Welke betaling is er te laat? U vergist zich vast, wij hebben helemaal geen leningen… Ja, de familie Vermeer, ja, ons adres klopt, maar… Hoeveel?! Dat kan toch niet waar zijn. Op wiens naam staat die lening eigenlijk? vroeg Marieke verbaasd.
Op naam van Joris Hendrik Vermeer, kreeg ze als antwoord.
Ja, dat is mijn man, maar hoe heeft hij dat gedaan? En waarom? Marieke was helemaal van haar stuk gebracht.
Het spijt me, zei de stem aan de telefoon nu met meer medeleven, Maar de regels zijn voor iedereen hetzelfde: betaling te laat, vandaag een herinnering, straks volgen strengere stappen.
Marieke kon zich niet eens herinneren hoe ze naar de woonkamer was gelopen en voor de computer belandde: de schrik had haar duidelijk overmand. Nee, ze moest eerst zelf maar eens uitzoeken waar die schuld vandaan kwam.
Een creditcard van haar man had ze nog nooit gezien, dus het geld was blijkbaar niet voor het gezin geleend. Wat speelt hier? Ze kon haar werk niet langer serieus doen; haar gedachten draaiden enkel om dat vreemde telefoontje. Onrustig wachtte Marieke af tot Joris eindelijk thuiskwam.
Voor wie heb je geld geleend? Wie heeft je gevraagd die lening af te sluiten?!
Het is dus toch nog gelukt om te bellen, bromde Joris geërgerd. En toen hij zich realiseerde dat hij zichzelf had verraden, beet hij haar toe: Kijk niet zo! Het is voor mijn moeder, mijn moeder, ze vroeg me haar te helpen, ze woont alleen…
En waar heeft ze zon bedrag voor nodig? Wij redden het met minder, en we werken allebei!
Ze wilde op vakantie, duidelijk?
Waarheen, dan? Naar Dubai? Of de Malediven?
Mijn moeder heeft mij alleen opgevoed, ze verdient het. En van jou had ik meer begrip verwacht…
Nijdig liep Joris naar de slaapkamer, liet zich met veel misbaar in de fauteuil vallen en draaide zich demonstratief van Marieke af. Dat deed hij altijd als hij druk op haar wilde uitoefenen. Maar deze keer werkte zijn act van een gekwetst kind niet.
Marieke besloot het gesprek gewoon te laten voor wat het was. Haar schoonmoeder had zich altijd al veel bemoeid met hun leven. Elise Vermeer stond erom bekend dat ze graag eiste en dat deed ze al vanaf het eerste moment dat ze Marieke zag. Toen ze bij hun eerste ontmoeting zilveren oorbellen droeg, had Elise meteen vol bewondering gevraagd of die stenen echt waren of gewoon namaak.
Toen ze hoorde dat Marieke geen sieraden van slechte kwaliteit droeg, zuchtte Elise:
Zonde van het geld! Je had er beter iets nuttigs voor in huis kunnen kopen…
Het was een cadeau, had Marieke geërgerd geantwoord.
Nou, als het een cadeau is, is het goed, was haar toekomstige schoonmoeder meteen gerustgesteld.
Een week later vroeg Joris haar verlegen om die oorbellen niet meer te dragen wanneer ze naar zijn moeder gingen. Zij was er namelijk van slag van omdat ze zulke mooie sieraden niet kon betalen.
Toen al had Marieke haar bedenkingen, maar verliefd als ze was, probeerde ze die gevoelens aan de kant te schuiven. Daarna kwam de bruiloft. Elise straalde: een chique jurk, een prachtig cadeau. Pas een maand later kwam Marieke er toevallig achter dat haar man alles had betaald. Zijn moeder had zelfs geweigerd te komen als ze het zelf had moeten regelen.
En het bleef niet bij die bruiloft: steeds weer kwamen er nieuwe eisen een grotere tv, zoals bij haar vriendin, een professionele föhn als haar zus, weken van schoonheidsbehandelingen, en alles altijd nu meteen. Anders volgden huilbuien, klachten over haar gezondheid, alles om haar zin te krijgen. Joris kon haar tranen niet aan en sprong direct weer voor haar klaar:
Het is mijn moeder… Die help je toch altijd?
Maar ondertussen had hij inmiddels zelf een gezin. En meer dan eens kwam Marieke geld tekort voor gewone dingen, terwijl ze allebei prima verdienden. Als ze Joris ermee confronteerde, haalde hij zijn schouders op:
Je moet nog maar leren om een huishouden te runnen, Marieke. Dat kan je van mijn moeder leren…
Maar Marieke had geen zin om iets van Elise te leren; het boterde vanaf dag één al niet tussen hen. Ze herkende haar schoonmoeders karakter maar al te goed en bleef liever op afstand.
En nu had Elise om geld gevraagd voor een dure vakantie. Het bedrag dat Joris had opgenomen, deed Marieke versteld staan. Voor dat geld hadden ze meteen drie hypotheektermijnen kunnen aflossen, de hele woonkamer met designmeubelen kunnen inrichten, en nieuwe apparatuur kopen. Zelfs daarna hadden ze nog geld over gehad om de aanschaf groots te vieren in het beste restaurant van de stad.
Joris veranderde niet; zijn moeder bleef altijd op de eerste plaats. Marieke had dat misschien kunnen accepteren, alles voor je moeder, uiteindelijk zou ze dat zelf ook doen. Maar dat hij zoiets deed zonder te overleggen… Wat als er iets was gebeurd? Wie draaide er dan voor de lening op? Juist, zij! En Elise waste haar handen altijd in onschuld.
Het werd tijd voor een serieus gesprek met haar man. Het was tijd om te kiezen: wie was er het belangrijkst? Of op zijn minst moest hij zijn moeder maar eens uitleggen dat ze haar wensen moest matigen. Maar het gesprek kwam niet: Joris werd alleen maar boos en verweet haar ongevoeligheid en gierigheid:
Ik heb die schuld al afbetaald, ik betaal alles, en jij blijft zeuren! Hoe vaak nog? Ja, mijn moeder wil geen goedkope oorden, ze wil eerste klas. Dat hoort ook zo. Ze heeft haar leven voor mij opgeofferd! En nu kan ik haar geen vakantie geven?
Maar haar wensen zijn gewoon te duur voor ons! Is het niet tijd om haar dat uit te leggen?
Luister goed: mijn moeder is een heilig mens…
Marieke besefte: Joris was niet van plan iets te veranderen. En die jaloezie van Elise kent Marieke inmiddels maar al te goed; dagelijks bellen, blijf komen want ik mis je zo, Jorritje… En hij liet alles uit zijn handen vallen om naar de andere kant van de stad te gaan: mama riep!
Na het conflict van de vorige dag gingen de Vermeers hun eigen weg naar het werk, zonder dat er verzoening was geweest. Rond de lunch voelde Marieke zich plotseling zo slecht dat haar collegas haar dwongen een huisarts op te zoeken. Daar bleek dat ze zwanger was. Hoe kan je zon nieuws niet delen met de aanstaande vader? Marieke dacht: eindelijk iets om samen, als gezin, naar uit te kijken en misschien het huishoudbudget bespreken.
Helaas juichte Marieke te vroeg. Joris was geschokt, had hier niet op gerekend, smeekte haar te wachten met een kind en drong aan op een abortus. Niet lang daarna hing ook Elise aan de lijn. In tegenstelling tot haar zoon smeekte zij niet, maar eiste:
Ik wil geen oma worden! Wat denk je wel? Probeer je mijn zoon aan je te binden met een kind? Vergeet het maar, Joris vertrekt toch wel. Zo iemand als jij houdt hem toch niet vast…
Waar zou hij dan heen moeten? Waar haal je dat vandaan?
Ach meisje, ik ben zijn moeder, ik ken hem door en door. Joris zoekt al tijden naar een uitweg om bij zo iemand als jij weg te komen. Doe wat hij zegt! Op alimentatie hoef je niet te rekenen.
Het werd zwart voor Mariekes ogen. Toen ze weer bijkwam, lag ze in het ziekenhuis.
Kijk eens aan, eindelijk wakker, hoorde ze een vertrouwde stem. Toen ze haar ogen opendeed, zag Marieke de buurvrouw van haar schoonmoeder, Gerda van Dijk, naast haar bed.
Oh Gerda, stamelde Marieke, Ik wist niet dat jij hier werkte…
Hopelijk blijf je hier ook nooit lang liggen, lachte Gerda. Wat is er gebeurd, meid, wat heeft je zo van streek gemaakt?
Toen Marieke het hele verhaal deed, keek Gerda ernstig en gaf haar een advies:
Meisje, ga weg bij die familie. Joris zal nooit veranderen, en zijn moeder zal iedere vrouw in zijn leven gek maken. Die vrouw heeft haar man de vernieling in geholpen door haar eisen, en haar zoon volgt precies hetzelfde pad, luistert naar alles wat ze zegt.
Maar hij is toch getrouwd…
Echt, ik snap niet hoe hij dat ooit heeft gedurfd. Weet je hoeveel meisjes zijn gevlucht na hun eerste bezoek aan Elise? Denk voor jezelf! En wat vindt Joris van het vaderschap eigenlijk?
Toen ze het antwoord hoorde, mopperde Gerda wat onaardigs over moederskindjes. Of ze erdoor werd betoverd, weet Marieke niet, maar na dat gesprek nam ze haar besluit. Ze zou het alleen doen. En Joris had onbewust al zijn keuze gemaakt.
Zodra Marieke terug was op haar werk, vroeg ze de scheiding aan. Joris deed geen moeite het huwelijk te redden. Dat ze haar zwangerschap had doorgezet, vertelde Marieke hem ook niet.
… Een jaar na haar vrijheidsdag liep Marieke met haar dochter door het park naast haar huis.
Nou zeg, dat is lang geleden, hoorde ze een stem die ze herkende, Waarom mag ik mijn kleindochter niet zien?
Omdat dit niet uw kleindochter is, antwoordde Marieke rustig. Dat andere kindje… Dat kwam er inderdaad niet, zoals u en Joris wensten. Maar dit meisje is helemaal van mij, en ja, zij hééft al een oma.
Wat denk jij wel…
Ik denk het inderdaad. Heeft u die titel van oma zo nodig? Zoek dan maar een andere geschikte schoondochter voor uw zoon.
Met een glimlach liep Marieke weg, zonder nog naar de boze woorden om te kijken. Ze wist dat ze op tijd afscheid had genomen van een moederafhankelijke man en een schoonmoeder die alle grenzen overschreed. En het voelde als de beste beslissing van haar leven.
