Mijn man zei: Val me niet tegen. Dus ik hield mijn mond en stopte met instemmen. Dáár begon het pas echt.
Maarten loopt de keuken binnen alsof hij net eigenhandig vrede heeft gesticht tussen twee rivaliserende planeten, terwijl hij in werkelijkheid alleen een halfje bruin en een pak melk bij de Albert Heijn heeft gehaald. Zelfs zijn houding is tegenwoordig statig, bijna uit steen gehouwen. Sinds hij vorige week tijdelijk waarnemend adjunct-hoofd van de afdeling is geworden, loopt Maarten niet meer hij schrijdt.
Noor, zegt hij terwijl hij met het air van een douanier mijn avondmaaltijd inspecteert (gegrilde forel).
Ik ben vandaag kapot. Strategische beslissingen genomen. Dus laten we het thuis rustig houden, met volledige acceptatie. Geen discussies. Ik wil dat je gewoon instemt. Mijn hoofd moet tot rust komen, even geen weerstand.
Met mijn vork boven de vis blijf ik stil zitten. Het is gewaagd. Het heeft wel iets verfrissends. Zeker als je bedenkt dat wij in míjn appartement wonen en mijn salaris als financieel analist het mogelijk maakt dat inflatie aan ons voorbijgaat. Zijn verzoek klinkt daarom ongeveer alsof een cavia bij een kat klaagt dat hij recht heeft op een eigen slaapkamer.
Dus je wil dat ik jouw echo ben? vraag ik, terwijl ik voel hoe dat oergevoel van rechtvaardigheid wakker wordt waarvoor mijn collegas mij waarderen en waar mijn schoonmoeder bang voor is.
Ik wens wel dat je mijn gezag erkent, zegt Maarten veelbetekenend, terwijl hij onnodig zijn das rechttrekt. Een man is de richting, een vrouw de omgeving. Je hoeft mijn richting niet bij te sturen, Noor.
Ik kijk hem aan. In zijn ogen gloeit de heilige overtuiging die mensen hebben als ze besluiten op een drukke Utrechtse ringweg over te steken waar het niet mag.
Zeker schat, glimlach ik, terwijl ik een stukje vis afsnijd. Geen discussies. Alleen instemming.
Hiermee begon mijn favoriete spel: Wees voorzichtig met wat je wenst, het zou weleens letterlijk uit kunnen komen.
De eerste akte van dit kostelijk toneelstuk vond plaats op zaterdag. Maarten ging naar een bedrijfsuitje door hem leiderschapsconferentie genoemd, door mij: de jaarlijkse barbecue voor kantoormuizen.
Voor de spiegel staat hij in zijn nieuwe pantalon die hij zelf (stiekem) kocht. De kleur is mosterdgeel naar zijn idee hip alleen lijkt de broek over de heupen gemaakt voor een zwangere kangoeroe. Rond de bovenbenen slobbert het stof, terwijl de kuiten strak zitten als knakworsten in plastic.
Wat vind je? vraagt hij, borst vooruit. Stijlvol? Echt leiderschap, toch?
Normaal zou ik voorzichtig suggereren dat zijn status in deze broek meer weg heeft van een circusclown. Maar ik heb beloofd niet tegen te spreken.
Absoluut, Maarten, knik ik zonder van mijn boek op te kijken. Heel gedurfd. Iedereen ziet meteen wie hier de alfa is. Die kleur, dat model ze drukken volledig jouw persoonlijkheid uit.
Hij straalt.
Wat zeg ik je? Vroeger had je geroepen: Trek uit, dit kan niet! Je leert het nog wel, vrouw!
Vol trots schuifelt hij de deur uit. Komt s avonds terug, boos, vuurrood en tot mijn verbazing in de spijkerbroek van een collega. Blijkbaar scheurde zijn mosterdgele meesterwerk tijdens het Touwtrekken richting succes open met het geluid alsof iemand het zeil van een boot aan flarden trekt.
Waarom heb je niks gezegd over de pasvorm? Het zat krap op strategisch belangrijke plekken! tiert hij terwijl hij de resten van zijn statusbroek in een hoek gooit.
Lieverd, je zei toch dat ze je status onderstrepen? Ik sprak niet tegen. Blijkbaar was je status te groots voor deze stof.
Het echte spektakel begon toen de zware artillery aankwam: mevrouw Van Rijswijk, de moeder van de richting. Ze kwam op bezoek en Maarten, gesterkt door mijn toegeeflijkheid, dacht dat alles nu kon.
We zaten aan tafel. Mevrouw Van Rijswijk, een vrouw met een permanentje dat aan een poedel doet denken en de blik van een rechter, bekeek kritisch mijn woonkamer.
Noortje, die gordijnen zijn wel erg somber, verkondigt ze, happend van mijn appeltaart. En kijk die stof op het gordijnroede! Een goede huisvrouw krijgt dat niet. Maarten heeft behoefte aan gezelligheid, geen kantoor!
Maarten knikt instemmend:
Ja, Noor. Mam heeft gelijk. Je werkt te veel, het huishouden lijdt eronder. Je zou eens naar je prioriteiten moeten kijken. Misschien wat minder gaan werken? We redden het makkelijk, nu ik leidinggevende ben.
Het was vermakelijk. Zijn leidinggevende toeslag dekt hooguit zijn benzine en lunch. Toch houd ik mij aan mijn voornemen: niet tegenstribbelen.
U heeft helemaal gelijk, mevrouw Van Rijswijk, antwoord ik bezadigd. En jij ook, Maarten. Ik geef te veel om mijn carrière. Gordijnen zijn inderdaad het gezicht van een vrouw.
Precies! straalt mijn schoonmoeder. Wat goed, je begint het door te krijgen!
Daarom, vervolg ik, neem ik ontslag op onze schoonmaakster.
Er valt een stilte. Mevrouw Van Rijswijk hapert met kauwen.
Welke schoonmaakster? fronst Maarten.
De dame die iedere week twee keer komt schoonmaken. Nu moeten wij immers besparen om jouw status als zuinige huisvader eer aan te doen. En mam zegt dat de vrouw voor de gezelligheid moet zorgen. Dus ik ga het zelf doen. In het weekend.
En… door de week? vraagt hij voorzichtig.
Dan, schat, genieten we samen van de natuurlijke voortgang der entropie. Je wilt toch niet dat ik overspannen raak na mijn werk?
De twee weken erna worden voor Maarten een ware spoedcursus huishouden. Ik kom thuis, pak mijn boek, lees, lach. De vaat stapelt zich op. Stof ooit weggewerkt door onze poetsfee blijven dapper liggen als sneeuw in Friesland. Maartens overhemden, ooit strak gestreken, hangen nu als verdrietige, gekreukte spoken aan de kapstok.
Noor, ik heb geen schone overhemden! roept hij op dinsdagochtend vertwijfeld.
Ik weet het, liefje. Maar ik was gisteren gordijnen aan het uitzoeken, op aanraden van je moeder. Daarna geen puf meer om te strijken. Maar je bent baas nu dus misschien kun je jezelf delegeren?
Maarten grijpt de strijkbout, brandt zijn vinger, brandt een gat in zijn mouw, vloekt binnensmonds en trekt zwetend een trui aan. Hij oogt als iemand die strijdt tegen het systeem, en merkt dat het systeem van staal is.
Het slotstuk dient zich aan als Maarten besluit een zakelijk diner bij ons thuis te organiseren. Zijn grote baas, meneer De Groot de echte afdelingchef , komt langs, samen met nog wat prominente collegas.
Noor, dit is mijn kans, ijsbeert Maarten nerveus door de keuken. Ik moet laten zien dat ik thuis stevig in mijn schoenen sta, dat ik het hoofd van het gezin ben. Dus: de tafel rijk gevuld, maar traditioneel. Geen sushi of carpaccio-gedoe. Mannen houden van vlees. En vooral: niet bemoeien met het mannenpraatje. Gewoon opdienen, lachen, zwijgen. Niemand zit te wachten op jouw kijk op logistiek. Duidelijk?
Begrepen, knik ik gehoorzaam. Rijk, traditioneel, zwijgzaam.
En trek iets… vrouwelijks aan.
Wat jij wilt, lieverd.
s Avonds ben ik er klaar voor. Ik hul mij in een bonte kamerjas met ruches een cadeau van mijn schoonmoeder, bewaard voor dit soort gelegenheden. Op mijn hoofd een kunstwerk, iets tussen een nest en de Euromast.
Op tafel staan koude schotel (gekocht bij de slager, zo bibberig als Maartens handen), een berg gekookte aardappelen en een massale, vette gebraden ham die eruitziet alsof het varken is overleden aan obesitas. Geen poespas, geen servetringen. Traditioneel, zoals gevraagd.
De gasten arriveren. De Groot, een elegante man met bril, bekijkt mijn outfit kort, zegt niets. Maarten kleurt dieprood hij lijkt nu wel één met het behang.
Schuif aan, waarde gasten! jubel ik als een oude trouwambtenaar.
Het diner begint. Maarten probeert een serieus gesprek te voeren, maar de spanning is voelbaar als motregen. Hij brabbelt wat over stroomoptimalisatie door herverdeling van manuren, iets waarvan de betekenis hem zelf ontgaat.
Maarten, vergeef me dat ik je onderbreek, zegt De Groot vriendelijk. Maar als we het organiseren zoals u voorstelt, missen we onze contracten met Shanghai. Noor, wat vind jij ervan? Ik hoorde dat je hoofdanalist bent bij Dutch Global Finance?
Het is het uur van de waarheid. Maarten verstijft. Zijn blik zegt: Houd je mond!
Ik glimlach zo stralend mogelijk en kijk hem liefdevol aan.
Ach, meneer De Groot, waar bemoei ik me mee! fladder ik met mijn armbanden. Thuis is Maarten de slimme. Hij is de richting, ik ben de omgeving. Mijn taak: aardappels koken en luisteren. Hij verbiedt mij dieper na te denken, zegt, daar word ik alleen maar rimpelig van.
De Groot verslikt zich bijna. De collegas kijken elkaar aan.
Maarten verbleekt. Zweet parelt op zijn voorhoofd.
Nee, maar serieus, ga ik vrolijk door, Maarten zegt dat zijn beslissingen miljoenen opleveren. Mijn eenvoudige rapportjes kunnen daar niet aan tippen. Vertel eens, Maarten hoe wilde je ook alweer het softwarepakket vervangen door… hoe noemde je het? Excel in de cloud, toch?
En dat was genadeloos. Die Excel-opmerking was immers de grootste grap van het hele kantoor, maar thuis verkocht Maarten het als hoogste innovatie.
Maarten? De Groot zet zijn bril af en kijkt hem vol ongeloof aan. Heb je dat echt voorgesteld?
Ik… het was slechts een suggestie… stottert Maarten. Hij probeert het hoofd hoog te houden, maar zijn gezicht zakt in de koude schotel. Noor heeft het verkeerd begrepen…
Hoezo, lieverd? Je vertelde het me gisteren toch uitgebreid, hoe ouderwets je baas was en jij dé vooruitgang bracht? Ik sprak niet tegen ik stemde in!
Maarten slaat per ongeluk een bakje ketchup om, een rode plas verspreidt zich over het tafellaken richting zijn broek. Hij kijkt als kapitein van de Titanic die zelf het lek heeft geslagen.
Vijftien minuten later zijn de collegas vertrokken. Dringende zaken zeggen ze. Bij het vertrek drukt De Groot mij de hand en fluistert:
Mevrouw Noor, mocht u ooit uitgekeken raken op aardappels koken, ik heb een vacature als strategisch medewerker. U weet altijd precies de juiste dingen op het juiste moment neer te zetten.
Als de deur dichtvalt, draait Maarten zich naar mij. Hij trilt.
Je hebt me kapotgemaakt! Opzettelijk belachelijk gemaakt!
Ik? zeg ik oprecht verbaasd terwijl ik de idiote kamerjas uittrek. Maarten, ik heb vanavond precies gedaan wat jíj vroeg. Ik sprak niet tegen, ik zweeg, ik was jouw decor. Als jij daarin een dwaas lijkt ligt het dan aan het decor of aan de figuur?
Hij opent zijn mond, maar ik steek mijn hand op.
Nu, lieverd, ga jij luisteren. En niet tegenspreken. Mijn hoofd heeft pauze nodig van jouw onzin. Je spullen staan al klaar, je koffer staat bij de deur. Jouw richting gaat nu naar moeders huis in Haarlem. Daar zijn de gordijnen vast wél gezellig.
Je durft niet Ik ben je man!
Je wás mijn man, zolang je partner bleef. Zodra jij dacht heer te zijn, vergat je dat deze troon op mijn vloer stond.
Ik kijk uit het raam terwijl hij zijn koffers richting taxi sjouwt. Ik voel geen spijt. Het voelt bevrijdend. Het ruikt in huis nog een beetje naar gebraden ham, maar dat is zo opgelost.
Onthoud het, meisjes: ga nooit in discussie met een man die zichzelf slimmer vindt dan jij. Zet liever een stap opzij en laat hem keihard botsen met de werkelijkheid. Het geluid van zijn geknakte ego is muziek in vrouwenoortjes.
