**Het Begon Goed**
Ja, ik snap dat je niets verplicht bent! Maar het is toch je eigen bloed! Laat je die jongen nou in de winter zonder warme kleren zitten? Bas, heb ik je dit zo opgevoed? drong schoonmoeder aan.
De telefoon lag op tafel. Na een paar familietwisten had Bas geleerd: als zijn moeder belde, was het beter om de speaker aan te zetten en samen met Lieke te praten. Anders zou ze hen één voor één breken.
Mevrouw Van Dijk, we weigeren u niet te helpen, antwoordde Lieke. Maar als u het zo zwaar heeft met Stijn, geef hem dan aan ons. Anne heeft er geen problemen mee, we hebben erover gepraat.
Schoonmoeder zweeg even. Waarschijnlijk woog ze af wat voordeliger was: zich ontdoen van ongewenste verantwoordelijkheden of de controle over haar dochter behouden. Het tweede won.
Jullie hebben geen idee waar jullie aan beginnen! antwoordde Lieke minachtend. Jullie hebben nog nooit voor een kind of zelfs een kat gezorgd. Jullie werken allebei de hele dag, wie gaat er dan op hem passen? Denken jullie dat kinderen vanzelf groeien, als onkruid? Een kind heeft zorg nodig, aandacht, warmte!
Dat begrijp ik, zei Lieke rustig. Maar als het zover komt, vinden we wel een oplossing. Ik zou ontslag nemen. Zie het maar als ouderschapsverlof in plaats van Anne.
O ja? En hoe gaan jullie dan rondkomen, rijkelui?
U zei zelf dat ik maar centen in het laatje breng. Dan redden we ons wel zonder die centen.
Schoonmoeder verstomde. Bas zuchtte moe: Lieke was nog nieuw in de familie, maar hij was al misselijk van de druk.
Goed, duidelijk. Jullie stellen ultimatums, mompelde Lieke uiteindelijk. Ga maar door. Jullie zijn nog jong en naïef, begrijpen niet waar jullie aan beginnen. Ik probeer jullie te helpen, neem alle last op me. Blijf maar tegenwerken. Maar weet: terwijl jullie hier je ego botvieren, zit dat kind te rillen en ziek te worden door jullie.
Daarmee hing ze op. Lieke ging naast Bas zitten, sloeg een arm om hem heen en dacht terug aan het begin.
…Eerst leek mevrouw Van Dijk een warme, weliswaar eigenzinnige vrouw. Ze ontving Lieke met open armen, nog voordat ze verloofd waren. De tafel kraakte onder het eten, en bij vertrek stopte ze hun tassen vol met boodschappen.
Al snel drong ze diep in Liekes leven binnen. Ze belde dagelijks, vroeg of alles goed was, of Bas haar niet pijn deed, nodigde haar uit. Eens regelde ze zelfs via een kennis betere zorg voor Liekes moeder in het ziekenhuis. Lieke was haar dankbaar.
Maar ze merkte ook iets anders. Als ze niet opnam of moest ophangen, veranderde schoonmoeder in een ander mens. Dan zweeg ze weken, sprak kil en verwachtte excuses.
Natuurlijk, iedereen heeft het zo druk dat ik niet meer belangrijk ben, zei ze dan gekwetst.
Lieke lachte het weg, maar voelde hoe die zorg verstikkend was.
Lieke had ook een schoonzus, Anne. Die maakte een verwarde indrukze glimlachte zelden, schrok van harde geluiden, vluchtte naar haar kamer. Lieke dacht: ze is pas zestien, vast verveeld tussen volwassenen.
Waar houdt Anne van? vroeg Lieke eens voor Kerst. Ik kom niet op een cadeau.
Van niets, wuifde mevrouw Van Dijk weg. Hangt de hele dag aan haar telefoon. Alles is te veel, te zwaar. Een nietsnut…
Toen wist Lieke: hier klopt iets niet. Haar eigen moeder zou nooit zo praten.
Later zag ze hoe mevrouw Van Dijk Anne kleinmaakte. Glimlachend tegen Lieke, schreeuwend tegen Anne om een vies bord, verkeerde vrienden, muziek…
Geen wonder dat Anne op haar achttiende vluchtte in een haastig huwelijk.
Domme trut! tierde mevrouw Van Dijk. Met die halve gare! Denkt ze dat geluk ergens anders ligt? Hij dumpt haar binnen een maand!
Nu Anne weg was, richtte schoonmoeder zich op Lieke en Bas. Waar ze eerst excentriek leek, werd ze nu onuitstaanbaar. Opdringerig advies, onaangekondigde bezoekjes, wan is het kleinkind?het hele pakket.
Lieke, waarom stop je niet met die winkel? Verdient toch niets, zei mevrouw Van Dijk eens. Ik regel wel iets beters via connecties.
Lieke begreep: één keer ja zeggen, en ze stond levenslang in het krijt.
Nee dank je, ik hou van mijn baan. Leuke collegas.
Schoonmoeder trok haar mond strak, draaide zich naar het raam.
Doe dan maar. Ik wil het beste voor jullie, maar als je niet vooruit wilt…
Over Anne had ze bijna gelijk. Het huwelijk hield anderhalf jaar standlang genoeg voor een kind.
Anne en Lieke waren niet close, maar eens barstte Anne los. Eerst vroeg ze om advies, toen stortte ze in.
Hij slaapt amper thuis, huilde ze. Zogenaamd bij vrienden, maar ik ben niet dom… Hij loog. En het ergste? Hij dreigde me te slaan.
Anne, dit is erg… Ga weg.
Waarheen? Naar mijn moeder? Liever blijf ik hier.
Dat zei genoeg. Anne verkoos onveiligheid boven terugkeer.
Haar man diende zelf scheiding in. Niet klaar voor gezin. Lees: hij had een ander. Anne moest terug naar haar moeder. Toen begon het pas. Mislukking, slechte moeder, armoe door geen diplomamaar ze paste wel op Stijn en hielp financieel.
Tot Anne het niet meer trok. Op een dag pakte ze haar spullen en vluchtte, Stijn achterlatend.
Ik wil hem meenemen, maar waarheen? bekende ze later aan Lieke. Ik woon bij een vriendin. Eerst moet ik op eigen benen staan. En naar een psycholoog… Soms dreef mam me zo ver dat ik bijna Stijn is onschuldig, maar als ik overmand word en hij huilt… Ik heb tijd nodig.
Terwijl Anne haar leven herstelde, viel schoonmoeder weer Bas en Lieke lastig. Ze klaagde over Anne en eiste hulp met Stijn. Geld wordt krap, gezondheid gaat achteruit.
Lieke zag het aan: Stijn zou net zo beschadigd raken als Anne. Bas zwichtte altijd; hij durfde niets te zeggen.
Toch stelde Bas voor Stijn te nemen. Lieke wist: samen konden ze het aan.
Anne, wil je dat Stijn hetzelfde meemaakt? Jij bent zijn moeder. Haal hem bij je moeder weg, breng hem hier. Wij zorgen voor hem tot jij sterker bent, drong Lieke aan.
Makkelijk gezegd… zuchtte Anne. Alsof ik hem zomaar mee kan nemen.
Je kunt naar jeugdzorg gaan.
Die kunnen niets doen… Maar je hebt gelijk. Ik wil niet dat hij onder haar duim komt. Ik bedenk wel iets.
Anne bedacht iets. Ze deed alsof ze terugkwam. Na twee weken nam ze Stijn mee naar de speeltuinen bracht hem naar Lieke en Bas.
Wat volgde… Schoonmoeder dreigde, alarmeerde familie, buren, zelfs de politiemijn kleinzoon is gestolen! Maar ze kreeg Stijn niet terug. Anne belandde in het ziekenhuis met een zenuwinzinking. Iedereen was geschokt, maar opgelucht:
