Met wie praat je? riep de jongen achter de balie, zonder van zijn telefoon af te kijken.
Zijn hippe kapsel en de merknaam op zijn hoodie riepen om aandacht, maar ze zeiden ook heel duidelijk: ik geef niets om de rest van de wereld.
Janneke Veenstra trok haar eenvoudige maar degelijke schoudertas recht. Ze had zich expres bescheiden gekleed: een ingetogen blouse, een rok net onder de knie en comfortabele platte schoenen.
De vorige directeur, Hendrik de Groot een grijsgekalkt, door intriges uitgeput man, met wie ze net een overname had afgerond glimlachte toen zij haar plan uitsprak.
Een Trojaans paard, Janneke, zei hij plechtig. Ze zullen de aas inslikken zonder de haak te zien. Ze zullen je nooit doorgronden, totdat het te laat is.
Ik ben je nieuwe collega, in de documentatieafdeling, antwoordde ze kalm, zonder een zweem van autoriteit in haar stem.
Eindelijk keek de jongen haar aan. Hij bekeek haar van top tot teen van haar versleten ballerinas tot zijn eigen grijsgrauwe haar en in zijn ogen flitste een open, ongefilterde glimlach. Hij deed niks om die te verbergen.
Ah ja, ze zeiden dat er een extra shift zou komen. Heb je de toegangspas al bij de beveiliging gehaald?
Ja, die heb ik.
Lui tikte hij met zijn vinger naar de pas, alsof hij een verdwaalde kompasnaald aanwijst.
Je werkplek is ergens achterin, aan het einde van de zaal. Je vindt het wel.
Janneke knikte. Ik vind het wel, mompelde ze in zich, terwijl ze richting de rumoerige open ruimte liep.
Ze was al veertig jaar bezig met uitzoeken. Ze had het bijna failliete bedrijf van haar man na zijn plotselinge overlijden omgevormd tot een winstgevende onderneming. Ze had moeilijke investeringen gestapt die haar kapitaal later hadden doen groeien. En ze had in 1965 geleerd om niet gek te worden van de eenzaamheid in dat enorme, lege huis.
Het kopen van dit bloeiende, maar van binnen rotte ITbedrijf was voor Janneke de meest interessante uitzuivering van de afgelopen tijd.
Haar bureau stond helemaal achterin, naast de deur naar het archief. Het oude, krakende meubel met een geschaafd oppervlak leek een eiland uit het verleden te zijn in een zee van glanzende technologie.
Gewoon wennen? klonk er een zoete stem boven haar. Voor haar stond Marloes van den Berg, hoofd van de marketing, in een perfect gestreken ivoorkleurig pak.
Van haar rolden dure parfum en succes af.
Ik probeer het, glimlachte Janneke zachtjes.
Je moet de contracten van project Altaire van vorig jaar uit het archief halen. Ik denk niet dat het moeilijk wordt, zei Marloes met een ondertoon van minachting, alsof ze een opdracht aan iemand met een beperking gaf.
Marloes wierp een blik op Janneke, een blik die je alleen op een fossiele vondst zou richten. Toen ze wegliep, klikte ze duidelijk met haar hakken, en Janneke hoorde achter zich een zacht gegiechel:
Onze HR is echt gek geworden. Binnenkort nemen ze zelfs dinos aan.
Janneke deed alsof ze het niet hoorde, maar ze keek om zich heen.
Ze liep naar de ontwikkelingsafdeling en stopte bij een glazen vergaderruimte waar een paar jonge mannen ergens fel over discussieerden.
Mevrouw, zoekt u iets? vroeg een lange kerel die net van achter een tafel opstond.
Dat was Stijn Jansen, hoofdontwikkelaar, de toekomstige ster van het bedrijf tenminste, volgens zijn zelfgeschreven profiel.
Ja, ik ben op zoek naar het archief, antwoordde Janneke.
Stijn lachte en draaide zich om naar zijn collegas, die de scène volgden alsof het een gratis show was.
Ouderwets, het lijkt wel alsof u in de verkeerde afdeling zit. Het archief is daar, hij zwaaide vaag naar haar bureau. Wij doen hier serieuze zaken, dingen waarvan u niet eens droomt.
Een zacht gemompel ging door de menigte. Janneke voelde een koele, kalme woede in haar borst opkomen. Ze staarde naar hun zelfvoldane gezichten en naar Stijns dure horloge. Alles was met haar geld gekocht.
Bedankt, zei ze droog. Nu weet ik precies waar ik heen moet.
Het archief bleek een kleine, benauwde kamer zonder ramen te zijn. Janneke begon meteen te zoeken. De map Altaire stond al klaar.
Ze ging systematisch door de papieren: contracten, bijlagen, acta. Op het eerste gezicht leek alles perfect, maar haar ervaren blik viel op de details. De bedragen in de facturen voor de onderaannemer CyberSystemen waren afgerond op hele duizenden een teken van slordigheid of een poging om de echte cijfers te verbergen.
De omschrijvingen van de geleverde diensten waren vaag: consultancydiensten, analytische ondersteuning, procesoptimalisatie. Klassieke gelduitwinningsschemas die ze al uit de jaren 90 kende.
Na een paar uur kraakte de deur. Een jonge vrouw met angstige ogen verscheen in de gang.
Goedemorgen, ik ben Lieve uit de boekhouding. Marloes zei dat u hier bent Het is vast lastig zonder toegang tot de digitale database, hoor? Ik kan het even laten zien.
Er kwam geen greintje arrogantie uit haar stem.
Dank je, Lieve. Dat zou echt vriendelijk van je zijn.
Ach, het is niets. Het is alleen dat niet iedereen met een tablet in de hand is geboren, zei Lieve, lichtrood aan de wangen.
Terwijl Lieve het programma uitlegde, dacht Janneke dat zelfs in een moeras een heldere bron te vinden was.
Voordat Lieve weg kon gaan, verscheen Stijn weer in de deuropening.
Ik heb het contract met CyberSystemen nodig. Nu meteen.
Hij sprak alsof hij een bevel gaf aan een ondergeschikte.
Goedemorgen, antwoordde Janneke kalm. Ik bekijk net die documenten. Geef me even een minuut.
Een minuut? Ik heb geen minuut. Ik heb over vijf minuten een call. Waarom is het nog niet gedigitaliseerd? Wat doen jullie hier eigenlijk?
Zijn arrogantie was zijn zwakke punt. Hij geloofde dat niemand, zeker niet deze oude dame, hem kon tegenhouden of zijn werk kon controleren.
Het is mijn eerste werkdag hier, zei Janneke strak. En ik probeer te corrigeren wat vóór mij niet is gedaan.
Het kan me niet schelen! riep hij, greep de benodigde map en stormde weg. Altijd dezelfde problemen met jullie, oude rotten.
Hij sloot de deur achter zich. Janneke keek hem niet meer aan. Ze had genoeg gezien.
Ze pakte haar telefoon en belde haar persoonlijke advocaat.
Arjan, goedemorgen. Kun je even een bedrijf voor me checken? CyberSystemen. Ik krijg het gevoel dat er interessante eigenaren achter zitten.
De volgende ochtend trilde haar telefoon.
Janneke, je had gelijk. CyberSystemen is een schijnbedrijf, geregistreerd op een zekere Peter de Vries. Overigens is hij de neef van jouw hoofdontwikkelaar Stijn. Een klassiek plan.
Bedankt, Arjan. Dat wilde ik al niet meer weten.
De climax kwam na de lunch. Het hele personeel werd bijeengeroepen voor de wekelijkse vergadering. Marloes straalde terwijl ze de nieuwste successen opsomde.
Oeps, ik ben vergeten het conversierapport af te drukken. Janneke, haar stem, versterkt door de microfoon, klonk met een koude spot, zou je alstublieft map Q4 uit het archief willen halen? En verdwijn er niet in.
De zaal vulde zich met een gedempt gegiechel. Janneke stond rustig op. Het keerpunt was al bereikt. Ze kwam een paar minuten later terug. Stijn stond naast Marloes, fluisterend.
Daar is onze redder! riep Stijn met een nepwarmte. We moeten sneller werken. Tijd is geld. Vooral ons geld.
Het woord ons was de laatste druppel.
Janneke ging rechtop staan, haar schouders recht, haar blik ijzerhard.
Je hebt gelijk, Stijn. Tijd is echt geld. Vooral het geld dat via CyberSystemen is wegschuiven. Vind je niet dat dit project meer winst oplevert voor jou persoonlijk dan voor het bedrijf?
Stijns gezicht vertrok, de glimlach verdween.
Ik ik begrijp niet waar je het over hebt
Echt? Leg dan maar even aan iedereen uit wie die Peter de Vries is.
Een ongemakkelijke stilte viel. Marloes probeerde in te grijpen.
Excuseer, wat is de relatie van deze collega tot de financiële zaken van het bedrijf?
Janneke keek haar niet eens aan. Ze liep langzaam rond de tafel en nam het woord.
Ik heb een directe relatie. Laat ik me even voorstellen: Janneke Veenstra, de nieuwe eigenaar van dit bedrijf.
Als er een granaat zou ontploffen, zou het effect minder indrukwekkend zijn.
Stijn, zei ze met een ijskoud stem, je bent ontslagen. Mijn advocaten nemen contact op met jou en je familie. En ik raad je aan de stad niet meer te verlaten.
Stijn zakte in zijn stoel, alsof de lucht uit hem was gezogen.
Ook jij, Marloes, ben je ontslagen. Voor je onprofessionele gedrag en het creëren van een giftige sfeer.
Marloes blies het uit.
Hoe durf je!
Ik heb daar volledig recht op, antwoordde Janneke kort. Je hebt een uur om je spullen te pakken. De beveiliging begeleidt je.
Dat geldt ook voor iedereen die denkt dat leeftijd een excuus is voor minachting. De jongeman bij de receptie en twee programmeurs uit de afdeling allemaal naar buiten.
Er hing een echte schok in de ruimte.
De komende dagen start er een volledige audit,
zei Janneke, terwijl haar blik even rustte op Lieve, die aan de andere kant van de kamer stond.
Lieve, kom even alsjeblieft.
Lieve, trillend, liep naar haar toe.
In twee dagen werk ben jij de enige die professionaliteit én menselijkheid heeft getoond.
Ik vorm een nieuw interne controleteam en ik wil dat jij erbij komt. Morgen bespreken we je nieuwe functie en opleiding.
Lieve stond met een open mond, sprak geen woord.
Je kunt dit, zei Janneke vol vertrouwen. En nu, iedereen behalve de ontslagen, aan het werk. De werkdag gaat door.
Ze draaide zich om en verliet de kamer, het verbroken machtsgevoel achter zich latend.
Er was geen triomf in haar hart, alleen een koele voldoening, zoals na een klus die je perfect hebt afgerond. Want om een stevig huis te slopen, moet je eerst het rotte bouwterrein opruimen. En dat was precies waar zij nu mee begon: een algehele herziening.
