, een paar spijkers te zetten en de frisse lucht in te ademen. Marijke krijgt niet altijd een lift soms heeft hij het druk, soms is het weer tegen. Op een zaterdag roept hij ineens: Kom mee, we gaan barbecuen, lekker ontspannen. Ze is blij; zon uitnodiging komt zelden.
Vroeg in de ochtend vertrekken ze. De zon schijnt. Rik is in een goed humeur en vertelt onderweg over de buurman die het hek verkeerd heeft gezet. Marijke luistert half, kijkt uit het raam naar de voorbijglijdende weilanden. Eenmaal aangekomen gaat hij meteen aan het werk. Uit de koffer haalt hij zakken met vlees gekocht in de aanbieding bij Albert Heijn de dag ervoor en pocht dat hij een slimme koop had gedaan. Marijke vraagt of ze kan helpen, maar hij wuift weg: Ik wel, jij zet maar de tafel. De toon is duidelijk meer huishoudelijk dan romantisch. Alsof ze niet zijn vrouw is, maar zijn assistente.
Hij maakt een marinadesaus volgens een oud familierecept. Hij giet azijn alsof hij een wijnkelder in de hand heeft, laat het van de fles spetteren. Hij snijdt de ui grof, strooit paprikapoeder en nog een geheim kruidenmengsel dat hij op de markt van een oude dame heeft gekocht, die beweert dat het een geheime formule is. Rik doet alles met de pose van een kookshowpresentator, vertelt iedere beweging, legt uit hoe het moet. Marijke zet zwijgend de borden op.
Het vlees moet anderhalf uur marineren. Terwijl het zat, loopt Rik rond de barbecue, legt hout op het vuur, controleert de kolen. Hij houdt van die momenten alles onder controle, hij de baas. Marijke zit in een tuinstoeltje, drinkt thee uit een thermoskan. Het gesprek hapert; hij is met zijn klus bezig, zij wacht gewoon.
Eindelijk is de barbecue klaar. Rik legt triomfantelijk de eerste spies voor Marijke op het bord. Probeer maar, zoiets proef je nergens anders. Ze neemt een stukje, kauwt, en realiseert zich al gauw dat er iets mis is. Het vlees is taai, vezelig. De smaak is scherp, zuur de azijn heeft de mond overgenomen.
Ze probeert een neutraal gezicht te houden, slikt, pakt een tweede hap hetzelfde resultaat. Rik kijkt verwachtingsvol, wacht op lof. Dan maakt ze een fout: ze vertelt de waarheid. Rik, hoor het is best zuur en een beetje taai. Zegt ze kalm, zonder verwijten, net zo gewoon als de thee is koud of het begint te regenen.
Rik verstijft met de spy op het bord. Zijn gezicht wordt strak, als steen. Hij legt langzaam de spy terug en kijkt Marijke aan alsof ze hem heeft verraden. Ik heb er de hele ochtend aan gewerkt. En jij vindt het weer niet naar. Zijn stem wordt luid, beledigd. Marijke schrikt wat had ze nu verkeerd gezegd? Waarom mag ze eerlijk zijn?
Ik zeg het gewoon zoals het is. Misschien was er te veel azijn, probeert ze de spanning te verzachten. Maar Rik is al in de weer. Hij staat op, loopt heen en weer. Als je het niet lekker vindt, eet het dan niet. Ik ben geen chef in een restaurant. Dit is mijn vakantiehuis, mijn barbecue, mijn regels. De toon van Rik bevat nu een ondertoon die Marijke nog niet eerder hoorde of liever niet wilde horen.
Rik, wat doe je? Ik ben niet gemeen begint ze, maar hij onderbreekt: Weet je wat? Pak je spullen. Ga naar huis, want hier is niets naar jouw zin.
Eerst denkt Marijke dat hij een grapje maakt. Ze lacht nerveus. Het gebeurt alleen in sitcoms dat iemand iemand anders voor een spies uit de deur zet. Ben je serieus? vraagt ze. Helemaal serieus. Dit is mijn huis. Kritiek is hier niet welkom. Ze kijkt hem nauwkeurig aan, zoekt een hint dat hij straks lacht, zegt kom op, ik maak maar een grapje. Maar Rik blijft staan met een stenen blik, de armen over de borst gekruist, wachtend op haar vertrek.
Langzaam dringt bij Marijke een koude rilling door. Het gaat niet alleen om het eten. Het gaat erom dat ze durfde een eigen mening te hebben, durfde te zeggen dat ze iets niet lekker vond in zijn huis, op zijn terrein.
Ze staat op, begint stilletjes haar spullen te pakken telefoon, tas, trui. Haar handen trillen, niet van angst, maar van een innerlijke woede. Drie jaar heeft ze met deze man gedeeld: koken, wassen, op hem gewacht na het werk, dezelfde flat, dezelfde bed. En nu wordt ze bij één opmerking over de barbecue de deur uit gezet, midden op de dag, op de plek waar hij haar zelf had uitgenodigd. Rik begeleidt haar tot de poort, loopt van achteren, helpt niet met de tas. Marijke draait zich één keer om hij staat op de veranda, kijkt zwaar, nodigt haar niet meer uit, biedt geen excuses. Hij kijkt gewoon toe terwijl ze wegloopt.
De terugweg naar de stad duurt twee uur eerst te voet naar de bushalte, daarna met de bus. De hele rit probeert ze te bevatten wat er is gebeurd. Hoe een dag die begon met zon en de verwachting van een heerlijk weekend, eindigde in een uitzetting door één opmerking over het eten. Hoe een eenvoudige klacht de aanleiding werd om iemand de deur uit te zetten.
Later realiseert ze zich het echte probleem. Het ging niet om de azijn, het vlees, of de barbecue. Het ging erom dat Rik zich overal de baas voelde over het vakantiehuis, over hun relatie, over haar leven. In die dynamiek was ze slechts een gast, een handige gast, zolang ze zwijgde en instemde. Maar zodra ze haar mond opende, kon hij haar op elk moment de deur wijzen. Drie jaar lang dacht Marijke dat ze samen iets opbouwden; in werkelijkheid leefde ze volgens zijn voorwaarden, ook in haar eigen flat. En op het vakantiehuis werd hij tot een eenzame keizer.
Diezelfde avond stuurt Rik een bericht: één regel. Zeg sorry, dan kom je terug. Marijke staart naar het scherm, blokkeert zijn nummer en begint zijn spullen te verzamelen verrassend veel, na drie jaar samenwonen.
Een week later komt hij langs om het rotzooi op te halen. Marijke zet alles in de hal, laat hem niet binnen. Rik probeert te praten Je had niet zo moeten reageren, laten we het bespreken, maar zijn stem is nog steeds veeleisend, overtuigd dat hij gelijk heeft.
Marijke sluit de deur.
En die barbecue, die op die dag op het vakantiehuis lag, is nu koud, opgedroogd, bedekt met vliegen. Niets meer waard, net als de relatie waarin de één het recht op woorden had, en de ander alleen stilte en gehoorzaamheid.
