Anne, waarom heb je nou zon grote flat nodig? Je woont toch alleen. Geen kinderen, geen vent, zelfs vrienden lijken er niet echt te zijn… Waar heb je nou twee kamers voor nodig? Terwijl wij met zn vijven elkaar opeten in die krappe ruimte. Denk er nou gewoon over na, meisje. Je mag hem later gewoon weer terug, hoor, zodra mijn jongens wat groter zijn. Wisselen we weer. Wat vind je ervan? Haar vader keek haar aan, bijna smekend maar met een berekenende blik.
Wat vond ze ervan? Waar dacht hij eigenlijk dat ze iets anders van zou vinden? Na al die jaren afwezigheid plots staat hij weer op de stoep met een geweldig idee. Ze stond aan de grond genageld van zijn brutale voorstel. Ze had nooit vermoed dat mensen zo schaamteloos konden zijn En vrienden had ze heus wel, zoveel als ze zelf wilde.
Dus, Anne, deal? vroeg hij ongeduldig.
En mam dan?
Wat is er met je moeder? vroeg hij onbewogen.
Ze komt af en toe bij me, blijft paar dagen logeren. Soms zelfs een week. Die extra kamer is dus geen overbodige luxe.
Och, joh, als mam een keer per maand komt is dat geen probleem! In de garage staat een ouwe slaapstoel, ff schoonmaken, likje verf, zetten we die in de keuken. Lekker knus, koelkast dichtbij, alles bij de hand. Hij grinnikte triomfantelijk. Slapen, eten, alles in één ruimte.
Anne keek hem aan, maar voelde zich niet meer eens beledigd. Zijn woorden alleenstaand, alleen, zielig geval deden haar niet meer. Ze was vooral verbijsterd. Hoe kon iemand zo rechtlijnig, zo eenvoudig zijn? Dacht hij echt dat hij slimmer was dan iedereen?
Maar kijk dan, An, dit is toch logisch? Jouw moeder komt een paar keer per maand, mijn gezin moet er elke dag wonen. Zie je het verschil niet?
Natuurlijk. Zijn gezin. Anne hoorde er niet bij, nooit echt gedaan. Zijn controlegroepje van drie jongens en een vrouw, dát was zijn familie. Zij was dat vroeger, heel lang geleden, kennelijk nooit geweest. Anne zuchtte. Ze had geen zin meer om te discussiëren, alleen was ze benieuwd wanneer hij eindelijk zou beseffen dat hij niet de enige slimme in huis was.
Pap, ik heb net de hypotheek afbetaald. Jaren voor gespaard Daar doe je toch niet zomaar afstand van?
Ach, nu niet zo dramatisch doen. Jij had het makkelijk, weet je nog? zei hij, vol ongeloof.
Makkelijk? Nu werd het interessant. Blijkbaar wist hij alles Maar Anne wist dat hij niet degene was die haar hielp. Dat was mama. Ze slikte haar antwoord in. Waarom uitleg geven aan iemand die het toch niet wil horen?
Pap Ik denk erover na. bracht ze uiteindelijk uit.
Ja, tuurlijk, denk maar goed na! Denken mag altijd. Hij tikte vriendschappelijk op haar schouder.
***
Anne, je had hem gewoon weg moeten sturen, klaar! Wisselen? Waarom ruil je je huis niet meteen gewoon cadeau aan hem? Omdat meneer drie kinderen heeft? Wat een onzin! Haar moeder ijsbeerde geïrriteerd door de kamer.
Mam, zomaar wegsturen Hij blijft toch mn vader. Dat voelt toch niet goed. Anne schaamde zich een beetje.
Kind, hij vraagt jouw appartement alsof het niks is! Jij vindt het ongemakkelijk, hij gaat er gewoon van uit dat het mag. Zo is hij altijd geweest: een echte profiteur. Jij kent hem niet zoals ik… Maak je vooral geen zorgen over jezelf, lieverd. Het is zijn probleem, niet het jouwe. Duidelijk?
Ik ben niet verdrietig, mam. Maar hij vraagt het steeds weer. Eerst dacht ik: ik hoor het verkeerd of snap het niet goed. Maar blijkbaar kan iemand zó brutaal zijn Was hij altijd zo? Ook toen jullie samen waren?
Altijd. Jij hebt hem gewoon nooit écht leren kennen. En om eerlijk te zijn, ik snap niet wat hij nu ineens komt halen na al die jaren. Trouwens, toen wij uit elkaar gingen, wilde hij het appartement van mijn moeder verdelen omdat hij daar een tijdje woonde! Moet je nagaan Haar moeder lachte, maar er zat veel ernst in haar ogen.
Misschien moet ik gewoon stoppen met contact. Wat denk jij?
Hoeft niet, Anne. Verlaag je niet tot zijn niveau. En ja, hij blijft je vader. Familie, op welke manier dan ook.
Familie Alsof wij zijn familie zijn. Anne zuchtte.
Haar moeder haalde haar schouders op; ze wist dat het waar was, maar ook dat er niets aan te doen was. Het leven zou zijn gang wel vinden
Anne trok ook haar schouders op, staarde uit het raam. Tja, dáár had hij zijn familie: drie zoons, waar hij met glimmende ogen over vertelde, tot in detail. Hun eerste stapjes, eerste kiesje, eerste blauwe plek. Zijn jongens, zijn alles. En zijn nieuwe vrouw de huisduif.
Ach mam, ik probeer het gewoon te laten gaan. Als hij blijft aandringen, zeg ik rechtuit nee. Beter dat, dan totaal geen contact. Er zijn mensen zonder vader. En eerlijk, hij drinkt tenminste niet, toch?
Misschien… Haar moeder knikte aarzelend.
Een week later sprak Anne haar vader weer, dit keer in zijn huis. Zijn vrouw en de jongens waren net met zn allen naar de huisarts.
Ha, Anne, je komt precies goed! Kijk even naar die ingebouwde kast zo groot als een kamer! Al jouw spullen passen daar in. En kijk eens naar het behang: lekker vrolijk, toch? enthousiast leidde hij haar rond.
Pap…
De keuken, die is misschien klein, maar supergezellig. Hier kan het logeerbed van je moeder, joh. Koelkast is niet meer de nieuwste, dat weet ik, maar die ruil je vanzelf. Ik heb trouwens een klantenkaart van een goeie zaak…
Pap! Wat begin je weer over dat huis Ik wil hier niet eens naartoe verhuizen! Anne klonk verdrietig en zenuwachtig.
Wat bedoel je? Je moet toch weten waar je aan begint als je komt wonen! Je kan niet zomaar besluiten zonder te kijken Hij leek dwars door haar heen te kijken.
Pap, sorry dat ik hoop gaf Maar ik ga niet ruilen. Ik blijf gewoon in mijn eigen huis. Anne zei het zacht, schuchter.
Ja, ja, tuurlijk. Maar kijk nou: de douche net vervangen. En een Pools toilet, helemaal nieuw
Ben je doof?! Ik wil niet ruilen! Ik ben blij met mijn huis, ik heb er keihard voor gewerkt! Er komt géén woningruil! Het leek ineens alsof er iets knapte, in haar, in alles.
Geen wissel? Ben je zo krenterig? Waarom kom je hier dan nog? Waarom blijf je überhaupt contact houden? Dit is gewoon niet eerlijk. Anne, ik had gerekend op jou. Maar jij Jij hebt me echt teleurgesteld. Hij keek haar nu echt als een vreemdeling aan.
Anne sloeg haar ogen neer, draaide zich stilletjes om en liep de deur uit.
Buiten, over herfstige Amsterdamse straten, wist Anne niet of ze moest lachen of huilen. Ze stopte, pakte haar telefoon, en verwijderde haar vaders nummer en al zijn contactinfo. Toen ademde ze voor het eerst in maanden echt opgelucht uit. Je kunt er niks aan doen Misschien was dit de enige juiste beslissing. En haar vader? Als hij echt wilde, zou hij haar wel weten te vinden, bellen, langskomen Maar diep vanbinnen wist Anne: hij zou niet bellen, niet komen. Want ze had niets meer te geven. Ruilen zou er simpelweg niet meer van komen.
