8 juni
Vandaag moest ik weer denken aan die beruchte maandagavond, waarop Joris met zon zelfvoldane tred de keuken binnenstapte. Alsof hij zojuist persoonlijk vredesonderhandelingen in Brussel succesvol had afgerond, maar in werkelijkheid kwam hij niet verder dan het halen van een halfje bruin en een pak karnemelk bij de Albert Heijn. Sinds Joris vorige week tijdelijk is aangesteld als waarnemend adjunct-afdelingshoofd, heeft hij een air van monumentale belangrijkheid om zich heen hangen. Hij wandelt niet meer gewoon hij schrijdt.
Liselot, zei hij terwijl hij kritisch mijn versgebakken forel inspecteerde, zon blik die je eerder verwacht van een keurmeester bij de TROS.
Ik ben vandaag kapot. Moe. Heb strategische beslissingen genomen. Zullen we daarom afspreken dat het thuis stil is en dat je gewoon overal mee instemt? Ik ben toe aan mentale rust genoeg weerstand gehad op kantoor.
Mijn vork bleef halverwege mijn mond hangen. Gedurfd, dat zeker. Zeker gezien het feit dat we in míjn appartement wonen, en mijn salaris als financieel analist ruim voldoende is om boven de inflatie uit te blijven stijgen. Zijn opmerking klonk als een cavia die zijn eigen kamer eist van een Britse korthaar.
Dus je wil dat ik je echo word? vroeg ik, terwijl het scherpe analytische beestje in mij wakker schoot, waarvoor collegas mij prijzen en schoonmoeder steevast schuwt.
Ik wil dat je mijn gezag erkent, verklaarde Joris plechtig, terwijl hij zijn stropdas rechttrok, die hij speciaal voor het avondeten om heeft gedaan. De man is de richting, de vrouw het klimaat. Liselot, buig mijn richting alsjeblieft niet.
Ik keek hem even aan. In zijn blik blonk de onverstoorbare overtuiging die je meestal ziet bij mensen die denken dat met rood oversteken bij de Dam makkelijk kan.
Prima, lieverd, glimlachte ik terwijl ik mijn vis aansneed. Geen discussies. Alleen instemming.
Vanaf dat moment startte mijn favoriete spel: Wees voorzichtig met je wensen, want ze komen akelig letterlijk uit.
Act I van dit kleine malheur diende zich die zaterdag aan. Joris had een leiderschapssummit, oftewel het jaarlijkse bedrijfsuitje naar een plek in Drenthe die ik altijd BBQ voor kantoortuinkruid noem.
Voor de spiegel showde hij zijn nieuwe okergele pantalon zelf uitgezocht, uiteraard. Hij vond ze heel hip. Ze leken echter eerder gemaakt voor een zwangere kangoeroe: rond de heupen flubberde het, terwijl ze bij de kuiten strak als een rookworst zaten.
Nou, zeg eens eerlijk? zei hij, borst vooruit. Staat toch gaaf? Dit schreeuwt toch uitstraling?
Normaal had ik subtiel gesuggereerd dat hij eruitzag als een mislukte circusclown. Maar nee, ik had instemming beloofd.
Absoluut, Joris, knikte ik zonder op te kijken uit mijn roman. Heel gewaagd. Iedereen weet meteen wie de man is. De kleur spreekt boekdelen over je karakter.
Joris straalde als een Lorelei op een zomerdag.
Zie je wel! Je leert het, vrouw!
Die avond keerde hij terug: kwaad, vuurrood, en gehuld in het spijkergoed van een collega. Oorzaak: tijdens het Touwtrekken naar Succes was zijn okergele kunstwerk uit elkaar gescheurd met een geluid van barstend ijs op de gracht.
Waarom heb je niet gezegd dat ze bij strategisch belangrijke zones te klein waren?! riep hij, de resten in de hoek gooiend.
Lieverd, je zei toch dat ze je status onderstrepen? Blijkbaar paste jouw status niet in die stof.
Pas toen kwam het grote geschut tevoorschijn: Corrie van Dijk, het moederlijke kompas van het gezin. Ze kwam inspecteren, en Joris gesterkt door mijn toegeeflijkheid dacht ineens overal zijn gang te kunnen gaan.
We zaten in de woonkamer. Corrie bekeek het interieur met de blik van een rechter tijdens een moordzaak.
Liesje, die gordijnen van je zijn net zo deprimerend als een regenbui in november, constateerde ze, smullend van mijn appeltaart. En op zon gordijnroede hoort echt geen stof. In een goed huishouden zit de stof bang in de hoek! Joris heeft behoefte aan warmte en gezelligheid, geen kantoor aan huis.
Aangemoedigd knikte Joris driftig mee.
Ze heeft gelijk, Lot. Je werkt je gek, het huis verloedert. Misschien kun je minder gaan werken? Mijn promotie compenseert het wel.
Dat was komisch. Zijn loonsverhoging dekte amper zijn treinabonnement en kroketten uit de kantine. Maar, ik bleef bij mijn belofte.
Helemaal gelijk, Corrie, antwoordde ik waardig. En jij ook, Joris. Weet je, de vrouw haar gordijnen zijn het etiket van haar waardigheid.
Kijk eens aan! jubelde mijn schoonmoeder. Dat hoor ik graag!
Dus, vervolgde ik, ik neem afscheid van de huishoudhulp.
Het werd stil. Corrie beet per ongeluk op haar vork.
Welke hulp? fronste Joris.
Die aardige vrouw die elke week komt poetsen. Jij wilde toch besparen, statusbewust als je bent? En Corrie vindt dat een vrouw zelf het thuis gezellig moet maken. Helemaal mee eens. Dus voortaan poets ik het zelf. In het weekend.
En doordeweeks? vroeg Joris voorzichtig.
Dan genieten wij samen van wat de natuur toelaat aan orde en chaos. Je wilt toch niet dat ik oververmoeid raak van het combineren van werk en huishouden?
De weken daarna beleefde Joris een intens volksrealistische hel: ik kwam thuis, plofte met een boek op de bank neer en glimlachte. De vaat stapelde zich op. Stofvlokken paradeerden onverstoord over de plank. Joris overhemden hingen er vaal en gekreukt bij als de vlag op Koningsdag in de regen.
Lies, ik heb geen schone overhemden meer! jammerde hij op dinsdagochtend.
Klopt, lieverd. Maar ik was de hele avond bezig met gordijnen kiezen zoals Corrie tipte. Geen energie meer over voor strijken. Maar als baas kun je die taak vast delegeren aan jezelf.
Mopperend strijkijzer in de weer, verbrandde hij direct een gat in zijn mouw en trok toen maar een trui aan. Het gezicht van iemand die dacht de wereld naar zijn hand te zetten, maar ontdekte dat de wereld van Teflon gemaakt is.
Het slotakkoord kwam met het zakendiner thuis. De echte chef Victor de Wit en twee managers kwamen eten. Joris rende gestrest door de keuken.
Lot, dit is mijn kans. Het moet gezellig én traditioneel. Geen sushi, geen gekke fratsen van jou. Echte kost. En niet kletsen met de mannen, gewoon glimlachen en bedienen als het moet. Duidelijk?
Duidelijk, knikte ik volgzaam. Rijk, oer-Hollands en zwijgzaam.
Trek wel iets vrouwelijks aan.
Komt goed, schat.
Ik kleedde me om in het blijste succesnummer van Corrie: een bloemetjes-kamerjas met ruches en een kapsel dat ergens tussen een vogelnest en de Domtoren zweefde.
Op tafel: kant-en-klare huzarensalade uit de supermarkt (trillende tonijnsalade voor het effect), bergen aardappelen en een halve, glimmende ham het soort waar je het cholesterol van ziet dampen. Geen opsmuk, geen ringetjes om servetten. Oer-Hollands, zoals Joris wenste.
De gasten arriveerden. Victor keek even verbaasd naar mijn outfit, maar zei niets. Joris kleurde zo rood als de bordeauxrode wand achter hem.
Kom aan tafel, heren! zong ik met het enthousiasme van een dorpsomaatje.
Het gesprek stokte al snel. Joris begon over optimalisatie van workflows door herschikking van manuren buzzwords die hij niet eens begreep.
Victor onderbrak vriendelijk: Maar Joris, met jouw verdeling verliezen we de deal met China. Liselot, wat vind jij daar eigenlijk van? Ik hoor dat je hoofdanalist bent bij Bank van Oranje?
Het werd stil. Joris keek me dwingend aan: hou je mond!
Ik glimlachte, vouwde mijn handen braaf in mijn schoot.
Och, Victor, ik heb toch geen verstand van zulke dingen. Joris is de innovatieve turbo in huis. Ik ben hooguit een gezellige aankleding meer niet. Joris zegt altijd dat een vrouw van te veel nadenken rimpels krijgt.
Victor verslikte zich in de ham. De managers wierpen elkaar blikken toe.
Het zweet gutste langs Joris slaap.
Echt waar, ging ik vrolijk door. Joris besluiten zijn van miljoenenbelang. Ik kan alleen maar rapportjes maken. Vertel anders even hoe je die Excel in de cloud wilde invoeren, Joris?
Dat was de spreekwoordelijke nekslag. Die beruchte Excel-actie was maandenlang de grap van het kantoor, al verkocht hij het thuis als briljant idee.
Joris? Victor schoof zijn bril naar voren en keek hem aan alsof hij een miereneter in het wild zag. Heb je dat écht voorgesteld?
Ik Dat was een experiment stamelde Joris. Zijn gezicht zakte dieper richting de aardappelen.
Oh toe, Joris, zei ik hartelijk. Je hebt me toch minstens een uur uitgelegd dat het management bestaat uit ouderwetse behoudzucht, en dat jij de enige visionair bent. Ik was het helemaal met je eens!
Joris schoot met zijn elleboog tegen de sauskom. Een plas vet gleed schurend over het tafelkleed richting zijn dijen. Het beeld van een kapitein die zijn eigen schip letterlijk op de klippen zet.
Twintig minuten later waren de gasten weg Dringende zaken. Victor drukte snel mijn hand en zei bij het afscheid:
Liselot van Beek, als je ontdooid bent van aardappelen koken: bij ons komt een functie vrij als strategisch adjunct. Je lijkt me een geboren plekgever.
Toen de deur dichtviel, draaide Joris zich woedend naar me om. Hij beefde.
Jij je hebt me totaal belachelijk gemaakt! Je deed het expres!
Ik? vroeg ik verbaasd, het suffe schort uittrekkend. Joris, heel de avond heb ik precies gedaan wat jij vroeg. Ik hield mn mening voor me. Ik gaf je volledige achtergrond. Als je op dat decor voor gek stond misschien ligt het aan het decor, misschien wel aan de hoofdrolspeler.
Hij wilde losbarsten, maar ik hield hem tegen.
En nu luister je even zonder tegenspraak. Mijn hersens zijn moe van jouw domme eisen. Je koffers staan klaar in de gang. Je vector wijst nu naar je moeders appartement in Amersfoort. Precies zoals je graag wilde: fatsoenlijke gordijnen, en niemand die je tegenspreekt.
Je doet het niet Ik ben toch je man!
Je wás mijn man, zolang je partner was. Maar wie absolutistisch wil zijn, vergeet soms op welk fundament de troon rust.
Ik keek uit het raam, terwijl hij zijn koffer in een taxi hees. Geen gevoel van spijt alleen een heerlijk lichte vrijheid. Het rook naar opgewarmde ham, maar dat waait wel weg.
Onthoud, meiden: ga nooit in discussie met een man die zich slimmer waant dan jij. Doe simpelweg een stap opzij, en laat hem zelf met volle vaart tegen de keiharde feiten aanlopen. Het geluid van zijn gevallen kroon is het mooiste muziekstuk voor iedere vrouw.
