Dus het is gewoon je moeder.
Wat voor betaling is er te laat? U vergist zich, wij hebben helemaal geen leningen… Ja, de familie van Ruiteren, ja, dit is ons adres, maar… Hoeveel zei u? Dat kan toch niet kloppen? En op wiens naam staat die lening eigenlijk? stamelde Judith verbaasd.
Op de naam van Dirk Arend van Ruiteren, kreeg ze als antwoord.
Ja, dat is mijn man, maar hoe dan? En waarom? Judith werd steeds meer verward.
Het spijt me, de stem aan de andere kant werd zachter, maar regels zijn regels: termijn gemist, vandaag een herinnering, straks strengere maatregelen.
Judith herinnerde zich niet hoe ze naar de woonkamer wandelde en ineens voor de laptop zat; het bericht had haar danig van haar stuk gebracht. Nee, ze moest eerst zelf uitzoeken waar deze schuld vandaan kwam.
Een creditcard van haar man had ze nooit gezien, dus was het geld niet voor het gezin opgenomen. Wat gebeurde hier in hemelsnaam? Werken lukte haar niet meer; haar gedachten draaiden enkel om het vreemde telefoongesprek. Judith telde de minuten tot Dirk thuiskwam.
Voor wie is het geld? Wie vroeg je die lening te nemen?
Ah, ze hebben toch nog gebeld, bromde Dirk met spijt. Toen hij besefte wat hij had gezegd, keek hij zijn vrouw kil aan. Wat kijk je nou? Voor mijn moeder, voor mijn moeder. Ze vroeg om hulp, ze woont alleen…
En waarvoor heeft ze dat geld dan nodig? Wij redden het met minder, terwijl we allebei werken?
Voor vakantie, kapje? Dat is toch logisch?
Waar dacht ze heen te gaan, naar Aruba of Bonaire? Of de Alpen misschien?
Mijn moeder heeft mij alleen grootgebracht, ze verdient het. Van jou had ik eerlijk gezegd meer begrip verwacht…
Boos liep Dirk naar het andere vertrek, liet zich dramatisch in de grote leunstoel vallen en wendde zich af naar de muur. Dit theaterstukje als ‘beledigd jongetje’ gebruikte hij altijd om zijn zin te krijgen. Maar deze keer bleef Judith onbewogen.
Ze weigerde gewoon verder te praten. De invloed van schoonmoeder was altijd te groot in hun gezin geweest. Marij van Ruiteren was kampioen eisen stellen. Vanaf hun eerste ontmoeting al: ze had meteen met grote ogen naar de oorbellen in Judiths oren gewezen en gevraagd of de steentjes echt waren of gewoon waardeloze prullaria?
Toen bleek dat Judith geen nepsieraden droeg, slaakte schoonmoeder een zucht:
Waarom zo buitensporig veel geld uitgeven? Beter iets nuttigs gekocht voor in huis
Het is een cadeau, Judith was pijnlijk geraakt door deze reactie.
Ah, dan is het goed, kalmeerde de toekomstige schoonmoeder meteen.
Al een week later vroeg Dirk haar stiekem de oorbellen niet meer in te doen wanneer ze naar zijn moeder gingen. Marij was zogenaamd diepbedroefd dat zij zoiets niet had, en gelijkwaardig kopen kon Dirk haar niet.
Toen al vond Judith dit gedrag vreemd, maar verliefd als ze was, wuifde ze haar twijfel weg. Daarna kwam de bruiloft. Marij schitterde: stijlvol jurkje, prachtig cadeau. Pas later hoorde Judith dat Dirk alles had gekocht, moeder weigerde anders te komen.
Daarna begon het: Marij wilde een nieuwe flatscreen tv, net als haar vriendin, dan weer moest er een haardroger komen zoals haar zus had, dan weer eiste ze salonbehandelingen, telkens onmiddellijk. Anders zou ze meteen huilen en klagen dat ze zich beroerd voelde, zodra haar zin niet doorging. Dirk kon haar tranen niet verdragen en rende om alles voor haar te regelen.
Het is mijn moeder… Hoe kan ik anders?
Maar ondertussen was er ook een ander gezin. En precies aan dat gezin ontbrak structureel geld. Judith verbaasde zich: ze werkten allebei, vrij goed betaald, en toch kwamen ze altijd tekort voor de basis. Dirk haalde bij elke vraag zijn schouders op:
Misschien moet je maar eens leren boekhouden, Judithje. Mijn moeder is er meester in…
Maar bij haar schoonmoeder wilde Judith niets leren. Al in de eerste minuut had ze dat type meteen herkend, en sindsdien probeerde ze afstand te houden.
Maar nu, de druppel: moeder eiste vakantie betaald. Het bedrag waarvoor Dirk had geleend voor zijn moeder sloeg Judith van haar stuk. Daar hadden ze drie termijnen van de hypotheek mee kunnen aflossen, nieuwe meubels kopen en de rest voor een chic etentje in het beste restaurant van Utrecht.
Het leek erop dat Dirk nooit zou veranderen: alles voor zijn moeder. En Judith had er misschien mee kunnen leven het is tenslotte zijn moeder als het maar eerlijk was gegaan. Maar zo, zonder één woord… Stel dat er iets was misgegaan? Wie zat dan met die lening? Zij! Marij zou weer overal buiten schot blijven.
Nu moest ze echt haar man confronteren. Tijd om te kiezen: wie is het belangrijkst? Of op z’n minst uitleggen dat moeders wensen niet passen binnen hun budget. Maar dat gesprek kwam niet: Dirk werd woedend, hij beschuldigde haar van kilheid en geldzucht.
Ik heb die schuld afgelost, ik betaal alles! Maar jij zeurt maar door. Genoeg nu! Ja, moeder wil geen goedkoop hutje op de hei, ze wil luxe. En terecht! Dankzij haar leef ik, ze heeft alles voor mij gedaan! En dan zou ik haar niet een mooie reis gunnen?
Hoe kunnen we dat betalen? Is het niet tijd om het haar uit te leggen?
Laat mij het jou uitleggen: moeder is een heilig mens…
Judith wist nu: Dirk zou niets veranderen. Dat Marij jaloers was op haar band met Dirk, voelde Judith allang: dagelijks bellen, smeken of Dirk langskwam, want zij miste hem zo… En haar zoon liet alles uit zijn handen vallen, reed zelfs door heel Amsterdam, want moeder vroeg het!
Na de ruzie gingen de van Ruiterens zwijgend naar hun werk. Kort voor lunchtijd werd Judith steeds duizeliger.
Haar geschrokken collegas drongen aan op een artsenbezoek. Daar hoorde Judith dat ze in verwachting was. Hoe kon ze zo’n nieuws niet met de aanstaande vader delen? Judith hoopte: nu is er tenminste een goede reden om het budget samen kritisch te bekijken.
Maar haar blijdschap bleek voorbarig. Dirk jammerde dat hij hier niet op gerekend had. Hij smeekte haar te wachten met het kind, drong op afbreking aan. Toen belde schoonmoeder fel op. In tegenstelling tot Dirk smeekte zij niet ze eiste:
Geen sprake van dat ik straks grootmoeder wordt! Wat dacht je wel? Je wilt zeker Dirk binden met een kind? Zal je niet lukken, hij gaat toch wel weg bij jou…
Waar zou hij naartoe gaan? Wat bedoelt u?
Ach, ik ken mijn zoon, moeders weten dat. Hij zoekt allang een uitweg weg van iemand als jij. Doe wat hij zegt, anders krijg je toch geen cent alimentatie.
Alles werd zwart voor Judiths ogen. Ze kwam pas bij in het ziekenhuis.
Juuth, je bent weer bij bewustzijn, hoorde ze een vertrouwde stem. Toen ze haar ogen opende, zag ze naast haar een verpleegkundige: de buurvrouw van haar schoonmoeder.
Och, mevrouw Anna, fluisterde Judith zwak, Ik wist niet dat u hier werkt…
Dat hoeft ook niet hoor, lachte de ander, We dachten even dat je moest kiezen: jij of de baby.
Wat?!
Rustig nou maar. Alles is goed. Maar vertel, wat is er in vredesnaam gebeurd dat je zo in elkaar zakte?
Nadat Judith haar verhaal deed, fronste de vrouw. Toen adviseerde ze:
Meid, laat die familie toch achter je. Dirk verandert niet, en zijn moeder zal iedere vrouw het leven zuur maken. Ze gelooft dat Dirk alles aan haar te danken heeft. Je schoonvader is eraan onderdoor gegaan, net zon gezeur om geld, en Dirk is precies hetzelfde: hij kiest altijd moeders kant.
Maar hij is toch getrouwd…
Geen idee hoe hij dat heeft durven doen. Je moest eens weten hoeveel meisjes het meteen na één bezoek aan Marij opgaven! Denk er eens goed over na. Wat zegt Dirk eigenlijk over het kindje?
Nadat Judith antwoordde, mompelde Anna een onvriendelijk woord, waarna het voelde als een magische spreuk. Plotseling voelde Judith zich krachtiger. Ze kon het. Dirk had zn keuze immers allang gemaakt, alleen doorzag hij het zelf niet.
Kort nadat ze terug was op haar werk, vroeg Judith echtscheiding aan. Dirk deed geen enkele moeite om haar te houden. Over het feit dat ze het kindje hield, vertelde ze hem niks.
… Een jaar later. Judith wandelde rustig met haar dochtertje door het park bij haar flat in Utrecht.
Kijk nou eens, wie we daar hebben, klonk plots die bekende stem, Waarom laat je me mijn kleindochter niet zien?
Omdat dit niet uw kleindochter is, zei Judith kalm. Dat kindje… dat kwam er niet, precies zoals u en Dirk het wilden. Dit meisje is helemaal van mij. En ja, ze hééft al een oma.
Wat denk je wel…
Ik denk dat u vooral op zoek bent naar de titel ‘oma’. Zoek gerust een nieuwe schoondochter voor uw zoon.
Met een glimlach op de lippen liep Judith weg, zonder nog te luisteren naar de verwijten die haar nageroepen werden. Ze wist dat ze zichzelf had gered: verlost van een moederafhankelijke man en een schoonmoeder die nooit genoeg kreeg. Alles was gegaan zoals het moest.
