Het restaurant waar Daan mij uitnodigde voor onze tweede ontmoeting ademde een bijna overdreven luxe: zachte schemering, obers die muisstil langs de tafeltjes zweefden alsof ze onderdeel waren van het decor. Daan zelf leek helemaal in zijn elementeen perfect zittend blauw pak, een opvallend duur horloge en die typische glimlach van iemand die zichzelf graag het stralende middelpunt vindt.
Bestel wat je wilt, zei hij terloops, zonder ook maar een blik op de menukaart te werpen. Ik hou er gewoon niet van als vrouwen zichzelf beperken.
Het klonk als een zinsnede uit een sprookje over een gulle prins, maar ik voelde toch een lichte onrust opborrelen. Misschien kwam het door zijn indringende blik, of omdat hij gretig vertelde over vorige dates die hem zogenaamd alleen als portemonnee zagen.
Ik koos voor een salade met gerookte eendenborst en een glas Nederlandse witte wijn. Daan pakte groots uit: een entrecote, steak tartaar en een fles luxe rode wijn uit Zuid-Frankrijk. Terwijl hij uitweidde over zijn bedrijf, klaagde hij over oppervlakkigheid bij mensen en filosofeerde over waarden en echte verbondenheid. Ik luisterde en knikte, maar het voelde onwennig alsof ik bij een examen was waarvan de vragen ieder moment op me afgevuurd konden worden.
Solovoorstelling
Toen de ober de glimmend zwarte rekeningmap op tafel legde, bleef Daan ongestoord doorpraten over normen, waarden en het verval van de maatschappij. Terwijl hij al babbelend in de binnenzak van zijn colbert én zijn broekzak voelde, veranderde zijn gezicht van duidelijke zelfverzekerdheid naar een gespeelde verbijstering.
Verdorie zuchtte hij, recht in mijn ogen kijkend. Ik denk dat ik mijn portemonnee óf op kantoor, óf in mijn andere auto heb laten liggen.
Hij haalde zijn schouders op, schijnbaar machteloos, zonder ook maar even het initiatief te nemen naar een oplossing: niet met de ober overleggen, niet bellen voor een Tikkie. Hij keek alleen maar naar mij.
Tja, wat een lompe situatie, zei hij, onderuitgezakt. Misschien kun jij het even voorschieten? Ik maak het later meteen over. Of ik betaal de volgende keer wel, mét rente.
Het werd me volkomen duidelijk: dit was geen vergissing en ook geen vergeetachtigheid. Dit was zijn plannetjeeen test, waar hij het eerder die avond nog zo onverschrokken over had gehad.
Ik had wel eens van zulke situaties gehoord op internetfora of via televisieprogrammas, maar ik dacht nooit dat ik het zelf mee zou maken, en zeker niet met een volwassen man die zich zo succesvol voordeed.
Zijn logica was pijnlijk doorzichtig: als de vrouw alles zonder tot vragen betaalt, dan is ze geschikt, makkelijk, iemand die zichzelf wegcijfert. Maar als ze weigert, is ze gierig en uit op geld. Nu zag ik in hem niet langer een zakenman, maar iemand met kleine trekjes die dacht slim te zijn door te manipuleren.
Hij rekende op zijn overwinning. In zijn belevingswereld was de kans op een relatie met zon begeerde vrijgezel vast reden genoeg voor mij om zonder te morren mijn pinpas tevoorschijn te halen.
Koele berekening
Ik opende rustig mijn tas. Daan leunde ontspannen achteroverovertuigd dat zijn test geslaagd was.
Natuurlijk, geen probleem, zei ik zacht en wenkte de ober.
Zou u de rekening kunnen splitsen alstublieft? vroeg ik duidelijk. Ik betaal mijn deel wel. De entrecote, wijn en dat dessert, mogen voor de heer blijven.
Zijn glimlach verdween.
Hoezo? siste hij, iets naar mij toegebogen. Ik heb toch geen portemonnee bij me.
Dat begrijp ik, knikte ik en hield mijn telefoon bij het pinapparaat. Maar we kennen elkaar nauwelijks. Voor mezelf betalen vind ik heel normaal. Jij hebt me uitgenodigd in deze dure tent en alles uit het duurdere segment bestelddat is toch jouw keuze, niet mijn verantwoordelijkheid. Jij bent volwassen, je vindt vast een oplossing.
De ober stond er wat ongemakkelijk bij. Daan kleurde rood, zijn air van charme brokkelde stukje bij beetje af, en er bleef enkel ongemak over.
Je meent dit toch niet? Over een paar euro? Ik zou het heus teruggeven. Dit was gewoon een test, probeerde hij nog.
En je hebt het getest, zei ik, terwijl ik opstond. Je weet nu dat ik niet iemand ben die zich laat manipuleren.
Ik liep al richting de uitgang, maar besefte dat ik de les van de avond nog niet had afgerond. Hij bleef achter aan het tafeltje, boos en uit zijn doen, zonder portemonnee.
Toen liep ik terug naar de tafel, haalde wat munten, een paar oude eurobiljetten en los kleingeld uit mijn portemonnee precies dat wat altijd ergens onderin mijn tas slingert.
Oh ja, zei ik nuchter. Als je portemonnee in een andere auto ligt, dan heb je natuurlijk ook niks voor de tram?
Ik legde het geld naast zijn wijnglas.
Dit is voor een enkeltje naar huis. Zie het maar als mijn bijdrage aan je onderzoek naar de vrouwelijke ziel.
Enkele mensen aan de tafels naast ons draaiden zich om. Daan keek alsof hij een klap in het gezicht had gekregen.
Buiten haalde ik diep adem.
Die avond had me niet meer gekost dan een salade en een glas wijn een kleine prijs om iemands ware gezicht op tijd te doorzien en mezelf jaren ellende te besparen. Misschien dat hij er iets van geleerd heeft, maar mensen die zich zo gedragen, veranderen bijna nooit.
Want het echte leven draait niet om slimme testen of machtspelletjes. Het draait erom dat je elkaar respectvol behandelt, eerlijk bent en je verantwoordelijkheid neemt. En vooral dat je leert nooit genoegen te nemen met minder dan dat.
