Namens mijn vader weggenomen
Mam, ik ben er eindelijk in! Kun je het je voorstellen, het is me gelukt!
Mariëtte hield haar telefoon tussen schouder en oor terwijl ze worstelde met het stroeve slot. De sleutel draaide moeizaam, alsof hij de nieuwe bewoonster op de proef stelde.
Meisje toch, wat fijn! Is alles goed? klonk haar moeder opgewekt maar bezorgd.
Geweldig! Licht, ruim, met balkon op het oosten, precies zoals ik wilde. Is papa daar ook?
Jazeker! bulderde de stem van Willem. Staat op de speaker. Dus, de jonge vogel uit het nest gevlogen?
Pap, ik ben vijfentwintig, ik ben allang geen kuikentje meer!
Voor mij blijf je dat altijd, meisje. Heb je de sloten goed gecontroleerd? Kun je geen tocht langs de ramen voelen? En de verwarming…
Willem, laat haar nou eerst even landen! onderbrak haar moeder. Mariëtte, kijk goed uit daar. Het is immers een nieuwbouw, je weet nooit wie je naast je hebt.
Mariëtte moest lachen, nu het slot eindelijk mee werkte en de deur open ging.
Mam, dit is geen arbeiderswoning uit de jaren zeventig. Prima pand, keurige mensen, het komt allemaal goed.
De weken vloeiden samen tot een aaneenschakeling van tochten langs bouwmarkten, woonwinkels en haar eigen nieuwe plek. Mariëtte viel s avonds in slaap tussen behangboeken, en stond s morgens op met de vraag welke kleur voegmortel het mooiste bij de badkamertegels paste.
Op zaterdag stond ze midden in haar woonkamer, twijfelend tussen verschillende gordijnstoffen, toen haar telefoon weer afging.
Hoe schiet het op daar? wilde haar vader weten.
Langzaam maar zeker. Vandaag kiezen voor gordijnen. Ik twijfel tussen “ivoorwit” en “gesmolten melk”. Wat vind jij?
Voor mij zijn dat gewoon twee namen voor dezelfde kleur. Pure marketing.
Pap, jij snapt echt niets van tinten!
Maar wel wat van elektra. Zijn de stopcontacten goed aangelegd?
Het verbouwen vrat tijd, geld en behoorlijk wat zenuwen, maar elke nieuwe verandering toverde de kale muren om tot haar eigen thuis. Mariëtte koos zelf voor zachte crème-beige behang in de slaapkamer, vond zelf een vakman voor het leggen van laminaat, en bedacht hoe ze de krappe keuken groter kon laten lijken.
Toen de laatste klusjesman het restafval had meegenomen, ging Mariëtte gewoon op de schone vloer zitten in haar sprankelend opgeruimde woonkamer. Zacht licht viel door de nieuwe gordijnen, de geur van verf en frisheid hing in de lucht. Haar allereerste eigen huis…
Drie dagen na haar definitieve verhuizing leerde ze haar buurvrouw kennen. Mariëtte stond weer te klungelen met haar sleutels, toen de deur tegenover haar open ging.
Hé, een nieuw gezicht! Van achter de deur verscheen een vrouw, begin dertig, stoer kort haar en opvallende lippenstift, een nieuwsgierige blik. Ik ben Jara. Ik woon recht tegenover je, dus nu zijn we buren.
Mariëtte. Aangenaam.
Heb je suiker nodig, bloem, of gewoon zin in een praatje, kom gerust langs. In een nieuwbouw is het de eerste tijd soms een beetje apart, geloof me, ik weet het.
Jara bleek meteen een gezellig gesprekspartner. Ze dronken thee in Mariëttes keuken en bespraken de grillen van de VvE en de eigenaardigheden van hun verdieping. Jara wist alles: waar je de beste internetprovider vindt, welke loodgieter goeie tarieven hanteert en welke buurtsuper de versste broodjes heeft.
Ik heb een recept voor appelcake, echt om te smullen! Jara bladerde op haar telefoon. Ik stuur het je nu door. Je staat maar een half uur in de keuken, maar het smaakt alsof je er de hele dag over hebt gedaan.
Leuk! Die oven heb ik inderdaad nog niet getest.
De dagen werden weken en Mariëtte was blij dat die open buurvrouw dichtbij woonde. Ze kwamen elkaar tegen op de trap, gingen soms koffie drinken bij elkaar en ruilden zelfs boeken uit.
Op zaterdag kwam Willem langs om te helpen met een plank die telkens naar beneden kwam.
Je hebt de verkeerde pluggen, stelde hij vast, terwijl hij de muur inspecteerde. Die zijn voor gips, maar je hebt hier beton. Even kijken, ik heb betere in de auto liggen.
Een uur later hing de plank stevig. Willem ruimde zijn gereedschap op, keek tevreden naar het resultaat.
Nou, die hangt er twintig jaar recht bij.
Pap, je bent geweldig! riep Mariëtte, terwijl ze hem omhelsde.
Samen daalden ze af, pratend over koetjes en kalfjes. Willem vroeg hoe het werk ging, Mariëtte klaagde over haar nieuwe baas die alles door elkaar haalde.
Buiten kwamen ze Jara tegen, die boodschappen droeg.
Hoi! zwaaide Mariëtte. Mag ik je even voorstellen? Dit is mijn vader Willem. Pap, dit is Jara, mijn buurvrouw waar ik je over heb verteld.
Aangenaam, Willem glimlachte zijn warme glimlach.
Jara stond even als versteend, haar blik gleed vluchtig over Willem en vervolgens naar Mariëtte. De glimlach leek plots stijfjes, bijna nep.
Leuk, zei ze kort, en verdween snel naar binnen.
Daarna kwam er een verandering. De volgende ochtend groette Mariëtte haar zoals gewoonlijk op de galerij, maar kreeg alleen een ijzige knik terug. Twee dagen later probeerde ze Jara op de thee te vragen Jara was zogenaamd druk, luisterde Mariëtte niet eens uit.
En toen begonnen de klachten…
De eerste keer stond de wijkagent om negen uur s avonds voor de deur.
We kregen een melding over geluidsoverlast, zei hij wat verlegen. Harde muziek, lawaai.
Muziek? Mariëtte was verbijsterd. Ik was een boek aan het lezen!
De buren klagen…
De klacht ging over in regelmatige meldingen: brieven naar de VvE over “onverdraaglijk gestamp”, “constante dreun” en “muziek midden in de nacht”. De wijkagent kwam steeds vaker langs, altijd verontschuldigend.
Mariëtte begreep waar het vandaan kwam, maar het waarom bleef een raadsel.
Elke ochtend was weer een loterij wat zou het nu zijn? Eierdoppen uitgesmeerd over de deur? Koffiedik diep in de kier gedrukt? Een zak aardappelschillen netjes onder de deurmat gelegd?
Mariëtte stond voortaan een half uur eerder op, om het allemaal op te ruimen voor ze naar haar werk ging. Haar handen prikten van het schoonmaakmiddel en haar keel voelde voortdurend dicht.
Dit kan zo niet langer, mompelde ze s avonds, terwijl ze videodeurbellen online bekeek.
Het installeren duurde een klein kwartiertje. Het kleine cameraatje viel nauwelijks op, maar maakte nu een opname van alles wat voor haar deur gebeurde. Mariëtte koppelde het aan haar telefoon en wachtte af.
Ze hoefde niet lang te wachten.
Om drie uur s nachts kreeg ze een melding van beweging. Mariëtte kon nauwelijks geloven wat ze zag: Jara in ochtendjas en sloffen smeerde iets donkers en vies op haar deur. Met de precisie van een routineklus, niet voor het eerst zo te zien.
Die nacht bleef Mariëtte wakker in de hal, alert bij elk geluid. Even voor half drie hoorde ze gestommel aan de andere kant van de deur. Zonder nadenken trok ze de deur open.
Jara stond stil, tas in de hand. Iets vies glibberde er in.
Wat heb ik je aangedaan? vroeg Mariëtte haar, zelf verbaasd over de wanhoop in haar stem. Waarom doe je dit?
Jara zette langzaam de tas neer. Haar gezicht vertrok, de opvallende trekken verdwenen in een maskerade van oude wrok.
Jij hebt niks gedaan. Maar je vader…
Wat heeft mijn vader dan hiermee te maken?
Omdat hij óók mijn vader is! schreeuwde Jara bijna, ongeacht wie het kon horen. Maar jouw moeder en jij kregen zijn liefde en aandacht, terwijl hij mij in de steek liet toen ik drie was! Nooit een cent, nooit een telefoontje! Mijn moeder en ik moesten maar zien te overleven, terwijl hij zijn nieuwe gezin bouwde! Dus ja, jij hebt mijn vader van mij afgepakt!
Mariëtte deinsde achteruit, haar rug tegen het kozijn.
Dat is niet waar…
Niet waar? Vraag hem zelf maar! Vraag hem naar Marietje van Doorn en haar dochter Jara, die hij uit zijn leven gooide!
Mariëtte sloot de deur en liet zich er tegenaan zakken. Eén gedachte bonkte in haar hoofd: niet waar, niet waar. Papa zou zoiets niet doen. Nooit.
s Ochtends reed ze naar haar ouders. De hele weg oefende ze haar vraag, maar toen ze haar vader zag net als altijd, rustig met de krant kreeg ze nauwelijks een woord over haar lippen.
Mariëtje! Wat een verrassing! Willem stond op. Je moeder is boodschappen doen, die komt zo terug.
Pap ik moet iets vragen zei Mariëtte, zittend op de bank, haar tasriem in de knoop.
Ken jij een vrouw die Marietje van Doorn heet?
Willem verstijfde. De krant viel uit zijn hand op de vloer.
Hoe kom jij…
Haar dochter is mijn buurvrouw. Dat is die Jara die ik je voorstelde. Zij zegt dat jij haar vader bent.
Het bleef ijzig stil.
We gaan naar haar toe, zei Willem resoluut. Meteen. Ik moet dit rechtzetten.
De rit naar de nieuwbouw duurde drie kwartier. Ze zwegen. Mariëtte probeerde haar gedachten te ordenen; alles voelde door elkaar.
Jara deed gelijk open, alsof ze hen had verwacht. Haar blik bleef lang hangen, maar ze liet ze binnen.
Kom je boeten? blafte ze tegen Willem. Na dertig jaar?
Ik kom uitleggen. Willem haalde een document uit zijn jas. Lees maar.
Jara nam het papier met wantrouwen. Terwijl ze begon te lezen, veranderde haar gezicht eerst boos, toen verward, toen verbijsterd.
Wat is dit?
Uitslag van een DNA-test, zei Willem kalm. Die liet ik doen toen je moeder via de rechter alimentatie wilde. De test wees uit: ik ben je vader niet. Je moeder was niet trouw. Jij bent niet mijn dochter.
Het papier viel uit Jaras handen…
Mariëtte en haar vader vertrokken naar hun eigen huis. Daar liep Mariëtte naar Willem toe en sloeg haar armen om hem heen, haar gezicht tegen de ruwe stof van zijn jas.
Sorry, pap. Vergeef me dat ik het heb geloofd.
Willem streek troostend door haar haar, net zoals vroeger wanneer ze huilend bij hem kwam na ruzie met vriendinnen.
Jij hoeft je niet te verontschuldigen, meisje. Het is de schuld van anderen.
Met Jara werd het niet meer goed. En Mariëtte voelde daar ook geen behoefte meer toe. Na alles wat ze haar had aangedaan, was het respect voor deze buurvrouw voorgoed weg…
