Neppe schoonheid
Hé, dat meen je toch niet, joh! Zijn jullie echt uit elkaar? Dat geloof ik gewoon niet! Marloes keek haar vriend zo ongelovig aan, dat Rutger zich bijna ongemakkelijk voelde. Haar ogen werden zo groot als pannenkoeken, haar wenkbrauwen verdwenen bijna achter haar pony, en haar mond viel een stukje open zo onvoorstelbaar vond ze het nieuws. Je zou Loes nog op handen dragen! Jullie twee waren echt hét voorbeeld voor iedereen Ik was gewoon een beetje jaloers op jullie relatie, eerlijk waar!
Jawel, Marloes, heel echt… zuchtte Rutger nors, terwijl hij uit het raam staarde waar de regen tegen het glas sloeg alsof het een nationale sport was. Stortbuien zijn altijd zo lekker toepasselijk, dacht hij met ironie. Het leek wel een illustratie van zijn humeur: grijs, grauw en leeg. Zo voelde het binnenin, precies waar eerst warme knuffels, gelach en toekomstdromen zaten nu slechts lege ruimte, alsof zijn hart in de sale was gegaan bij de HEMA. Zijn knokkels werden wit toen hij zijn vuisten balde, zijn stem trilde toen hij verder sprak: Het is gewoon voorbij, snap je? Voorbij, finito
Maar waarom dan, joh? bleef Marloes doorvragen, haar neus zowat in Rutger zijn gezicht. Loes heeft je toch een halfjaar trouw gewacht, toen jij weg was voor je werk? Ze was zo trouw als een Hollandse herdershond, viel niet eens voor gratis bloemen of nieuwe sneakers!
Hoe weet jij dat eigenlijk allemaal? Je woont toch in Groningen, zij in Eindhoven, Rutger probeerde met een krom lachje de zwaarte te breken. Of is dit typisch vrouwenbond aan de lijn blijven-gedrag?
Tja, het is wel een stukje fietsen, maar ik heb connecties, jongen, Marloes liet zich niet van de wijs brengen. Ze leunde achterover in haar stoel want een echte Nederlander bewaakt haar cirkeltje vouwde haar armen over elkaar, en glimlachte met lichte ondeugd, maar de bezorgdheid logen haar blauwe ogen niet. Ik heb vriendinnen die alles horen en zien. Ik weet dat ze ineens haar haar heeft laten knippen details ontbreken, maar toch. Ze is naar de sportschool gegaan, nieuwe kleren gekocht, haar look omgegooid. En allemaal toen jij er niet was. Ze deed haar best, Rutger.
Precies daarvan kwam de ellende! Rutger sprong op, liep naar de gang en graaide in zijn jaszak naar zijn mobiel alsof die een ontsnappingsroute bood. Hij kwam alweer terughollen, zenuwachtig als een kat op Koningsdag in de Jordaan, met zijn telefoon in de aanslag. Kijk, jij weet toch nog hoe Loes eruitzag voordat ik op zakenreis ging?
Zeker wel, Marloes rolde met haar ogen, maar haar stem kraakte een beetje. Ze moest even diep nadenken, zoals je terugdenkt aan een goede oude Koninginnedag. Echt een aardige meid. Steil, middenblond haar tot ver over haar schouders, knalblauwe ogen, een fijn neusje Nette figuur, maar de bovenkant 90 liep wat achter maar jij had daar toch geen klagen over?
Precies, niks mis mee! Rutgers stem vloog omhoog, maar doofde dan tot een schor gepruttel. Hij kneep in zijn telefoon, zijn blik werd streng. Loes was mijn ideaal, snap je? Ik hield van haar zoals ze was. Maar amper was ik vijf minuten het vliegtuig uit, of haar meiden hebben haar helemaal gek gemaakt! Als je niet verandert, laat Rutger je zitten, bla, bla, bla. En zij, ja hoor, ze geloofde dat zo. Begon te veranderen, niet omdat het haar passie was, maar omdat het erin geramd werd dat ik haar anders niet meer zou willen.
Is het echt zo erg? vroeg Marloes onzeker. Haar vingers knepen zich in de armleuning van haar stoel en haar wenkbrauwen vlogen in formatie naar de brug van haar neus.
Kijk zelf! Rutger duwde zijn mobiel met Loes nieuwste selfie zo dicht onder Marloes haar neus dat je er haast zeeziek van zou worden. Op het scherm: Loes. Althans, dat was de bedoeling.
Het ooit dikke, glanzende haar waar Loes zo trots op was, was nu kort en zo platinablond dat zelfs een Amsterdamse duif er nog van zou schrikken. De korte coupe liet haar hals en oren zien, maar het stond haar alsof een clipper beknopt bezig was geweest. En haar lippen! Zo overdreven en opgeblazen, je zou denken dat ze stiekem injection day bij de huisarts had gewonnen. Haar lichaam? Na al die kilos te zijn kwijtgeraakt leek ze eerder richting Hollands magere, met zichtbare sleutelbeenderen en ribben zo duidelijk dat je er bijna een klompje op kon hangen. Oh ja, en ze had haar borsten laten vergroten. Dat had Loes nooit gedurfd toen ze nog haar eigen Loes was. Rutger vond dat soort operaties altijd zonde van de Polder, hij hield juist van puur natuur.
En toen kwam ik haar ophalen op Schiphol Joh, ik dacht serieus even erlangs te lopen. Rutgers stem beefde weer. Hij keerde zich bruusk om, ramde met zijn vuist tegen de muur en trok meteen zijn hand weg, want ja, dat doet zeer, zelfs als je boos bent. Hoe kan iemand zichzelf zo kort omdraaien in een halfjaar? Waarom snapte ze niet dat ik hield van haar, gewoon zoals ze was? Waarom alles inwisselen voor de façade van een tijdschrift?
Hij ijsbeerde door de kamer als een boze koe op een weiland. Rood, wit, zucht, haar vingers gingen afwisselend langs zijn gezicht of in vuisten.
Marloes begreep hem als geen ander. Zij was de klankbord geweest voor al zijn klachten over zijn draak-van-een-baas, die hem maanden op pad stuurde richting Düsseldorf (“het had net zo goed Siberië kunnen zijn!”). Rutger had Loes niet willen achterlaten, maar het kon niet anders studie, tentamens, deadlines op kantoor. Om de dag belde hij naar Loes, om haar gerust te stellen, om te zeggen dat hij haar miste. En nu, bij terugkeer trof hij een gedaantewisseling waar zelfs het Rijksmuseum van zou schrikken.
Misschien wilde ze alleen indruk maken op jou? probeerde Marloes voorzichtig, terwijl ze opstond en naar hem toeliep. Misschien is haar iets wijsgemaakt: dat jij pas gelukkig zou zijn als zij totaal anders werd…
Rutger haalde zijn schouders op, trok een scheef gezicht en snoof lucht uit zijn neus alsof hij een narcis rook.
Indruk maken? Als je er zelf aan onderdoor gaat? Ik hield van Loes, niet van Barbie uit Lelystad! En nu? Nu is het alsof ik een vreemde zie.
Het meest frustrerende? Loes weigerde steevast te videobellen tijdens zijn afwezigheid. Elke keer als hij voorstelde om te facetimen, babbelde ze vrolijk weg over “dé verrassing” die hij te zien zou krijgen. Rutger vertrouwde het zaakje voor geen meter. Zou Loes intussen iemand anders hebben gevonden? Was het allemaal een grote afleidingsmanoeuvre? Zijn hoofd maakte overuren als een NS-trein in de spits.
Tot Rutger zijn vriend Job inschakelde, die toch in Eindhoven woonde.
Een paar dagen later belde Job terug.
Ze is zeker met iets bijzonders bezig, meldde hij met een stem als een patholoog-anatoom. Maar ik weet niet of jij het als goed nieuws ziet. Eén ding is zeker: je zult van je stoel vallen, maar nee, ze heeft niemand anders. Ze vraagt juist eindeloos naar jou.
Die mededeling stelde Rutger gerust. Opluchting, een beetje hoop, misschien ben ik te panisch geweest. Geen andere kerels, geen stiekeme affaires alleen die fameuze verrassing. Wat kon er nu gebeuren?
Nu snapt Rutger volkomen dat het een kapitale blunder was Jobs aangeboden foto te weigeren Nee joh, ik wil het als verrassing zien! Had hij maar gekeken, dan was hij nog dezelfde avond met zijn omafiets naar Brabant gekoerst om dit alles te voorkomen. Nu is het te laat.
Op de dag van de terugkomst kon Rutger nauwelijks stilzitten. Checkte hij constant zijn horloge, trommelde met zweterige vingers op de armleuning van zijn vliegtuigstoel, trok aan zijn jas in de taxi, keek om de dertig seconden op zijn mobiel. In zijn hoofd speelde hij de thuiskomst af als een scène uit een romantische Nederlandse film: aankomsthal, omhelzing, de geur van haar haar, samen aan de keukentafel met thee en stroopwafels, en daarna urenlang bijpraten over alles wat het leven zoet en zuur maakt.
Maar ja, Nederland zou Nederland niet zijn zonder een nuchtere reality check. Toen Rutger Loes bij de uitgang van Schiphol zag staan, bleef hij staan alsof hij zijn OV-chipkaart vergeten was. Was dit zijn vriendin? Het leek eerder alsof hij een wildvreemde ontmoette via Marktplaats.
Rutger! Wat ben ik blij je te zien! riep Loes, zij sprong op hem af met open armen, maar Rutger deed prompt een stap achteruit. Haar glimlach bevroor, in haar ogen flikkerden onzekerheid en verdriet, haar handen bleven wat onhandig halverwege in de lucht hangen.
Wat is er, joh? Herken je mij niet? Of is mijn verrassing zó geslaagd dat je niet meer bijkomt? probeerde ze nog, half hoop, half paniek. Ze trok nerveus aan haar nieuwe kapsel, alsof dat alles nog goed zou maken.
Ik vraag me serieus af waar mijn vriendin Loes is gebleven, antwoordde Rutger neutraal, zijn emotie zorgvuldig in toom houdend. Ben je ziek? Of heb je gewoon een totale make-over ondergaan? Waar zijn je mooie haren? Je figuur? Je was altijd zo puur en echt…
Je bedoelt: te zwaar? Loes probeerde een pruillip op te zetten, maar in haar ogen zagen de dijken er gevaarlijk zwak uit. Ze balde haar vuisten, haalde adem, probeerde zich groot te houden. Haar vriendinnen, speciaal gekomen voor morele bijstand, giechelden in een hoekje alsof ze op de Markt in Gouda stonden. Loes wierp ze een boze blik toe, maar zij deden net alsof hun neus bloedde.
Ach joh, je hoeft je niet in te houden, ik weet dondersgoed dat ik niet bepaald een topmodel was, vervolgde Loes, hangend tussen vastberadenheid en trillende stem. Maar nu schaam je je tenminste niet meer met me over straat. Kijk eens, hoe hip en modern ik nu ben! Veel beter toch?
Wie zegt dat ik überhaupt nog met je over straat wíl? Rutgers stem klonk kouder dan een bakje ijs uit de vriezer. Je bent veranderd van een mooie meid in iets compleet onherkenbaars. Ik hield van de echte Loes. Nu? Nu weet ik niet meer wie jij bent. Had je het tenminste even met mij besproken! We bespraken altijd alles. Waarom nu niet?
Rutger, come on! Loes kan zo op de cover van Linda, man! mengde zich ineens één van de vriendinnen in het gesprek, de influencer-piloot van het stel. Ze trok Loes tegen zich aan, alsof ze net een prijs had gewonnen. Weet je hoeveel jongens achter haar aan zijn gegaan sinds haar nieuwe look? Niet te tellen! Vooral na die upgrade! Ze stak haar kin naar Loes decolleté en knipoogde. Ze doet het allemaal voor jou, hoor!
Rutger draaide zich met vuur in de ogen naar haar om.
Niet voor mij, maar voor zichzelf! snauwde hij, en keek Loes recht aan, zichtbaar gekwetst. Maak van mij geen zondebok van deze ramp!
Hij stapte dichter naar Loes en zijn stem zakte; de pijn droop ervan af.
Loes, je kent mijn mening over dit soort dingen. Ik hou van natuurlijk. Je was prachtig zoals je was… maar nu voelt het alsof er iemand anders voor me staat.
Rutger slikte, haalde diep adem, wreef door zijn haar. Hij probeerde zichzelf te herpakken.
Ik had zelfs plannen om ten huwelijk te vragen. Ring gekocht en alles. Leiden samen, huisje, boompje, beestje… Maar nu Sorry, ik wil geen relatie met een pop.
Loes trok lijkbleek weg, tranen stroomden over haar wangen. Ze hikte, wilde iets zeggen, maar de woorden kwamen niet. Ze stapte naar voren, wilde Rutger aanraken, maar haar vriendinnen grepen haar vast.
Laat maar gaan! riep één van hen. Kom op, Loes, hij is gewoon even de weg kwijt. Gaat vanzelf weer over.
Echt waar, beaamde de ander alsof ze op televisie haar waarheid stond te verkondigen. Over een week weer aan je deur, let op mijn woorden. Je bent nu een knappe verschijning. Vissen zat in de grachten!
Loes hoorde het allemaal aan, maar zo leek het, zoefden de woorden langs haar oren het polderlandschap in. Ze keek Rutger na, terwijl de mascara zich met de regen vermengde. Van binnen was ze leeg, hol. Ze had, pogend het beste van zichzelf te maken, alles verloren wat echt belangrijk was.
Rutger zat bij Marloes in de kamer en haalde even diep adem om zijn teleurstelling samen te vatten.
Ik wilde met haar trouwen, snap je? mompelde hij. Hoofd in zijn handen, schouders trillend probeerde hij zichzelf te beheersen. Ik zag het helemaal voor me: het aanzoek, haar lach, haar sprong in mijn armen, samen lachen, samen huilen Maar toen zag ik haar zo terug. Het was alsof alles binnen in mij brak. Ik herkende mijn Loes gewoon niet meer.
Stilte. Dan, een zucht de echo van zijn gebroken verwachtingen.
Waarom blijven vrouwen toch altijd twijfelen aan zichzelf? Ik heb Loes altijd gezegd hoe mooi ik haar vond. Elke dag weer. Waarom moest zij zichzelf dan toch veranderen, haar échte zelf wissen voor iets dat niet van haar is?
Wat me het meest steekt? Rutger haalde zijn handen van zijn gezicht, de tranen fonkelden in zijn ogen. Dat dr vriendin het expres deed om ons uit elkaar te krijgen, dat weet ik zeker!
Hoe kom je daar nou bij? vroeg Marloes geschokt, haar hand troostend op zijn schouder.
Ze kwam het zelf zeggen! Zat ineens bij mij thuis op de bank. Ik ben veel echter dan Loes, helemaal natuurlijk, zonder trucjes. Bah, ik had haar haast van de trap geduwd. Rutger balde zijn vuist en sloeg tegen de stoel.
Hij liet zijn hoofd hangen, zijn vingers bleven tikken op zijn knie, zijn blik op oneindig. Marloes luisterde, gaf geen goedbedoeld advies maar was er gewoon.
En het ergste, zei hij zachter, is dat ze dacht dat ik bij haar in de armen zou vallen zodra Loes nep werd. Maar zo steek ik niet in elkaar. Ik hield van Loes, niet van haar imitatie, niet van haar jaloerse vriendin. En het doet zeer dat Loes zich zo heeft laten beïnvloeden.
Marloes luisterde, haar hart kneep samen van medelijden, en ze kneep bemoedigend in Rutgers hand.
Probeer je Loes nog eens te spreken? Misschien kun je het nog rechttrekken, fluisterde ze zacht, hopend dat haar stem een beetje hoop bood.
Ze vindt zichzelf geweldig zo. Niks aan doen. Ze belde laatst nog en probeerde me op schuldgevoel te werken: hoe kon ik haar nou laten zitten na al dat wachten? Rutger liet zich neerploffen op de bank, hoofd in de handen. Ik hou van haar, Marloes. Maar dié Loes bestaat niet meer. Wat er nu is, is… ja puur façade.
Marloes pakte zwijgend zijn hand. In haar aanraking zat het soort troost dat niet vraagt hoe lang het nog duurt: het is er gewoon.
Weet je, zei Rutger opeens, op zachte toon, we hebben vorig jaar in het park gewandeld, in de herfst. Gele bladeren dwarrelden, zij lachte, haar capuchon woei telkens af en ik zette hem steeds recht. Ze zei: Zo mag het wel altijd zijn. En ik zei: Dat komt goed, meisje. En ik meende dat.
Zijn stem stokte, hij moest vechten tegen de tranen. Zelfs Marloes kreeg een brok in haar keel bij de herinnering aan zijn oude geluk.
En nu, vervolgde Rutger na een poosje, nu ziet ze zichzelf als een schoonheidskoningin en zie ik iemand die ik niet meer ken. Hoe kon het zo misgaan in een paar maanden? Waarom hebben we niet gepraat? Waarom hebben we dit niet samen besloten?
Hij gaf het op, liet de tranen komen, zoals een kind dat verloren is in de storm. Marloes trok hem dichterbij, haar arm troostend om zijn schouder.
Rutger, zei ze zacht, jij faalde niet. Jij hebt haar gewaardeerd zoals ze was, bent er voor haar geweest. Het is niet jouw schuld. Sommige mensen raken verward door meningen, trucjes en jaloezie, maar dat ligt niet aan jou.
Rutger keek haar aan, zijn rode ogen vol ongeloof over zijn eigen situatie.
Wat als ik nou wél fout zit? Misschien had ik begripvoller moeten zijn. Misschien was zij gewoon bang om mij kwijt te raken, was ze onzeker, wilde ze dat ik trots was op haar. En ik gooide gewoon de deur dicht…
Diep van binnen worstelde hij: verdriet vechtend tegen hoop dat ergens, onder die nieuwe stijl, de oude Loes schuilging de Loes die van ontbijtjes hield en altijd gekke gezichtjes op het beslagen raam tekende.
Marloes kneep weer in zijn hand, keek hem recht aan.
Jij hebt recht op je gevoelens, zei ze beslist. Je hoeft niet alles te slikken wat je niet ligt. Maar als je het écht wilt begrijpen, gun haar dan een eerlijk gesprek. Niet voor haar, maar voor wat jullie samen hadden. Praat met haar, Rutger. Misschien gaat er dan een klein Hollands zonnetje schijnen desnoods achter de wolken.
Rutger keek uit het raam. De regen was gestopt, en een paar zonnestralen piepten flauwtjes door het grauwe wolkendek boven de daken van Haarlem. Misschien, ja, even adempauze. Even nadenken. Tijd om te bepalen wat straks echt telt, en wie dan nog zichzelf durft te zijn.
