Het is inmiddels jaren geleden, maar ik herinner me nog goed hoe mijn broer me maandenlang lastigviel over onze moeder. Sinds haar beroerte was ze niet meer de oude. Vaak leek ze in haar eigen wereld te leven, vergat van alles, en kon eigenlijk geen moment alleen zijn. Ze had zorg nodig, net zoals een kind dat nodig heeft. Maar ik had een baan, een gezin en een huis om voor te zorgenhoe moest ik dat allemaal combineren?
Ik stelde voor om haar naar een verzorgingshuis te brengen. Mijn broer vond dat onmenselijk. Hij zette me onder druk, maakte verwijten, maar nam haar zelf ook niet in huis. Hij woonde immers bij zijn vrouw in Amsterdam. Zelf was ik in Utrecht gebleven, onze geboorteplaats.
We waren vroeger altijd zon hechte familie, gewoon zon doorsnee Nederlands gezin van vier. Mijn broer Pieter en ik scheelden maar een jaar. Onze ouders kregen ons op latere leeftijd en tot het overlijden van mijn vader liep alles op rolletjes. Ik was 36, Pieter 35 en onze moeder Annelies inmiddels 72 jaar.
Na papas dood veranderde alles. Pieter verhuisde voor zijn studie naar Groningen en bleef daar. Ikzelf woonde eerst samen met mijn ouders, tot ik met Huub trouwde. We wilden sparen voor een koopwoning en nadenken over kinderen, zoals zovelen in Nederland.
Maar toen overleed papa, alweer twee jaar geleden. Mama werd stil, miste hem verschrikkelijkhet leek of ze plotseling van de ene op de andere dag oud was. Ziek werd ze, en een half jaar terug kreeg ze haar beroerte. Even vreesden we het ergste, maar de artsen in het UMC redden haar. Praten ging nauwelijks meer, haar ene arm en been deden het niet. Later ging het iets beter, maar haar geest bleef broos.
“De hersenschade is onomkeerbaar,” zeiden de dokters. Dus kwam alle zorg op mijn schouders neer. Huub en ik verhuisden naar haar bovenwoning in Utrecht. Mijn vaste baan ruilde ik om voor freelance werk, zodat ik thuis kon zijn. Alleen laten was onmogelijkze was vaak in de war, dwaalde weg, riep om mijn vader en huilde om de kleinste dingen. Nachtenlang sliep ik nauwelijks uit angst dat ze zou verdwijnen. Aan werken kwam ik nauwelijks toe; concentreren lukte simpelweg niet meer.
Huub zei: Misschien is een verzorgingshuis beter. Ze krijgt daar de zorg die ze nodig heeft. Natuurlijk, het kostte veel, zon 4000 per maand, maar als Pieter financieel zou meehelpen, was het haalbaar.
Het duurde lang voordat ik akkoord ging, maar wat moest ik anders? Voor mama zou het beter zijn, met professionele zorg en toezicht. Na een bezoek aan een huis in Zeist wist ik dat het goed zou komen. Duur, ja, maar noodzakelijk.
Toen ik Pieter belde, hoopte ik op begrip. In plaats daarvan schreeuwde hij door de telefoon: Ben je helemaal gek geworden? Je moeder naar een verzorgingshuis sturen? Vreemden voor haar laten zorgen? Je hebt geen hart! Of wil je haar soms gewoon haar huis uit hebben?
Proberen uit te leggen hielp niethij luisterde niet eens. Elke keer dat ik het onderwerp aansneed, werd het alleen maar erger. Inmiddels voelde ik me kapot. Waarom hoefde híj nooit iets te doen?
Je doet het zelf niet, maar mij verwijt je alles, riep ik op een dag gefrustreerd. Je weet toch dat ik bij Marloes in haar appartement woon in Amsterdam. Hoe denk je dat ik mama mee kan nemen? Laat Huub het maar opknappen, ja? Jullie wonen er toch samen, beet hij terug. Altijd weer die excuses.
Toen ik zei dat hij haar anders maar moest ophalen, begon hij te stotteren dat hij het te druk had met werk en dat ik hem dingen verweet alleen omdat ik er vanaf wilde. Maar hij bood geen echte oplossing.
Mijn leven werd een nachtmerrie, verscheurd tussen wat hoort en wat haalbaar is. Aan de ene kant wist ik dat het verzorgingshuis beter was; aan de andere kant voelde ik me ondankbaar. Huub steunde meWe hebben ook een eigen leven, Marjolein, zei hij steeds. Mama zou het er beter hebben; wij zouden adem krijgen.
Ik besloot een laatste week te wachten op Pieter. Als hij niet kwam, wist ik wat me te doen stond. Want iedereen weet raad, maar alleen degene die de zorg draagt, weet hoe zwaar het is. En laat Pieter zijn eigen verhalen maar ophangen; ik was uitgeput.
